Bản Tin Biển Đông Số 65

(Tuần từ 24 – 31/05/2021)

Thực hiện: Nguyễn Nhật Minh, Lê Đức Tâm, Trần Phạm Bình Minh, Lưu Việt Hà, Lê Xuân Phương

Biên tập: Nguyễn Trịnh Đôn

Nguồn tư liệu: Nhóm South China Sea News

Một nhóm tàu danh nghĩa tàu cá đã được xác định là tàu dân quân biển Trung Quốc. Ảnh: CIMSEC.

Tải Bản PDF ở

———-

Trong Bản Tin Biển Đông Số 65 có những nội dung sau:

I- CHUYỂN ĐỘNG ASEAN VÀ CÁC ĐỐI TÁC

II- CHUYỂN ĐỘNG TRUNG QUỐC

III- CHUYỂN ĐỘNG ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG

IV- QUAN HỆ MỸ – TRUNG

V- QUAN HỆ AUSTRALIA -TRUNG QUỐC

VI- QUAN HỆ EU – TRUNG QUỐC

VII- QUAN HỆ NHẬT BẢN – TRUNG QUỐC

VIII- MỸ – NGA – TRUNG

IX- PHÂN TÍCH/BÌNH LUẬN

X- BÁO CÁO CHÍNH SÁCH/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

———-

I- CHUYỂN ĐỘNG ASEAN VÀ ĐỐI TÁC

Tàu hải quân Ấn Độ tiếp nhận hàng viện trợ phòng, chống dịch COVID-19 của Việt Nam

Ngày 24/5/2021, tàu đổ bộ INS Airavat của Hải quân Ấn Độ đã cập cảng Nhà Rồng, TP. Hồ Chí Minh để tiếp nhận hàng viện trợ phòng, chống dịch COVID-19 của Chính phủ Việt Nam và một số tổ chức, doanh nghiệp.

Xem thêm:

Báo Hải Quân Việt Nam ngày 24/5/2021: Tàu Hải quân Ấn Độ tiếp nhận hàng viện trợ phòng, chống dịch Covid-19 của Chính phủ Việt Nam

Thủ tướng Việt Nam, Australia điện đàm

Ngày 25/5/2021, Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính và Thủ tướng Australia Scott Morrison đã có cuộc điện đàm để trao đổi về một số vấn đề hai bên cùng quan tâm. Theo thông cáo của phía Việt Nam, Thủ tướng Scott Morrison khẳng mong muốn nâng cấp lên thành Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Australia. Về vấn đề Biển Đông, hai nhà lãnh đạo khẳng định tầm quan trọng của: duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải và hàng không, giải quyết hòa bình các tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982; thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); và tiến tới đạt được Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả.

Theo thông cáo của phía Úc, Thủ tướng Morrison đã có “cuộc điện đàm đầu tiên nồng nhiệt” với Thủ tướng Việt Nam, “Australia và Việt Nam là những đối tác chiến lược thân thiết và các nhà lãnh đạo cam kết tìm cách hợp tác chặt chẽ hơn nữa vì nhiều lợi ích chung, đặc biệt là ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”.

Hai bên đã thảo luận về đại dịch COVID-19, thông cáo cho biết, “bao gồm cả sự hỗ trợ của Australia đối với Việt Nam để mua sắm và cung cấp vaccine an toàn và hiệu quả.”

“Các nhà lãnh đạo tập trung vào việc củng cố mối quan hệ kinh tế thương mại đang phát triển mạnh mẽ bằng cách hoàn thiện Chiến lược Tương tác Kinh tế Nâng cao, nhằm đảm bảo họ trở thành 10 đối tác thương mại hàng đầu và tăng gấp đôi đầu tư”.

Hai nhà lãnh đạo “rất mong sẽ có cuộc gặp trực tiếp để tiếp tục cuộc đàm thoại”.

Xem thêm:

Báo Tin tức ngày 25/5/2021: Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Australia Scott Morrison

The Age 26/5/2021: Morrison has ‘warm first call’ with Vietnam’s new PM, agrees to become top 10 trading partners

Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam – Đức điện đàm

Trong ngày 25/5/2021, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn đã có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Đức Heiko Maas trong nỗ lực tiếp cận công nghệ sản xuất vaccine của Đức. Khi thảo luận tình hình khu vực, theo truyền thông phía Việt Nam, Bộ trưởng Heiko Maas đánh giá cao vai trò, vị trí của Việt Nam trong triển khai Định hướng chính sách của Đức đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, trong khi Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn hoan nghênh vai trò tích cực và xây dựng của Đức ở khu vực. Về vấn đề Biển Đông, hai bên khẳng định đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982 vì hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.

Xem thêm:

Báo Tin tức ngày 25/5/2021: Việt Nam mong muốn tiếp cận công nghệ sản xuất vaccine của Đức

Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN – Mỹ bị hoãn vì lý do kỹ thuật

Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN – Mỹ đúng ra sẽ được tổ chức vào sáng 25/5/2021 (giờ Đông Nam Á). Tuy vậy, do hệ thống liên lạc trên máy bay của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken, người đang trên đường từ Ireland đến Israel, gặp trục trặc, hội nghị đã không thể diễn ra. Theo Foreign Policy, các ngoại trưởng ASEAN đã phải chờ tới 45 phút, một số ngoại trưởng đã tỏ ra tức giận. Hiện cả 2 bên chưa đưa ra thời gian tiến hành cuộc họp mới.

Xem thêm:

Báo Tin tức ngày 25/5/2021: Hoãn cuộc họp trực tuyến cấp ngoại trưởng ASEAN – Mỹ vì lý do kỹ thuật

Foreign Policy ngày 27/5/2021: The Glitch That Ruined Blinken’s ASEAN Debut

Người phát ngôn Cảnh sát biển Philippines tuyên bố dự định nâng cấp căn cứ trên đảo Thị Tứ

Ngày 25/5/2021, Người phát ngôn Cảnh sát biển Philippines Armando Balilo nói rằng lực lượng này đang có ý định sử dụng căn cứ El Nido ở đảo Palawan như một trung tâm cho các hoạt động của nước này ở Biển Đông, cũng như nâng cấp căn cứ trên đảo Thị Tứ.

“Chúng tôi dự định thiết lập một căn cứ cảnh sát biển ở đây trong tương lai gần”, ông nói.

Ông cho rằng việc nâng cấp căn cứ trên đảo Thị Tứ nhằm gia tăng khả năng giám sát trên vùng biển tranh chấp, đặc biệt là an toàn hàng hải và tìm kiếm cứu nạn.

Xem thêm:

Inquirer ngày 27/5/2021: PCG to upgrade station on PH island in Spratlys

RFA ngày 26/5/2021: Philippine Coast Guard Plans to Upgrade South China Sea Monitoring

Philippines tăng cường tuần tra ở Biển Đông

Qua phân tích dữ liệu của Marine Traffic và hình ảnh vệ tinh từ Maxar và Planet Labs, Chương trình Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (AMTI) cho biết, từ 1/3 đến 25/5/2021 đã có 13 tàu thực thi pháp luật và quân sự của Philippines thực hiện tổng cộng 57 đợt viếng thăm đến các vùng biển quanh quần đảo Trường Sa và bãi cạn Scarborough tăng đáng kể so với 3 tàu và 7 cuộc tuần tra trong 10 tháng trước đó (từ tháng 5/2020 đến tháng 2/2021).

Trong số 57 đợt tuần tra tại Biển Đông trong gần 3 tháng vừa qua, bãi Cỏ Mây là địa điểm có nhiều cuộc tuần tra nhất với 16 lượt, đảo Thị Tứ có 15 lượt, đá Ba Đầu có 11 lượt, bãi cạn Scarborough có 9 lượt và bãi Sa Bin có 6 lượt trong khi trước đây, Philippines chủ yếu chỉ tuần tra tại khu vực đảo Thị Tứ.

Ngày 27/4, tàu tuần tra Cabra của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines cùng 2 tàu của Cục Nghề cá và Nguồn lợi Thủy sản (MCS 3002 và 3004) đã xua đuổi 7 tàu cá Trung Quốc tại bãi cạn Sa Bin.

Xem thêm:

AMTI ngày 26/5/2021: Out in force: Philippine South China Sea patrols are way up

Bộ Ngoại giao Việt Nam bình luận về một số diễn biến trên Biển Đông

Trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 27/5/2021, trả lời câu hỏi về ý định sửa chữa, nâng cấp đường băng và cơ sở hạ tầng trên đảo Thị Tứ của Philippines, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng nói rằng: “…Mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền cũng như các quyền liên quan của Việt Nam trên quần đảo Trường Sa là bất hợp pháp và vô giá trị…”.

Khi được hỏi về cuộc tập trận hải quân mà Trung Quốc thông báo ngày 24/5, bà Hằng nói rằng: “Duy trì hòa bình, ổn định, trật tự, an ninh, an toàn, tự do hàng không và hàng hải, thượng tôn pháp luật, tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của các quốc gia ở Biển Đông là mục tiêu, lợi ích, trách nhiệm và nguyện vọng chung của tất cả các quốc gia và cộng đồng quốc tế. Việt Nam mong rằng các bên sẽ nỗ lực đóng góp một cách có trách nhiệm vào vấn đề này”.

Khi được hỏi về tuyên bố của Trung Quốc rằng họ đã trục xuất tàu chiến Mỹ đi vào gần quần đảo Hoàng Sa, bà Hằng nói: “…Hoạt động của các quốc gia trong và ngoài khu vực cần đóng góp tích cực cho việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, trật tự trên Biển Đông; tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của các quốc gia ven Biển Đông và tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982)”.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 27/5/2021: Nội dung Họp báo thường kỳ lần thứ 9 năm 2021

Diễn đàn ASEAN – Nhật Bản lần thứ 36

Ngày 27/5/2021, Diễn đàn ASEAN-Nhật Bản lần thứ 36 đã diễn ra dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng đoàn hội nghị quan chức cấp cao (SOM) ASEAN của Việt Nam và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản Mori Takeo. Đây là hội nghị thường niên cấp Thứ trưởng, theo hình thức trực tuyến, với sự tham dự của SOM các nước ASEAN và Phó Tổng Thư ký ASEAN.

Xem thêm:

Báo Tin tức ngày 27/5/2021: Diễn đàn ASEAN-Nhật Bản lần thứ 36

Bộ Ngoại giao Nhật Bản ngày 27/5/2021: 第36回日ASEANフォーラムの開催(結果)

Hội nghị chính sách an ninh Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 18

Ngày 27/5/2021, Hội nghị chính sách an ninh ARF lần thứ 18 đã diễn ra với sự tham gia của quan chức quốc phòng cấp Thứ trưởng và tương đương từ các nước thành viên. Hội nghị đã tập trung thảo luận về các vấn đề khu vực và thế giới được quan tâm; các thách thức an ninh hiện tại và tương lai, trong đó có ảnh hưởng của công nghệ mới nổi đến quốc phòng-an ninh; các biện pháp xây dựng lòng tin và hợp tác vì hòa bình, ổn định trong các tiểu vùng và khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Xem thêm:

Quân đội nhân dân ngày 27/05/2021: Hội nghị chính sách an ninh Diễn đàn khu vực ASEAN lần thứ 18

Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam – Mỹ điện đàm

Ngày 28/5/2021 (giờ Việt Nam), Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn và Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã có cuộc điện đàm. Hai bên đã tái khẳng định cam kết chung nhằm bảo vệ và duy trì trật tự dựa trên luật lệ ở Biển Đông. Ngoại trưởng Blinken đã nhấn mạnh sự cam kết của Mỹ đối với vai trò trung tâm của ASEAN, quan hệ Đối tác Mekong – Hoa Kỳ, và sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với một nước Việt Nam vững mạnh, thịnh vượng và độc lập, tôn trọng nhân quyền và pháp quyền.

Xem thêm:

Báo Tin tức ngày 28/5/2021: Quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đang phát triển tích cực trong nhiều lĩnh vực

Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam ngày 27/5/2021: Điện đàm giữa Ngoại trưởng Antony J. Blinken và Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn

Tư lệnh Hải quân Việt Nam, Trung Quốc điện đàm

Ngày 28/5/2021, Tư lệnh Hải quân Việt Nam Trần Thanh Nghiêm và Tư lệnh Hải quân Trung Quốc Thẩm Kim Long đã có cuộc điện đàm trực tuyến nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương giữa hải quân hai nước. Ông Trần Thanh Nghiêm khẳng định quan hệ hợp tác giữa hải quân hai nước là điểm sáng và là một trong những trụ cột của quan hệ quốc phòng Việt Nam-Trung Quốc, mong muốn tăng cường quan hệ hợp tác sâu rộng, xây dựng lòng tin chiến lược toàn diện với Hải quân Trung Quốc. Hai bên cũng đã đề ra một số biện pháp tăng cường hợp tác trong thời gian tới.

Xem thêm:

Báo Hải Quân Việt Nam ngày 28/5/2021: Điện đàm trực tuyến giữa Tư lệnh Hải quân Nhân dân Việt Nam và Tư lệnh Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc

Tháng 5/2021, hàng trăm tàu cá Trung Quốc vẫn hiện diện tại quần đảo Trường Sa

Sau khi Philippines và Việt Nam lên tiếng phản đối, hơn 200 tàu của Trung Quốc neo đậu tại khu vực đá Ba Đầu đã rời đi tuy nhiên các tàu này không trở về Trung Quốc mà tiếp tục di chuyển đến các khu vực khác tại quần đảo Trường Sa.

Phân tích của Simularity từ ảnh vệ tinh của Cơ quan Hàng không, vũ trụ Châu Âu cho thấy, số lượng tàu Trung Quốc tại đá Ba Đầu đã giảm từ 200 tàu trong tháng 3/2021 xuống chỉ còn vài tàu trong tháng 4 và tháng 5/2021, thậm chí có những thời điểm không có tàu nào tại đá Ba Đầu. Các tàu này có lẽ đã di chuyển tới khu vực đá Tư Nghĩa trong tháng 4/2021 (cũng thuộc cụm Sinh Tồn, cách đá Ba Đầu khoảng hơn 6 hải lý) và đá Gaven vào tháng 5/2021 (thuộc cụm Nam Yết, cách đá Ba Đầu khoảng 25 hải lý). Đây là các thực thể mà Trung Quốc đã chiếm đóng năm 1988 và đã cải tạo thành các đảo nhân tạo.

Tại khu vực đá Tư Nghĩa, ngày 4/3 có 26 tàu neo đậu đến 28/4 đã có 158 tàu và sau đó không phát hiện tàu nào neo đậu gần đá Tư Nghĩa tại thời điểm ngày 13/5. Trong khi đó tại đá Gaven, thời điểm 4/3/2021 ghi nhân có 54 tàu, đến ngày 28/4 số tàu đã tăng lên 87 và đến 18/5 đã lên tới 234 tàu. Ngoài ra, tại khu vực Thị Tứ, ảnh vệ tinh cũng cho thấy có từ 5 đến 20 tàu Trung Quốc hiện diện từ tháng 3/2021 đến nay.

Xem thêm:

Simularity ngày 24/5/2021: May 2021: Over A Hundred Chinese Fishing Ships Remain In Philippine EEZ As Of May 18

Philippines tiếp tục phản đối hoạt động của tàu Trung Quốc ở Biển Đông

Philippines đã gửi phản đối ngoại giao về “hoạt động và sự hiện diện” của Trung Quốc gần đảo Thị Tứ mà Manila chiếm đóng tại Trường Sa. Việt Nam có căn cứ pháp lý mạnh hơn về chủ quyền đối với thực thể này. 

“Chúng tôi đã gửi thông báo ngoại giao nhằm phản đối đợt triển khai kéo dài, hiện diện thường trực và hoạt động trái phép của tàu cá, cũng như lực lượng hàng hải Trung Quốc gần đảo Thị Tứ, đồng thời yêu cầu Trung Quốc rút tàu khỏi khu vực,” Bộ Ngoại giao Philippines hôm 29/5/2021 ra thông cáo cho biết. Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila chưa bình luận về thông tin này.

Xem thêm:

VnExpress ngày 29/5/2021: Philippines phản đối tàu Trung Quốc ở Biển Đông

Aljazeera ngày 29/5/2021: Philippines protests China’s ‘illegal’ South China Sea presence

Thêm công trình được xây dựng ở căn cứ Hải quân Campuchia phía nam Biển Đông, bị nghi liên quan tới Trung Quốc

Chương trình Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ) vừa công bố hình ảnh vệ tinh mới cập nhật về căn cứ hải quân Ream của Campuchia. Đây là căn cứ được đặt tại tỉnh Sihanoukville nằm bên bờ vịnh Thái Lan, phía tây nam Biển Đông.

Cụ thể, hình ảnh vệ tinh cho thấy 2 tòa nhà mới vừa được hoàn thành tại căn cứ Ream trước khi Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman công du đến thủ đô Phnom Penh, dự kiến diễn ra vào ngày 1/6, trong khuôn khổ chuyến công du của quan chức cấp cao đầu tiên thuộc chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden tới khu vực. Vị trí của 2 tòa nhà này nằm phía Bắc khu vực các cơ sở do Mỹ tài trợ đã bị chính phủ Campuchia phá bỏ năm ngoái.  

Hồi tháng 10/2020, Phó đô đốc Vann Bunlieng thuộc Hải quân Campuchia cho biết đang tiến hành công tác chuẩn bị ở căn cứ Ream để phục vụ cho dự án nâng cấp được tài trợ bởi Trung Quốc. Chính vì thế, 2 tòa nhà mới ở trên được cho là có khả năng nằm trong chương trình mở rộng do Trung Quốc tài trợ ở Ream. Theo AMTI thì dự án mở rộng còn bao gồm một cầu cảng mới và một cơ sở sửa chữa tàu.

Chính quyền Campuchia nhiều lần bác bỏ thông tin về thỏa thuận cho phép Trung Quốc sử dụng căn cứ hải quân Ream.

Xem thêm:

AMTI ngày 21/5/2021: UPDATE: Another US-Built Facility at Ream Bites the Dust

Báo Thanh Niên ngày 29/5/2021: Thêm bất thường ở căn cứ hải quân Campuchia phía nam Biển Đông

II- CHUYỂN ĐỘNG TRUNG QUỐC

Dương Khiết Trì: Lịch sử huy hoàng và những triển vọng tầm xa của công tác đối ngoại của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong một thế kỷ qua. Nhấn mạnh công tác đối ngoại “dựa vào nhân dân một cách chặt chẽ”, và cần “tiếp thu sức mạnh từ lịch sử”

Ngày 16/5/2021, Chủ nhiệm Văn phòng Uỷ ban đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Dương Khiết Trì đã có một bài viết đăng tải trên trang Cầu Thị (Qiushi: tạp chí lý luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc) về lịch sử công tác đối ngoại của đảng kể từ ngày đầu đảng được thành lập. Trong bối cảnh mà ông cho rằng tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, công tác đối ngoại càng gian khổ, nhiệm vụ càng vẻ vang, Dương nói điều quan trọng là phải “tiếp thu sức mạnh từ lịch sử”. Dưới đây là bản tóm tắt của Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc cao cấp tại Hoa Kỳ.

Trước hết, bài báo điểm lại công tác đối ngoại của ĐCSTQ kể từ năm 1921, nói rằng hơn một thế kỷ qua, từ thế hệ này sang thế hệ khác của những người cộng sản Trung Quốc, công tác đối ngoại của Đảng đã “dựa vào nhân dân một cách chặt chẽ, đoàn kết nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh, và mở ra triển vọng tươi sáng về hiện thực hóa giấc mơ phục hưng dân tộc Trung Hoa.” 

Dương chia công tác đối ngoại của ĐCSTQ thành 4 thời kỳ: 

– Giai đoạn 1942–1949: công tác đối ngoại của ĐCSTQ đã “trưởng thành từ chỗ không có gì” và đặt nền tảng vững chắc để hoàn thành các mục tiêu cách mạng; 

– Giai đoạn 1949–1978: nhiệm vụ chủ yếu là phá vỡ sự bị cô lập, ngăn chặn và bao vây của “các thế lực thù địch phương Tây”; 

– Giai đoạn 1978–2012: công tác đối ngoại tạo ra môi trường hợp tác cho sự phát triển của đất nước; 

– Và từ năm 2012 đến nay: vị thế và ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc đã “nâng lên một tầm cao chưa từng có” và Trung Quốc đang tiến gần đến trung tâm của sân khấu thế giới và không ngừng có những đóng góp mới cho sự phát triển và tiến bộ của loài người.

Dương nêu ra tám đặc điểm chính của công tác đối ngoại của ĐCSTQ dưới thời Tập Cận Bình:

1. Hình thành và thiết lập quan điểm chỉ đạo của Tư tưởng Tập Cận Bình về Ngoại giao.

2. Phát huy đầy đủ vai trò hàng đầu của “chiến lược ngoại giao nguyên thủ quốc gia”.

3. Hậu thuẫn và thúc đẩy Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường và các triển vọng mới khác cho hợp tác quốc tế.

4. Đào sâu và mở rộng bố cục công việc đa hướng, nhiều lớp, phạm vi rộng và ba chiều để xây dựng mạng lưới quan hệ đối tác toàn cầu.

5. Tích cực dẫn dắt cải cách hệ thống quản trị toàn cầu và đóng góp trí tuệ, ý tưởng và giải pháp của Trung Quốc.

6. Ngăn ngừa và giải quyết hiệu quả một số rủi ro và thách thức, đồng thời bảo vệ vững chắc lợi ích và phẩm giá quốc gia.

7. Tiếp tục tăng cường trao đổi và học hỏi lẫn nhau với các nước trên thế giới.

8. Duy trì quan điểm quyền kiểm soát ngoại giao nằm trong Ủy ban Trung ương và tăng cường sự lãnh đạo của Ủy ban Trung ương đối với các vấn đề đối ngoại.

Dương nêu ra những bài học cần rút ra từ lịch sử: 

1. Luôn bám sát quan điểm chỉ đạo của chủ nghĩa Marx và lãnh đạo công tác đối ngoại của ĐCSTQ đi đúng hướng.

2. Luôn tuân thủ tư duy phát triển lấy con người làm trung tâm và nắm vững mục đích cơ bản trong công tác đối ngoại của ĐCSTQ.

3. Luôn tuân thủ việc đoàn kết xung quanh trung tâm và cố gắng tạo ra môi trường bên ngoài thuận lợi cho sự phát triển và an ninh quốc gia.

4. Luôn tuân thủ đường lối đối ngoại độc lập và đi theo con đường phát triển hòa bình.

5. Luôn nêu cao tinh thần đấu tranh, dám đấu tranh, giỏi đấu tranh, bảo vệ an ninh, chủ quyền quốc gia và lợi ích phát triển.

6. Luôn sát cánh cùng các nước đang phát triển và củng cố đoàn kết, hợp tác với các nước đang phát triển.

7. Luôn bám sát thực tiễn, quyết tâm đổi mới, phát huy đổi mới trong công tác đối ngoại của Đảng.

8. Luôn tuân thủ kế hoạch tổng thể để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc và thúc đẩy sự phát triển chung của thế giới.

9. Luôn tuân thủ việc đoàn kết tất cả các lực lượng có thể đoàn kết.

10. Luôn tuân thủ việc xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại trung thành với Đảng, trung với nước, trung với dân, vững vàng về chính trị, giỏi việc, có tác phong lãnh đạo, kỷ luật nghiêm minh.

Dương vẫn tiếp tục duy trì lập trường kêu gọi Hoa Kỳ tìm điểm hội tụ với Trung Quốc (相向 而 行) và cùng xây dựng mối quan hệ Hoa Kỳ – Trung Quốc không xung đột, không đối đầu, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác cùng có lợi. Bên cạnh đó, Dương không quên nói rằng Trung Quốc “kiên quyết đấu tranh và áp dụng các biện pháp đối phó với những phát ngôn và việc làm của phía Hoa Kỳ gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc, kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh và lợi ích phát triển của Trung Quốc.

Xem thêm:

QS Theory ngày 16/5/2021: 中国共产党建党百年来外事工作的光辉历程和远大前景

Tân Hoa Xã ngày 10/8/2019: Xi Focus: China’s head-of-state diplomacy breaks new ground

Diễn đàn Truyền thông & Nghiên cứu chính sách khu vực RCEP

Ngày 23/5/2021, Diễn đàn Truyền thông & Think Tank các nước tham gia Hiệp định đối tác toàn diện kinh tế khu vực (RCEP) đã diễn ra tại thành phố Hải Khẩu, Hải Nam, Trung Quốc. Sự kiện được đồng tổ chức bởi Ban Tuyên truyền Tỉnh ủy Hải Nam, Trung Quốc Nhật báo (China Daily), Viện Nghiên cứu Cải cách Phát triển Trung Quốc (Hải Nam) và Viện Nghiên cứu Cảng tự do thương mại đặc sắc Trung Quốc. Diễn đàn có sự tham gia của một số quan chức và chuyên gia đến từ Trung Quốc và các nước thành viên RCEP khác, bao gồm cựu Thủ tướng Australia Kevin Rudd, Phó trưởng Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Tưởng Kiến Quốc (Jiang Jianguo), Đại sứ Thái Lan tại Trung Quốc, Phó Đại sứ Indonesia tại Trung Quốc…

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó trưởng Ban tuyên truyền ĐCSTQ Tưởng Kiến Quốc nói rằng khi RCEP bao phủ một quy mô lớn về kinh tế, dân số và thương mại, nó sẽ giúp các nước tham gia giảm bớt các rào cản, tạo ra một khu vực cởi mở hơn. môi trường kinh tế, tăng mức độ tự do hóa thương mại và khối lượng thương mại, cũng như cải thiện đời sống của người dân.

Tưởng nhấn mạnh rằng các phương tiện truyền thông và các tổ chức tư vấn có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc thông báo cho công chúng về các chính sách của chính phủ liên quan đến RCEP và giúp xây dựng sự đồng thuận giữa các nước tham gia và đạt được kết quả đôi bên cùng có lợi.

Xem thêm:

China Daily ngày 23/5/2021: RCEP区域发展媒体智库论坛在海口举行

AP ngày 24/5/2021: China Daily: Media, think tanks set to boost RCEP exchanges

Hội thảo Tư tưởng Tập Cận Bình về Pháp quyền và Luật pháp Quốc tế

Ngày 22/5/2021, Hội Luật Quốc tế Trung Quốc và Đại học Hải Nam đã tổ chức Hội thảo “Tư tưởng Tập Cận Bình về Pháp quyền và Luật pháp Quốc tế”. Thành phần tham gia, theo báo Nhân Dân Nhật báo, gồm Bộ Ngoại giao, Bộ Thương mại và các Bộ liên quan, các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc,…

Hội thảo tập trung vào việc triển khai các tư tưởng pháp quyền của Tập Cận Bình trong và ngoài nước, và đáng chú ý là việc thảo luận về khái niệm một cộng đồng với một tương lai chung cho nhân loại và luật pháp quốc tế. Những vấn đề khác được thảo luận như thúc đẩy cải cách hệ thống quản trị toàn cầu, làm thế nào để tăng cường nghiên cứu và ứng dụng luật pháp quốc tế dưới sự hướng dẫn của tư tưởng pháp quyền của Tập Cận Bình, theo tờ Nhân dân Nhật báo.

Xem thêm:

Nhân dân Nhật báo ngày 23/5/2021: “习近平法治思想与国际法”研讨会举行–时政–人民网

Tập Cận Bình muốn truyền thông Trung Quốc có đóng góp mới thúc đẩy giao tiếp giữa Trung Quốc và thế giới

Hôm thứ Năm ngày 27/5/2021, Tập Cận Bình đã gửi lời chúc mừng đến tờ Trung Quốc Nhật báo (China Daily), tờ báo xuất bản hàng ngày bằng tiếng Anh của Trung Quốc, nhân kỷ niệm 40 năm tờ báo được thành lập. Trong thư mừng, ông Tập bày tỏ mong muốn tờ báo sẽ “trình bày một cái nhìn chân thực, đa chiều và toàn cảnh về Trung Quốc, và có những đóng góp mới cho sự trao đổi và giao tiếp giữa Trung Quốc và thế giới.”

Xem thêm:

Nhân dân Nhật báo ngày 27/5/2021: 习近平致信祝贺中国日报创刊40周年–时政–人民网

Quân đội Trung Quốc trưng cầu các khái niệm và ý tưởng kịch bản chiến tranh trong tương lai

Một chiến dịch trưng cầu ý tưởng kịch bản và khái niệm chiến tranh trong tương lai do Ủy ban Khoa học và Công nghệ của Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC) tổ chức đã kết thúc tại Bắc Kinh vào ngày 23/5/2021. Theo tờ China Military, hơn 80 đại diện bao gồm các nhà nghiên cứu từ các trường đại học địa phương, cơ sở nghiên cứu khoa học và những người đam mê quân sự đã tham dự buổi lễ trao giải. Sự kiện này nhằm khai thác các nguồn lực trí tuệ quân sự và truyền cảm hứng cho tư duy đổi mới về chiến tranh trong tương lai. Kể từ khi công bố trưng cầu ý kiến vào tháng 8 năm ngoái, hơn 1.000 người đã đăng ký và gửi các ý tưởng sáng tạo.

Xem thêm:

China Military ngày 24/5/2021: Chinese military solicits future warfare concepts and scenario ideas

Phát biểu của Tập Cận Bình về khoa học công nghệ

Hôm thứ Sáu ngày 28/5/2021, Tập Cận Bình đã phát biểu tại một đại hội gồm các thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, và Hiệp hội Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. 

Theo tóm tắt của tóm tắt của Manoj Kewalramani, một nhà nghiên cứu Trung Quốc tại Viện Takshashila, ông Tập bắt đầu bài phát biểu bằng câu nói “trong các giai đoạn lịch sử khác nhau của cách mạng, xây dựng và đổi mới, đảng ta rất coi trọng sự nghiệp khoa học và công nghệ”. Nhanh chóng lờ đi thời kỳ Cách mạng Văn hoá là giai đoạn phản trí thức, Tập đã nêu ra các đặc điểm trong cách tiếp cận của ĐCSTQ đối với khoa học công nghệ kể từ sau Đại hội Đảng lần thứ 19. Đó là:

– Đặt đổi mới công nghệ là cốt lõi của sự phát triển chung của đất nước

– Tuân thủ sự lãnh đạo toàn diện của ĐCSTQ đối với các chủ trương khoa học và công nghệ

– Theo đuổi “mục tiêu chiến lược” trở thành cường quốc khoa học và công nghệ toàn cầu, “với tinh thần sứ mệnh, trách nhiệm và tính cấp thiết…”

– “Cố gắng tạo ra những đột phá mới trong đổi mới ban đầu, đạt được sự phát triển nhảy vọt trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ quan trọng, thúc đẩy sự kiểm soát độc lập của các công nghệ cốt lõi quan trọng và tăng cường tích hợp các chuỗi công nghiệp trong chuỗi đổi mới

Cải cách hệ thống đổi mới quốc gia

“Thực hiện chiến lược cường quốc bằng hiền tài”. điều này đòi hỏi phải “tạo ra một môi trường tốt cho sự đổi mới tài năng” và “tập hợp các tài năng từ khắp nơi trên thế giới”

Mở rộng tính cởi mở và chủ động hội nhập vào mạng lưới đổi mới khoa học và công nghệ toàn cầu.

Xem thêm:

Nhân dân Nhật báo ngày 29/5/2021: 在中国科学院第二十次院士大会、中国 工程院第十五次院士大会、中国科协第十次全国代表大会上的讲话

Trung Quốc nhắm tới 12 trường đại học hàng đầu để cạnh tranh với Học viện công nghệ Massachusetts (MIT) và Đại học Stanford trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và công nghệ

Bộ Giáo dục Trung Quốc đã chỉ định 12 trường đại học thành lập các trường mới tập trung vào việc xây dựng lợi thế của Trung Quốc trong các công nghệ tiên phong.

Kế hoạch này là một phần trong mục tiêu của Bắc Kinh là trở thành cường quốc hàng đầu thế giới vào năm 2035 trong bối cảnh áp lực thương mại và công nghệ ngày càng tăng từ Mỹ.

Xem thêm:

South China Morning Post ngày 27/5/2021: China taps 12 universities to rival MIT and Stanford in science and tech

Trung Quốc trợ cấp 33 tỷ USD để sản xuất chip bán dẫn và hỗ trợ quốc phòng

Năm 2020, Trung Quốc đã chi mức kỷ lục 213,6 tỷ nhân dân tệ (33 tỷ USD) tăng 14% so với năm 2019 nhằm thúc đẩy các lĩnh vực quan trọng bao gồm chip bán dẫn và quốc phòng trong cuộc chạy đua công nghệ nóng bỏng với Mỹ. Trung Quốc đã thanh toán khoảng 10,6 tỷ nhân dân tệ cho 113 doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn, tăng gấp 12 lần so với một thập kỷ trước. Sự gia tăng ồ ạt này phản ánh việc Tập Cận Bình đẩy mạnh rót vốn vào các ngành công nghiệp để thúc đẩy phát triển, cạnh tranh với Hoa Kỳ về vị trí dẫn đầu về khoa học công nghệ.

Nhà sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc Semiconductor Manufacturing International Co.  (SMIC) nhận được 2,5 tỷ nhân dân tệ bên cạnh khoản tài trợ 2,25 tỷ USD từ hai quỹ do nhà nước hậu thuẫn. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng bổ sung thêm các khoản trợ cấp cho các nhà sản xuất thiết bị sản xuất chip như Naura và Advanced Micro.

Trong lĩnh vực quốc phòng, Bắc Kinh đang tập trung đầu tư cho các công nghệ quân sự then chốt tiên tiến được coi là cần thiết để chống lại Mỹ. Trong số các công ty nhận được trợ cấp từ chính phủ có Tập đoàn đóng tàu Trung Quốc (China CSSC Holdings), Công ty công nghiệp phi cơ Thẩm Dương Shenyang Aircraft thuộc Tập đoàn công nghiệp hàng không Trung Quốc (AVIC), công ty chế tạo máy bay chiến đấu và công ty công nghệ thiết bị dẫn đường Bắc Đẩu Tinh Thông (Beijing BDStar Navigation), chịu trách nhiệm về phiên bản Trung Quốc của Hệ thống Định vị Toàn cầu.

Trong lĩnh vực dược phẩm, Khang Hy (CanSino Biologics), công ty phát triển và sản xuất vaccine phòng chống COVID-19 và Thượng Hải Y Dược (Shanghai Pharmaceuticals Holding) cũng tăng mạnh số tiền được nhận từ trợ cấp.

Đã có tổng cộng 4.230 công ty trong tổng số 4.290 công ty được đưa vào dữ liệu đối chiếu (chiếm 98%) cho biết họ đã nhận được trợ cấp trong đó 10% số công ty nhận được hơn 100 triệu nhân dân tệ.

Đáp lại, Hoa Kỳ cũng đang xem xét một chương trình hỗ trợ để mở rộng sản xuất chip trong nước làm dấy lên lo ngại về cuộc chạy đua trợ cấp cản trở cạnh tranh công bằng. Ngoài ra, các nhà lập pháp Mỹ cũng đang kêu gọi một chương trình tương tự với khoản trợ cấp 50 tỷ USD để mở rộng sản xuất chip trong nước. 

Xem thêm:

Nikkei Asia ngày 17/5/2021: Eyeing US, China wields $33bn subsidies to bolster chips, defense

Trung Quốc tập trận bắn đạn thật tại Vịnh Bắc Bộ

Cục Hải sự Hải Nam thông báo, Trung Quốc tổ chức tập trận bắn đạn thật tại Vịnh Bắc Bộ từ ngày 27 đến 30/5/2021. Khu vực tập trận nằm cách bờ biển đảo Hải Nam khoảng 15 hải lý, cách bờ biển Hải Phòng khoảng 105 hải lý, thuộc vùng biển Trung Quốc theo “Đường phân định Vịnh Bắc Bộ”.

Trước đó, ngày 24/5/2021, Hải quân Trung Quốc thông báo gần đây đã tiến hành tập trận bắn đạn thật ở Biển Đông với sự tham gia của máy bay ném bom JH-7. Theo thống kê của Báo Thanh Niên, từ đầu năm tới nay, PLA đã tiến hành ít nhất 20 cuộc tập trận ở Biển Đông, có 7 cuộc tập trận ở khu vực vịnh Bắc Bộ.

Xem thêm:

Báo Tiền phong ngày 28/5/2021: Trung Quốc tập trận, dội bom đạn xuống Biển Đông

Báo Thanh Niên ngày 29/5/2021: Trung Quốc tập trận bắn đạn thật 4 ngày ở vịnh Bắc bộ

Zachary Haver: Dân quân biển Trung Quốc triển khai các hệ thống thông tin liên lạc, giám sát và thu thập thông tin tình báo

Theo một báo cáo do Zachary Haver (Radio Free Asia) thực hiện, các công ty đánh cá quốc doanh của Trung Quốc phụ trách hạm đội dân quân biển của thành phố Tam Sa đã quản lý các dự án liên quan đến thông tin an ninh quốc gia thuộc loại mật, một dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy nhiệm vụ của các tàu của công ty này không phải đánh bắt cá đơn thuần. Những con tàu của họ đã được sử dụng để kiểm tra hệ thống chỉ huy và liên lạc được xây dựng bằng công nghệ nước ngoài có khả năng biến con tàu thành một công cụ giám sát, liên lạc di động và thu thập thông tin tình báo.

Lực lượng dân quân biển thành phố Tam Sa thành lập năm 2013 trên cơ sở lực lượng dân quân biển Hoàng Sa do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) chịu trách nhiệm huấn luyện và chỉ huy. Đến tháng 7/2016, lực lượng này đã có 1.800 dân quân với hơn 100 tàu thuyền đóng một “vai trò không thể thay thế” trong việc “bảo vệ các tuyên bố chủ quyền trên biển của Trung Quốc”.

Theo hồ sơ tuyển dụng từ năm 2015, Công ty Phát triển Nghề cá thành phố Tam Sa (Sansha City Fisheries Development), hiện đang quản lý hạm đội tàu vỏ thép dân quân biển của thành phố, đã ưu tiên tuyển dụng các cựu binh PLA làm thuyền viên cho các tàu cá của mình. Trên thực tế, vào năm 2019, Hội Cựu chiến binh Hải Nam đã công nhận Công ty là “đơn vị kiểu mẫu” cho các cựu chiến binh PLA. Các tàu dân quân biển của Công nghệ phát triển nghề cá Tam Sa đã cùng với các tàu hải cảnh Trung Quốc duy trì sự hiện diện liên tục tại bãi cạn Scarborough năm 2012, hỗ trợ tàu thăm dò Hải Dương 8 hoạt động gần khu vực Bãi Tư Chính của Việt Nam năm 2019 đồng thời tham gia các hoạt động cứu hộ chung với Hạm đội Nam Hải và tham gia các cuộc tập trận chung của thành phố Tam Sa.

Trung Quốc gần đây cũng đã triển khai dự án thử nghiệm hệ thống “chỉ huy và liên lạc vệ tinh khẩn cấp” trên các tàu Quỳnh Tam Sa Ngư (Qiongsanshayu) 00209 để thực thi pháp luật hàng hải, đánh bắt cá và quản lý khẩn cấp ở Biển Đông. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang lắp đặt các hệ thống tương tự trên các tàu tiếp tế Tam Sa (Sansha) 1 và Tam Sa 2 với mục đích rõ ràng là theo dõi các tàu từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Philippines, Việt Nam, Indonesia và Đài Loan. Hệ thống thử nghiệm trên Quỳnh Tam Sa Ngư 00209 sử dụng các công nghệ vệ tinh nước ngoài như Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Xem thêm:

Benar News ngày 17/5/2021: Unmasking China’s Maritime Militia

Ryan Martinson: Giải mã lực lượng dân quân biển của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa

Nhà nghiên cứu đến từ Trường Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ cho biết kể từ năm 2014, Trung Quốc đã đóng hàng trăm tàu đánh cá lớn ở Trường Sa, được gọi chung là “hạm đội xương sống Trường Sa” với hầu hết nếu không muốn nói là tất cả đều thuộc lực lượng dân quân biển. Chính phủ Trung Quốc cả ở cấp trung ương và địa phương đã phân bổ số tiền lớn để hỗ trợ cho các chủ tàu cá đóng mới tàu hoạt động ở Trường Sa nhằm tạo nên “hạm đội’ này với những chiếc tàu khá lớn, có động cơ mạnh và được trang bị các thiết bị làm lạnh tiên tiến cùng với rất nhiều các quy định buộc chủ tàu phải tuân theo nếu muốn nhận trợ cấp. Ngoài kiểm soát về đóng tàu, chính quyền Bắc Kinh cũng có một số quyền kiểm soát đối với cách sử dụng các tàu này nhằm nâng cao hiệu quả trong khẳng định chủ quyền và tránh các va chạm có thể dẫn đến xung đột.

Lực lượng dân quân biển Trung Quốc là một phần của lực lượng vũ trang nước này; phần lớn các thành viên đều có công việc hằng ngày là ngư dân nhưng có thể được trưng dụng cho các hoạt động huấn luyện và thực hiện các nhiệm vụ. Các thành viên này được đào tạo và quản lý bởi các sĩ quan quân đội Trung Quốc. “Hạm đội xương sống Trường Sa” dường như được quản lý phối hợp của các cơ quan chức năng ngành thủy sản cấp và hệ thống quân sự tỉnh. 

Theo tác giả, vào thời điểm tác giả viết bài này, một đội gồm 4 tàu đánh cá Trung Quốc được đặt tên lần lượt là Quỳnh Lâm Ngư (Qionglinyu) 60017, 60018, 60019 và 60020 vốn được đăng ký tại quận Lingao, Hải Nam đang hoạt động trái phép tại vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Các tàu này có thể là các tàu dân quân biển bởi vì trong năm 2020, các chủ tàu đã có đơn yêu cầu chính quyền Trung Quốc khôi phục trợ cấp nhiên liệu và các phần thưởng khác cho hoạt động ở “vùng nước chỉ định đặc biệt” vào năm 2018. Trong đơn, họ cũng nhấn mạnh 4 tàu nói trên là những tàu “xương sống Trường Sa”.

Tháng 11/2020, Cục Nông nghiệp và Nông thôn Quảng Đông đã công bố hạn ngạch giấy phép đánh bắt tại Trường Sa của tỉnh năm 2021 trong đó có 185 tàu “xương sống” và 75 tàu bình thường.

Xem thêm:

CIMEC ngày 17/5/2021: No Ordinary Boats: Cracking the Code on China’s Spratly Maritime Militias

Trung Quốc sử dụng tàu hút cát để tăng áp lực lên Đài Loan

Từ năm 2020, Trung Quốc đã tăng cường sử dụng các tàu hút cát hoạt động trong các vùng biển thuộc Đài Loan như là một phần của “chiến thuật vùng xám” nhằm gây sức ép lên hòn đảo này. Cụ thể: năm 2017 có 2 tàu, năm 2018 có 71 tàu, năm 2019 có 600 tàu và năm 2020 đã có 3.987 tàu.

Các quan chức Đài Loan và các nhà phân tích phương Tây cho rằng chiến thuật vùng xám của Trung Quốc nhằm tiêu hao tài nguyên, làm xói mòn ý chí của các lực lượng vũ trang Đài Loan; có thể coi là “một phần trong chiến tranh tâm lý chống lại Đài Loan” cùng với việc sử dụng số lượng lớn các máy bay quân sự xâm phạm không phận Đài Loan trong thời gian vừa qua.

Tô Tử Vân (Su Tzu-yun), một nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Quốc gia, một tổ chức tư vấn được Bộ Quốc phòng Đài Loan hỗ trợ cho biết: “Đây là chiến tranh tâm lý”. Ông cho rằng các tàu hút cát do tư nhân vận hành là một phần trong “chiến thuật vùng xám” của Bắc Kinh, được thiết kế để làm suy giảm khả năng phòng thủ của các hòn đảo và đe dọa người dân mà không cần dùng đến vũ lực quân sự.

Xem thêm:

Financial Times ngày 28/5/2021: China deploys hulking sand dredgers to crank up pressure on Taiwan

9 dash line ngày 25/1/2021: On the edge of democracy diverse forms of Chinese influence on Taiwan’s frontline islands

Reuters ngày 5/2/2021: China’s latest weapon against Taiwan: the sand dredger

Eli Tirk và Kieran Green: Trung Quốc sử dụng phương tiện bay không người lái làm nhiệm vụ hậu cần và tiếp tế, duy trì chủ quyền Biển Đông

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã thử nghiệm việc sử dụng các phương tiện không người lái (UAV) để thực hiện các nhiệm vụ hậu cần như vận chuyển và tiếp tế kể từ năm 2018. Nghiên cứu cho thấy, UAV có thể làm tăng hiệu quả, cho phép tiếp tế nhanh và ít rủi ro hơn đặc biệt tại các khu vực thù địch hoặc tranh chấp. Từ đầu năm 2018 đến cuối năm 2020, Trung Quốc đã 7 lần (riêng năm 2020 là 5 lần) tiến hành thử nghiệm sử dụng UAV cung cấp một lượng nhỏ vật tư cho các binh sĩ trong các môi trường khắc nghiệt. Trong đó, Hải quân PLA đã sử dụng 20 UAV trong cuộc tập trận mô phỏng hoạt động tiếp tế cho binh lính đóng ở “các khu vực hải đảo và miền núi” vào tháng 9/2020. PLA đã ngày càng sử dụng UAV để thực hiện các nhiệm vụ tiếp tế quy mô nhỏ và có thể sử dụng công nghệ UAV kết hợp với công nghệ IoT tạo ra “chuỗi cung ứng thông minh hóa” để tăng cường hậu cần và tiếp tế.

Xem thêm:

China Brief ngày 21/5/2021: Sustaining China’s Sovereignty Claims: The PLA’s Embrace of Unmanned Logistics

Felix K. Chang: Năng lực do thám, giám sát và tình báo hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông

Từ đầu những năm 2010, Trung Quốc đã tăng cường khả năng giám sát, trinh sát và tình báo hàng hải bằng cách sử dụng nhiều công nghệ khác nhau để gia tăng khả năng răn đe đồng thời khẳng định “chủ quyền của mình” tại các vùng biển.

–  Định vị tín hiệu sóng ngắn: Đây là công nghệ được Trung Quốc sử dụng lâu đời nhất. Bằng cách định vị tín hiệu sóng ngắn phát đi từ các tàu với ít nhất 2 trạm định vị (càng nhiều trạm độ chính xác càng cao) Trung Quốc có thể xác định được hải trình của tàu.

– Vệ tinh: Với số lượng đủ lớn các vệ tinh địa tĩnh, quỹ đạo thấp, Trung Quốc có thể giám sát được các vùng biển. Từ năm 2017 đến 2019, Trung Quốc đã đưa ít nhất 15 vệ tinh viễn thám, giám sát và tình báo hàng hải vào quỹ đạo; mặc dù không được công bố công khai nhưng một số vệ tinh này có khả năng bao phủ Biển Đông.

– Radar trên đất liền: Đây là phương tiện chính để giám sát trên diện rộng trong mọi điều kiện thời tiết. Trung Quốc có một trong những mạng lưới radar lớn nhất thế giới, thậm chí còn có cả radar tán xạ ngược (PTH-B) cực lớn có thể phát hiện máy bay và tàu bè cách xa hàng nghìn km.

– Radar trên biển có tầm giám sát ngắn hơn được Trung Quốc bắt đầu thực hiện vào năm 2016 với “Mạng thông tin Đại dương xanh” bao gồm một loạt các radar được xây dựng trên các giàn khoan bán chìm xung quanh Biển Đông. Tính đến năm 2020, có 5 bệ radar trên biển đã được xây dựng quanh đảo Hải Nam, một ở gần quần đảo Hoàng Sa và dự kiến sẽ được mở rộng, hoàn thiện vào năm 2025 tại các “vùng biển quan trọng thuộc quyền tài phán của Trung Quốc”.

– Radar trên không: Triển khai trên các máy bay ném bom H-6, KJ-200 và mới nhất là máy bay KJ-500 có khả năng theo dõi đồng thời 60-100 mục tiêu trên không trong phạm vi 470km.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng đã triển khai một số máy bay giám sát không người lái trang bị các radar nhỏ giám sát trong phạm vi ngắn hơn để triển khai tại các khu vực mà máy bay lớn không tiếp cận được hoặc khó triển khai trong thời gian nhất định.

Xem thêm:

Foreign Policy Research Institute ngày 5/5/2021: China’s Maritime Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance Capability in the South China Sea

III- CHUYỂN ĐỘNG ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG

Hội nghị trực tuyến Sức mạnh trên Đất liền tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (Indo-Pacific Land Power)

Ngày 18 và 19/5/2021, các lãnh đạo và chỉ huy quân đội từ 22 nước trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đã tham gia hội thảo trực tuyến về “Sức mạnh trên Đất liền tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” do Đại tướng Paul Josep LaCamera, Chỉ huy Lục quân Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương chủ tọa với chủ đề “Duy trì một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, cởi mở thông qua sức mạnh và sự chuẩn bị sẵn sàng”.

Hội nghị đã chia sẻ về tầm quan trọng của các hoạt động trên bộ, những thách thức và cơ hội đối với hoạt động trên đất liền ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cũng như tầm quan trọng của đất liền trong lĩnh vực hàng hải và bảo vệ chủ quyền, chống đánh bắt bất hợp pháp, khủng bố và các mối đe dọa khác. Hội nghị cũng đề cao sự hợp tác của tất cả các quốc gia để duy trì một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và cởi mở.

Nguồn:

U.S. Indo-Pacific Command ngày 24/5/2021: Indo-Pacific Land Power Conference

Hải quân Pháp, Nhật, Mỹ xây dựng mạng lưới hậu cần, tăng cường các mối quan hệ

Theo bản tin của Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Hoa Kỳ, Hải quân Hoa Kỳ (USN) và Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) đã cung cấp hậu cần cho tàu tấn công đổ bộ Tonnerre và tàu khu trục nhỏ Surcouf của hải quân Pháp trong quá trình nhóm tàu triển khai tới Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, phản ánh sự tăng cường hợp tác hải quân. USNS Big Horn đã cung cấp tàu bổ sung trên biển cho Tonnerre trong khi tàu JS Mashu của JMSDF đã làm điều tương tự cho Surcouf, cả hai sự kiện đều diễn ra ở Biển Philippines vào đầu tháng này. Sự tương tác này đáng chú ý ở chỗ, Nhật Bản theo truyền thống thường miễn cưỡng hỗ trợ các quân đội khác, nhưng việc diễn giải lại quyền tự vệ tập thể vào năm 2014 và mối quan hệ của nó với hiến pháp đã mở đường cho việc cung cấp hậu cần cho các quốc gia khác phù hợp với mục tiêu phòng thủ của Nhật Bản. Sự tương tác hải quân này cũng mở rộng phạm vi tiếp cận của Pháp ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, vốn đã được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chú trọng nhiều hơn kể từ năm 2018, với Úc và Ấn Độ là những đối tác quan trọng nhất của Pháp cho đến nay.

Xem thêm:

Commander, U.S. Pacific Fleet ngày 24/5/2021: French, Japanese, U.S. navies build logistics network, strengthen relationships

EU và Hoa Kỳ thực hiện cuộc họp cấp cao đầu tiên của đối thoại EU-Hoa Kỳ về Trung Quốc

Theo thông cáo chung của hai bên, Tổng thư ký Cơ quan Hành Động Đối ngoại (cơ quan có chức năng kết hợp giữa bộ ngoại giao và bộ quốc phòng) Liên hiệp Châu Âu (EU) Stefano Sannino và Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman đã tổ chức cuộc họp cấp cao đầu tiên của đối thoại EU-Hoa Kỳ về Trung Quốc. Hai bên nhắc lại rằng mối quan hệ của EU và Hoa Kỳ với Trung Quốc là nhiều mặt và bao gồm các yếu tố hợp tác, cạnh tranh và đối thủ mang tính hệ thống. Hai bên nêu bật các vấn đề cùng quan tâm, bao gồm vi phạm nhân quyền đang diễn ra ở Tân Cương và Tây Tạng, sự xói mòn các quy trình tự trị và dân chủ ở Hồng Kông, cưỡng bức kinh tế, các chiến dịch sai lệch thông tin và các vấn đề an ninh khu vực, đặc biệt là tình hình ở Biển Đông. Hai bên đã thảo luận về tầm quan trọng của sự tham gia có ý nghĩa của Đài Loan vào công việc của các tổ chức quốc tế, bao gồm các diễn đàn của Tổ chức Y tế Thế giới và Đại hội đồng Y tế Thế giới. Họ cũng thảo luận về việc theo đuổi cam kết mang tính xây dựng với Trung Quốc về các vấn đề như biến đổi khí hậu và không phổ biến vũ khí hạt nhân cũng như về một số vấn đề khu vực.

Xem thêm:

European External Action Service ngày 26/5/2021: Consultations between Secretary General Stefano Sannino and Deputy Secretary Wendy Sherman

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 26/5/2021: US-EU: Joint Press Release by the EEAS and Department of State on Consultations Between Deputy Secretary Wendy Sherman and Secretary General Stefano Sannino

Thêm một đạo luật chống lại Trung Quốc được đưa ra Quốc hội Hoa Kỳ

Chủ tịch Uỷ ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ Gregory Meeks hôm 25/5/2021 đã trình Hạ viện Đạo luật bảo đảm vai trò lãnh đạo và can dự toàn cầu của Mỹ (EAGLE) nhằm thúc đẩy tính cạnh tranh kinh tế của Hoa Kỳ và thúc đẩy Trung Quốc về nhân quyền. Meeks đã đưa ra dự luật này trong bối cảnh Thượng viện đang xem xét luật riêng của mình để chống lại Trung QUốc.

Xem thêm:

U.S. House of Representatives ngày 25/5/2021: Meeks Introduces Legislative Package to Renew American Leadership Abroad in Face of China Challenge

Toàn văn Dự luật EAGLE [PDF]

Reuters ngày 25/5/2021: Sweeping bill to counter China introduced in U.S. House

Mỹ đưa tàu sân bay duy nhất ở Châu Á – Thái Bình Dương tới Trung Đông hỗ trợ việc rút quân khỏi Afghanistan

Các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết, Lầu Năm Góc dự kiến sẽ đưa tàu sân bay USS Ronald Reagan, hàng không mẫu hạm duy nhất hiện đóng tại Châu Á – Thái Bình Dương tới Afghanistan bắt đầu từ mùa hè này và dự kiến sẽ hoạt động tối đa 4 tháng để hỗ trợ việc rút quân đội Mỹ khỏi quốc gia Trung Đông dự kiến diễn ra trước ngày 11/9 tới.

Nếu điều đó trở thành hiện thực, Mỹ sẽ không có sự hiện diện của tàu sân bay tại Châu Á – Thái Bình Dương trong ít nhất một phần thời gian đó. Mặc dù vẫn còn hàng chục tàu chiến và máy bay khác tại căn cứ Yokosuka nhưng việc tái triển khai tàu sân bay tới Trung Đông thể hiện sự chuyển hướng đáng kể khỏi châu Á, nơi mà Tổng thống Biden gọi là ưu tiên quân sự. Tuy nhiên, nhóm tác chiến tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Anh, nơi có hàng trăm lính thủy đánh bộ Mỹ và 10 máy bay chiến đấu F-35 của Thủy quân lục chiến, hiện đang trên đường đến khu vực Thái Bình Dương.

Hiện tại, tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower đang hoạt động tại khu vực Trung Đông nhưng sẽ phải rời đi vào tháng 7 để trở về cảng nhà ở Norfolk, Virginia để đảm bảo an toàn sau khi đã được triển khai hai lần trong 36 tháng qua.

Thư ký báo chí Lầu Năm Góc John Kirby từ chối xác nhận việc triển khai, nói rằng Lầu Năm Góc không nói trước về việc di chuyển của tàu.

Xem thêm:

The Wall Street Journal ngày 26/5/2021: Sole U.S. Aircraft Carrier in Asia-Pacific to Help With Afghanistan Troop Withdrawal. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

VOA News ngày 26/5/2021: US Expected to Move Only Aircraft Carrier in Asia-Pacific Region to Middle East

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ: Trung Quốc đang phấn đấu trở nên “ngang hàng với Mỹ” trong vài thập kỷ tới

Ngày 27/5/2021, phát biểu tại buổi điều trần trước Tiểu ban quốc phòng thuộc Ủy ban Phân bổ ngân sách Hạ viện Mỹ, Đại tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ cho biết, Trung Quốc đã đạt được những bước tiến đáng kể trong 40 năm qua và trở thành cường quốc quân sự với các khoản đầu tư mạnh mẽ cho viễn thông 5G, siêu âm, tính toán lượng tử và các tiến bộ công nghệ cao khác để hiện đại hóa quân đội. Trung Quốc “không chỉ ngang hàng hay gần ngang hàng với chúng ta” về mặt quân sự mà mục tiêu của họ là “ngang hàng với chúng ta” trên tất cả các lĩnh vực trong thập kỷ tới, Đại tướng Mark Milley cho biết thêm.

Xem thêm:

USNI News ngày 27/5/2021: Milley: China Striving ‘To Be Our Equal’ In Coming Decades

Hạm đội 7, tăng cường triển khai các tàu tác chiến ven bờ tại Thái Bình Dương

Tư lệnh Hạm đội 7 của Mỹ cho biết, Hải quân Mỹ đang đưa các tàu tác chiến ven bờ (LCS) ra Thái Bình Dương sau hơn một thập kỷ tạm dừng và nghiên cứu. Hiện tại, có 2 LCS được triển khai đến Tây Thái Bình Dương là USS Tulsa (LCS-16) và USS Charleston (LCS-18), dự kiến cuối năm 2021 sẽ có 4 chiếc và cuối năm 2022 có thể có 8 chiếc.

Các biến thể LCS Freedom và LCS Independence được thiết kế với có mớn nước thấp, tốc độ cao có khả năng chống ngầm, quét ngư lôi, trinh sát, giao chiến trên mặt nước cũng như thực hiện các nhiệm vụ hậu cần phù hợp hoạt động tại các vùng nước nông ven biển, ngăn chặn đối phương tiếp cận bờ biển.

Xem thêm:

USNI News ngày 27/5/2021: 7th Fleet CO: Deployed LCS USS Gabrielle Giffords ‘Pretty Much Owned’ South China Sea – USNI News

Yêu cầu ngân sách quốc phòng Biden tập trung vào Trung Quốc, Kho vũ khí hạt nhân

Hôm 28/5/2021, Yêu cầu ngân sách an ninh quốc gia năm tài chính 2022 của Tổng thống Joe Biden đã được công bố. Bản yêu cầu muốn được Quốc hội thông qua 753 tỷ USD với 715 tỷ dành cho Bộ Quốc phòng. Yêu cầu chi tiêu quốc phòng, tăng 1,7% so với ngân sách năm 2021, tập trung vào việc chống lại sự tăng cường quân sự của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, hiện đại hóa bộ ba hạt nhân của Mỹ và đầu tư vào các hệ thống “thế hệ tiếp theo”.

Xem thêm:

Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 28/5/2021: The Department of Defense Releases the President’s Fiscal Year 2022 Defense Budget

Reuters ngày 27/5/2021: Biden’s defense budget seeks greater China deterrence and nuclear funding. Một bản PDF được lưu trữ ở đây

Defense News ngày 28/5/2021: Eyeing China, Biden defense budget boosts research and cuts procurement

Defense News ngày 9/4/2021: Biden requests $715B for Pentagon, hinting at administration’s future priorities

Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ thăm Jakarta, Bangkok và Phnom Penh trong chuyến công du đầu tiên của một quan chức cao cấp Hoa Kỳ tới Đông Nam Á

Theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Wendy R. Sherman hôm 25/5/2021 bắt đầu chuyến công du ngoại giao kéo dài 11 ngày trong đó có các điểm dừng chân tại ba quốc gia Đông Nam Á là Indonesia, Thái Lan và Campuchia. Đây là chuyến đi đầu tiên đến Đông Nam Á của một quan chức cấp cao Hoa Kỳ kể từ khi chính quyền Biden nhậm chức vào tháng Giêng. Khi ở Đông Nam Á, Sherman “sẽ tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ đối với vai trò trung tâm của ASEAN và giải quyết một loạt các vấn đề song phương và khu vực, bao gồm các nỗ lực thúc giục quân đội Miến Điện ngừng bạo lực, trả tự do cho tất cả những người bị giam giữ bất công và đưa Miến Điện quay lại con đường dân chủ.”

Xem thêm:

The Diplomat ngày 25/5/2021: Amid Chinese Push, US Official to Visit Three Southeast Asian Nations

IV- QUAN HỆ MỸ – TRUNG

Quân đội Trung Quốc yêu cầu Hoa Kỳ nếu muốn đối thoại thì cần phải ‘Nói đi đôi với làm”

Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết Hoa Kỳ nên hành động với “sự chân thành” nếu muốn bắt đầu đối thoại giữa quân đội hai bên, và cảnh báo rằng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Washington đang gây mất ổn định khu vực, với việc Hoa Kỳ gia tăng sự hiện diện do thám và tự do hàng hải. Điều này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng trên hầu hết mọi mặt trận giữa hai nước và tin tức cho rằng nỗ lực thiết lập đối thoại giữa hai quan chức quân sự hàng đầu của hai nước đã thất bại.

Xem thêm:

South China Morning Post ngày 28/5/2021: China tells US to ‘walk the talk’ to improve dialogue between militaries

Tiến độ của Trung Quốc thực hiện những hứa hẹn về thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ chậm lại vào tháng 4

Trung Quốc đã mua 10,4 tỷ USD hàng hóa sản xuất, nông nghiệp và năng lượng vào tháng Tư, nâng tổng số lên 147 tỷ USD sau 16 tháng kể từ khi thỏa thuận thương mại được ký kết vào tháng 1/2020, theo phân tích của Bloomberg về dữ liệu chính thức của Trung Quốc. Tiến độ đó là tốc độ chậm nhất trong năm nay và đạt 38,9% mục tiêu hai năm là 378 tỷ đô la, so với 36,1% của tháng Ba.

Xem thêm:

Bloomberg ngày 24/5/2021: China’s Progress on U.S. Trade Deal Promises Slows in April. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Các nhà đàm phán thương mại của Hoa Kỳ và Trung Quốc tổ chức đối thoại đầu tiên dưới thời chính quyền Biden

Ngày 27/5/2021 đã diễn ra cuộc điện đàm giữa Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc (Liu He) và đại diện thương mại Hoa Kỳ Katharine Tai (Đới Kỳ).

Bình luận về cuộc điện đàm, phía Trung Quốc cho rằng hai bên đã “trao đổi thẳng thắn, thiết thực và mang tính xây dựng trên tinh thần bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau”. Họ “tin rằng sự phát triển của thương mại song phương là rất quan trọng và đã trao đổi quan điểm về các vấn đề cùng quan tâm và đồng ý tiếp tục trao đổi.”

Còn phía Mỹ nói rằng trong cuộc trao đổi thẳng thắn, Đại sứ Tai đã thảo luận về các nguyên tắc chỉ đạo của chính sách thương mại lấy người lao động làm trung tâm của Chính quyền Biden-Harris, đồng thời nêu ra các vấn đề đáng quan tâm. Đại sứ Tai lưu ý rằng bà mong đợi các cuộc thảo luận với Phó Thủ tướng Lưu trong tương lai.

Bà Tai cũng nói với Reuters rằng những thách thức tổng thể mà Hoa Kỳ gặp phải với Trung Quốc “vẫn còn đó và chúng rất lớn.” Bà nói rằng thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1 nên được nhìn nhận trong bối cảnh “thương mại Mỹ-Trung nói chung và mối quan hệ kinh tế đang rất rất rất thách thức. Và đòi hỏi sự chú ý của tất cả chúng ta trên diện rộng.”

Theo The Wall Street Journal, trước thềm cuộc họp, các quan chức của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã tổ chức điện đàm với những người đồng cấp Trung Quốc vào tối thứ Ba. Trong cuộc trao đổi đó, các quan chức Trung Quốc đã kêu gọi Mỹ giảm bớt các mức thuế còn lại đối với các sản phẩm của Trung Quốc. Các mức thuế đã dẫn đến sự sụt giảm hàng nhập khẩu của Trung Quốc, và các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ, vốn phải trả thuế đối với hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu, cũng đã thúc đẩy chính quyền dỡ bỏ các mức thuế do cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt. Các quan chức Trung Quốc cho biết Bắc Kinh cũng muốn Washington nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc, đặc biệt là tập đoàn viễn thông khổng lồ Huawei Technologies.

Hiện tại, phía lãnh đạo Trung Quốc quyết định giữ nguyên vai trò của ông Lưu nhưng The Wall Street Journal dẫn nguồn tin từ các quan chức Trung Quốc quen thuộc với các cuộc thảo luận này cho biết Bộ Thương mại Trung Quốc có khả năng sẽ đóng một vai trò lớn hơn trong việc giải quyết với Mỹ về các vấn đề thương mại trong tương lai. Phía Trung Quốc đã có một số miễn cưỡng trong việc lên lịch họp trước khi Hoa Kỳ đồng ý bắt đầu lùi thuế quan.

Xem thêm:

CNBC ngày 27/5/2021: US and China trade representatives hold first phone call under Biden

United States Trade Representative ngày 26/5/2021: Readout of Ambassador Tai’s Virtual Meeting With Vice Premier of China Liu He

Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 27/5/2021: 刘鹤与美贸易代表戴琪通话

Tân Hoa Xã ngày 27/5/2021: 刘鹤与美贸易代表戴琪通话

Reuters ngày 27/5/2021: U.S. trade chief Tai says U.S. faces ‘very large challenges’ on China

The Wall Street Journal ngày 26/5/2021: U.S., China Trade Officials Hold First Virtual Meeting. Một bản PDF được lưu ở đây.

Huawei nhắn tới Joe Biden: Chúng ta hãy nói chuyện với nhau

Phó Chủ tịch cấp cao của Huawei Bành Bác (Vincent Peng) đã có một bài viết trên Nikkei Asia Review bày tỏ mong muốn được đối thoại với chính quyền Mỹ. Bài viết có đoạn:

“Chúng tôi hiểu rằng chính quyền đang bận rộn đối phó với COVID và cố gắng thúc đẩy nền kinh tế Hoa Kỳ. Nhưng chúng tôi cũng hy vọng rằng khi đến thời điểm thích hợp, họ sẽ nói chuyện với chúng tôi. Để giảm bớt mối quan ngại của họ về các sản phẩm và công nghệ của chúng tôi, chúng tôi sẵn sàng chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt nhất. Chúng tôi sẵn sàng thảo luận về bất kỳ điều gì, bao gồm thiết lập hoạt động sản xuất tại Hoa Kỳ, mở thiết bị của Huawei để thử nghiệm độc lập hoặc cấp phép công nghệ thế hệ thứ năm hoặc 5G của chúng tôi cho một công ty hoặc tập đoàn của Hoa Kỳ. Washington có thể muốn xem xét lời đề nghị của Giám đốc điều hành và người sáng lập Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei) của công ty để cấp phép công nghệ 5G của Huawei cho một công ty Mỹ.”

Xem thêm:

Nikkei Asia ngày 26/5/2021: Huawei to Joe Biden: Let’s talk

Thông điệp quan trọng của Kurt Campbell về quan hệ của Mỹ với Trung Quốc: không thể quay lại mối quan hệ như xưa. Bình luận của Campbell về Tập Cận Bình và hai nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc

Tại một sự kiện được Đại học Stanford tổ chức, điều phối viên các vấn đề Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hội đồng An ninh Hoa Kỳ Kurt Campbell đã nói rằng: “Thời kỳ được nhìn nhận chung là kết giao đã kết thúc,”… chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc giờ đây sẽ theo một “bộ khung chiến lược mới”… “mô hình chủ đạo sẽ là cạnh tranh”.

Tập Cận Bình là trung tâm của cách tiếp cận mới trong quan hệ Mỹ – Trung, Campbell nói. Ông mô tả Chủ tịch Trung Quốc là người có “có ý thức hệ sâu sắc nhưng khá lạnh lùng.” Tập “không quan tâm nhiều đến kinh tế học.” Từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, Tập đã “gần như gỡ bỏ hoàn toàn cơ chế có tuổi đời gần 40 năm được thiết kế cho chế độ lãnh đạo tập thể.” Những nhà ngoại giao hàng đầu như Dương Khiết Trì và Vương Nghị còn cách rất xa vòng thân tín của Tập. 

Xem thêm:

Bloomberg ngày 26/5/2021: Biden’s Asia Czar Says Era of Engagement With China Is Over. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Kurt M. Campbell and Laura Rosenberger on U.S.-China Relations | 2021 Oksenberg Conference

V- QUAN HỆ AUSTRALIA – TRUNG QUỐC

Các nhà sản xuất hàng hoá Úc từ bỏ tranh chấp thương mại với Trung Quốc và mở những thị trường mới

Hàng hóa của bán sang Trung Quốc chiếm hơn một phần ba xuất khẩu của Australia, điều này khiến Bắc Kinh trở thành đối tác thương mại lớn nhất của quốc gia này với thương mại hai chiều trị giá 252 tỷ AUD vào năm 2019, theo Financial Times. Tuy nhiên với rất ít dấu hiệu tan băng trong quan hệ, các nhà xuất khẩu đang gấp rút mở cửa và đa dạng hóa thị trường.

Theo phân tích dữ liệu thống kê của Roland Rajah, một nhà kinh tế ở Viện Lowy ước tính, giá trị hàng hoá xuất khẩu sang Trung Quốc, đối mặt với trừng phạt thuế quan của Bắc Kinh, đã giảm khoảng 11,7 tỷ AUD mỗi năm. Nhưng giá trị xuất khẩu của những mặt hàng tương tự này sang phần còn lại của thế giới đã tăng 13,4 tỷ AUD.

Xem thêm:

Financial Times ngày 26/5/2021: Australia shrugs off China trade dispute and opens new markets. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Frances Adamson: Các doanh nghiệp cần một kế hoạch B với Trung Quốc

Nhà ngoại giao đã lãnh đạo Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc và chuẩn bị trở thành Thống đốc bang Nam Úc, đã dành phần lớn sự nghiệp công ích 34 năm của mình tập trung vào Trung Quốc. Khi được hỏi bà nghĩ các doanh nghiệp Úc nên đối phó với Trung Quốc như thế nào. Phản ứng của bà, theo tờ Australian Financial Review,  rất rõ ràng: cần có một kế hoạch B.

Nền kinh tế của hai bên Úc – Trung Quốc có tính bổ sung lẫn nhau cao và bà hy vọng một lần nữa Trung Quốc có thể coi Úc là “nhà cung cấp đáng tin cậy”.

Mặc dù điều đó không thay đổi thực tế là hồ sơ rủi ro của Trung Quốc đối với các nhà đầu tư Úc đã thay đổi, nhưng điều đó “không có nghĩa là bạn không giao dịch với Trung Quốc hoặc không đầu tư vào Trung Quốc”.

Nhưng nó có nghĩa là bạn cần một chiến lược để đối phó và giảm thiểu rủi ro.

“Chúng tôi hy vọng rằng một ngày nào đó sẽ có thể có các cuộc trò chuyện với Trung Quốc một lần nữa,” bà nói.

Xem thêm:

Australian Financial Review ngày 28/5/2021: Frances Adamson: businesses need a plan B for China. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

VI- QUAN HỆ NHẬT BẢN – TRUNG QUỐC

Mối quan ngại dấy lên ở Nhật vì người Trung Quốc mua ít nhất 700 bất động sản xung quanh các cơ sở quốc phòng của Nhật Bản

Người Trung Quốc đang là một trong những nhà đầu tư nước ngoài đang mua bất động sản Nhật Bản với quy mô lớn. Họ đang nhắm mục tiêu vào vùng đất gần các cơ sở quân sự. Tháng 11 năm ngoái, Chính phủ Nhật Bản đã thành lập một hội đồng chuyên gia để xem xét các rủi ro an ninh quốc gia của các giao dịch đất đai như vậy. Ban hội thẩm nhận thấy rằng ít nhất 700 thương vụ liên quan đến các công ty Trung Quốc. Sankei Shimbun, một nhật báo tại Nhật Bản, ngày 13/5/2021 đưa tin, hầu hết các chương trình đầu tư này đều liên quan đến đất đai nằm gần các căn cứ quốc phòng, bao gồm: Lực lượng Phòng vệ (SDF), các căn cứ quân sự của Mỹ, Lực lượng Phòng vệ Bờ biển Nhật Bản và các cơ sở nghiên cứu vũ trụ.

Xem thêm:

Japan Forward/The Sankei Shimbun ngày 19/5/2021: Concern as Chinese, Foreigners Buy 700 Properties Around Japan’s Defense Sites

VII- QUAN HỆ EU – TRUNG QUỐC

Mối quan hệ EU – Trung Quốc đang trở nên không dễ chịu – một tổng hợp của Rachel Cheung

Nghị viện châu Âu vừa bỏ phiếu áp đảo để đóng băng một thỏa thuận đầu tư lớn với Trung Quốc đã mất bảy năm để đàm phán. Nghị quyết đã đình chỉ “bất kỳ việc xem xét nào đối với Thỏa thuận Toàn diện giữa EU và Trung Quốc về Đầu tư (CAI), cũng như bất kỳ cuộc thảo luận nào về việc phê chuẩn” cho đến khi Trung Quốc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với các quan chức Liên hiệp châu Âu, bao gồm cả các thành viên của Nghị viện châu Âu, cũng như các nhà ngoại giao và học giả châu Âu.

Bắc Kinh áp đặt các biện pháp trừng phạt đó để trả đũa các lệnh trừng phạt của EU đối với các quan chức Trung Quốc chịu trách nhiệm trong các vụ đàn áp người Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi và các dân tộc thiểu số khác ở tỉnh Tân Cương. Biện pháp đình chỉ thỏa thuận đầu tư đã được thông qua với 599 phiếu thuận, 30 phiếu chống và 58 phiếu trắng.

Được các nhà đàm phán kết thúc vào tháng 12 năm ngoái và đệ trình lên Nghị viện châu Âu để phê chuẩn, thỏa thuận thương mại đầy tham vọng này sẽ tăng cường khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc của các công ty EU và củng cố vị thế của Bắc Kinh như một đối tác thương mại lớn của EU. Việc nó bị đình chỉ đánh dấu sự thay đổi chính sách thúc đẩy quan hệ kinh tế chặt chẽ hơn với Trung Quốc của EU, khi căng thẳng gia tăng về các vấn đề nhân quyền, cũng như chính sách ngoại giao ngày càng hiếu chiến của Bắc Kinh.

Bernd Lange, một nghị sĩ người Đức và là người đứng đầu ủy ban của Nghị viện Châu Âu về thương mại quốc tế cho biết: “Quyết định của Nghị viện Châu Âu nhấn mạnh những gì tôi đã nói trong nhiều tuần. “Thỏa thuận đầu tư với Trung Quốc đang bị đóng băng và sẽ chỉ được gỡ bỏ khi Trung Quốc rút các lệnh trừng phạt đối với các thành viên của Nghị viện châu Âu”.

“CAI chắc chắn nằm trong tủ đông. Trung Quốc đã tính toán sai và tự bắn vào chân mình,” Reinhard Butikofer, cũng là một nghị  sĩ của Đức và là chủ tịch phái đoàn của Nghị viện về quan hệ với Trung Quốc, viết trên Twitter. Butikofer là một trong 5 nghị sĩ bị Bắc Kinh nhắm tới sau khi EU tham gia cùng Canada, Anh và Mỹ vào tháng 3 áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Trung Quốc vì cáo buộc vi phạm nhân quyền đối với người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương. Điều đó đánh dấu các biện pháp trừng phạt đầu tiên của khối chống lại Bắc Kinh kể từ khi áp đặt lệnh cấm vận vũ khí sau vụ thảm sát ở Quảng trường Thiên An Môn hơn 30 năm trước.

Nghị quyết phản ánh sự thừa nhận ngày càng tăng trong nội bộ EU về việc những căng thẳng về khác biệt chính trị với Trung Quốc có thể tràn sang thương mại như thế nào. “Thực tế là EU và Trung Quốc có những khác biệt cơ bản, từ hệ thống kinh tế và quản lý toàn cầu hóa, đến dân chủ và nhân quyền, hoặc về cách đối phó với các nước thứ ba,” Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và đối ngoại EU Josep Borrell đã viết trong một lá thư gửi các nhà lãnh đạo EU kèm theo một “báo cáo diễn tiến” về quan hệ với Trung Quốc vào tháng trước, theo Politico. “Những khác biệt này sẽ còn tồn tại trong tương lai gần và không thể chỉ quét xuống dưới tấm thảm là xong,” bức thư nói thêm. Báo cáo đính kèm cho thấy sự bi quan ngày càng tăng của EU rằng họ khó có thể giữ lợi ích kinh doanh tách biệt khỏi những lo ngại chính trị về “sự thay đổi độc đoán” của Chủ tịch Tập Cận Bình. Nó cũng đánh sập “tiến bộ nhỏ” mà Trung Quốc đã đạt được trong việc thực hiện những lời hứa kinh tế của mình.

Bất chấp sự sụp đổ của hiệp ước đầu tư, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã bảo vệ các phản ứng của Trung Quốc, mô tả đó là “một phản ứng cần thiết và hợp pháp đối với các động thái của EU về việc áp đặt các lệnh trừng phạt và tìm kiếm sự đối đầu.” “Chúng tôi hy vọng phía EU sẽ làm việc theo hướng giống như Trung Quốc và đưa ra quyết định đúng đắn phù hợp với lợi ích của chính họ bằng cách dựa nhiều hơn vào suy nghĩ lý trí và ít dựa trên sự phô trương cảm tính.” Trung Quốc có thể từ chối nhượng bộ về các vấn đề liên quan đến Tân Cương, nhưng bình luận của Triệu, tương đối ôn hòa theo tiêu chuẩn của các nhà ngoại giao chiến binh sói của Trung Quốc, là một dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh vẫn hy vọng cứu vãn thỏa thuận.

Người phát ngôn của Ủy ban Châu Âu, cơ quan điều hành của EU, khẳng định cuộc bỏ phiếu của Nghị viện không phải là chấm dứt thoả thuận, nhưng hầu hết các nhà quan sát cho rằng khó có thể xảy ra sự thay đổi. Dư Kiệt (Yu Jie), một nhà nghiên cứu cấp cao của tổ chức tư vấn Chatham House có trụ sở tại London, nói với The Guardian: “Nghị viện Châu Âu luôn là nơi có tiếng nói chỉ trích mạnh hơn đối với Trung Quốc trong quá khứ.” “Giờ đây, cơ quan này có thể sử dụng nhiều quyền lực hơn để bỏ phiếu chống lại bất kỳ hiệp định thương mại và đầu tư nào trên cơ sở điều kiện chính trị.” Bà nói thêm, nỗ lực thông qua thỏa thuận gây tranh cãi này cũng sẽ trở nên “ngày càng khó khăn” sau khi Thủ tướng Đức Angela Merkel, kiến ​​trúc sư và người ủng hộ chính của nó, nghỉ hưu vào tháng 9.

Chris Devonshire-Ellis, người sáng lập công ty tư vấn đầu tư Dezan Shira and Associates, viết: “CAI đã chết. Tác động lên thương mại sẽ không lớn do Trung Quốc gần đây đã sửa đổi luật đầu tư nước ngoài và đưa ra nhiều biện pháp khuyến khích để thu hút vốn nước ngoài phù hợp với mục tiêu của thoả thuận. Tuy nhiên, việc phá vỡ thỏa thuận chứng tỏ rằng “phe diều hâu ở Brussels đã thắng thế trước vận động hành lang của giới kinh doanh ủng hộ Trung Quốc và hiện có quyền lực chính trị lớn hơn trong việc xác định chính sách giữa EU và Trung Quốc trong tương lai”, ông viết, kèm theo những hàm ý đối với các doanh nghiệp có nguồn cung phụ thuộc vào Trung Quốc.

Trong khi đó, Bryan Mercurio, Luật sư thương mại quốc tế và Giáo sư Luật tại Đại học Hồng Kông Trung Quốc đã cảnh báo về các biện pháp trả đũa, do Trung Quốc có xu hướng vũ khí hóa thương mại. Ông nói với tờ South China Morning Post: “Có thể có những suy thoái kinh tế do quan hệ giữa EU và Trung Quốc ngày càng xấu đi. “Trung Quốc có một lịch sử lâu dài trong việc sử dụng các biện pháp thương mại để tấn công các quốc gia mà họ có các tranh chấp lớn hơn về chính sách, như Na Uy, Canada, Hoa Kỳ và bây giờ là Úc, và sẽ không ngạc nhiên nếu một số mặt hàng xuất khẩu của châu Âu bắt đầu bị giữ lại ở biên giới”.

Xem thêm:

World Politics Review ngày 26/5/2021: China-EU Trade Deal Is the Latest Victim of Rising Tensions. Một bản PDF được lưu trữ ở Thư viện số Dự án Đại Sự Ký Biển Đông. Do quy định bản quyền nghiêm ngặt, chúng tôi chỉ có thể chia sẻ bản gốc tiếng Anh cho các nhà tài trợ và những ai thực sự quan tâm. Vui lòng gửi đề nghị về email sukybiendong@gmail.com.

Mối quan hệ của Trung Quốc với Đức sau khi bà Merkel rời chức có những tín hiệu sẽ thay đổi

Dưới áp lực từ doanh nghiệp, các nhóm nhân quyền, cử tri và hiện nay là chính quyền Joe Biden ở Washington, các nhà lãnh đạo chính trị Đức đang phải soạn thảo một chính sách mới về Trung Quốc. Một số người xem lập trường của bà Merkel là lạc lõng với xã hội Đức, nơi mọi người hiện đang lo ngại hơn về một Trung Quốc ngày càng cứng rắn.

Janka Oertel, Giám đốc Chương trình Châu Á tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Châu Âu, cho biết: “Điều quan trọng cần lưu ý là bất cứ điều gì xảy ra sau thời bà Merkel sẽ không dễ dãi hơn với Trung Quốc”. Janka Oertel cũng là người cho rằng Đảng Xanh ở Đức “có hiểu biết rõ nhất về thách thức đang đến từ Trung Quốc, một cách rất tỉnh táo.”

Xem thêm:

South China Morning Post ngày 22/5/2021: Clues to China’s future ties with Germany hint at a relationship in flux

VII- MỸ – NGA – TRUNG

Biden và Putin sẽ sớm có hội nghị thượng đỉnh ở Geneva

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir V. Putin đã đồng ý sẽ có cuộc gặp mặt trực tiếp vào ngày 16/6 tại Geneva vào thời điểm quan hệ Ukraine đang xấu đi nhanh chóng, các cuộc tấn công mạng và hàng loạt vũ khí hạt nhân mới.

Xem thêm:

Reuters ngày 24/5/2021: Biden and Putin to have summit in Geneva soon, Swiss daily says

The New York Times ngày 25/5/2021: Manchin and Sinema Implore Republicans to Back Creation of Jan. 6 Commission

VIII- PHÂN TÍCH/BÌNH LUẬN

Bill Hayton: Có phải đồng minh đã hứa giao Biển Đông cho Trung Quốc?

Trong rất nhiều lời đồn về Biển Đông, điều khó xóa bỏ nhất là ý kiến cho rằng trong Thế chiến thứ 2 các đồng minh phương Tây đã hứa giao hai quần đảo đang tranh chấp là Hoàng Sa và Trường Sa cho Trung Quốc. Lời đồn này tiếp tục xuất hiện trong các cuộc thảo luận công khai mặc dù không có bằng chứng để xác thực nó. Ngay cả Đại sứ Trung Quốc tại Philippines, Hoàng Khê Liên, cũng đã nhầm lẫn khi lặp lại điều đó vào tháng 7/2020 với Manila Times rằng “Trung Quốc sẽ khôi phục và nối lại thực hoạt động thi chủ quyền đối với quần đảo Nam Sa (Trường Sa) sau chiến tranh theo Tuyên bố Cairo, Tuyên bố Potsdam và các công cụ khác hậu chiến tranh”. Tuy nhiên, có vẻ như Trung Quốc đang nói những lời vô nghĩa.

Trước hết, Tuyên bố Cairo không đề cập đến quần đảo “Nam Sa” hay là Trường Sa, Hoàng Sa cũng như bãi cạn Scarborough hoặc bất kỳ địa điểm tranh chấp nào hiện tại. Các hòn đảo được nhắc đến cụ thể là Formosa (Đài Loan) và Pescadores (Bành Hồ) nằm ngay phía Tây của Đài Loan. Chỉ có hai đảo này được hứa trao trả lại với Trung Quốc, và không bao gồm bất kỳ hòn đảo nào khác. Bên cạnh đó, tuyên bố Cairo cũng nói rằng các lực lượng của  Nhật Bản sẽ bị trục xuất khỏi tất cả các lãnh thổ khác mà họ đã xâm lược, tuy nhiên trong tuyên bố không đề cập đến việc Nhật Bản sẽ trao trả lại cho những  quốc gia nào, về điều này nội dung tuyên bố Cairo còn rất mơ hồ. Có điều, quần đảo Trường Sa/ Nam Sa chắc chắn không thể được coi “vùng lãnh thổ mà Nhật Bản đã đánh cắp từ tay Trung Quốc” vì Trung Quốc đã không tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo vào năm 1943  (thời điểm đưa ra tuyên bố Cairo). Trong thời gian này, Trung Quốc chỉ mới tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa ở phía bắc Biển Đông, chứ không bao gồm quần đảo Trường Sa/ bãi cạn Scarborough. Nói tóm lại, rõ ràng là không phái đoàn nào tại Hội nghị Cairo có ý định dùng cụm từ “các vùng lãnh thổ mà Nhật Bản đã chiếm đóng từ Trung Quốc” để bao chỉ Trường Sa hoặc Bãi cạn Scarborough như cách mà Trung Quốc viện dẫn.

Đối với Tuyên bố Potsdam, tuyên bố năm 1954 này hoàn toàn không đề cập đến các đảo ở Biển Đông. Nội dung của tuyên bố chỉ nói rằng “Các điều khoản của Tuyên bố Cairo sẽ được thực hiện và chủ quyền của Nhật Bản được giới hạn ở các đảo Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku và các đảo nhỏ do chúng tôi xác định.” Tuyên bố này không nói gì về việc lãnh thổ nào sẽ được trao lại quyền kiểm soát cho Trung Quốc. Điều này là phù hợp với Hiệp ước Hòa bình San Francisco năm 1951. Theo đó, Điều 2 Hiệp ước chỉ nói rằng “Nhật Bản từ bỏ tất cả các quyền, danh nghĩa và đòi hỏi đối với quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa”. Một cụm từ tương tự cũng xuất hiện trong Hiệp ước Đài Bắc năm 1952 giữa Nhật Bản và Trung Hoa Dân Quốc. Câu trả lời về chủ nhân thực sự của các hòn đảo còn bỏ ngỏ trong những văn bản này, bởi không có bất cứ văn bản pháp lý nào đề cập đến vấn đề này. 

Tóm lại, không có bất kỳ tài liệu nào trong số các tài liệu mà Trung Quốc liệt kê cho thấy các đồng mình đã hứa hẹn trao trả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cho Trung Quốc. 

Xem thêm:

Philippine Strategic Forum ngày 27/5/2021: Did the allies promise the sea to China?

Ngô Di Lân: Sự khác biệt trong chính sách liên minh của Trung Quốc và Việt Nam

Phản hồi bài viết “Do China and Vietnam Have Similar Alliance Policies?” của tác giả Khang Vũ ngày 18/5 trên trang The Diplomat, tác giả Ngô Di Lân cho rằng chính sách liên minh của Trung Quốc và Việt Nam không giống nhau dù có những nét tương đồng.

Về luận điểm cho rằng với việc là hai nước cộng sản độc đảng, Việt Nam và Trung Quốc chỉ liên minh với các nước có cùng lợi ích an ninh quốc gia và các giá trị về hệ tư tưởng, Ngô Di Lân chỉ ra tác giả Khang Vũ mới chỉ xét đến các mối quan hệ đồng minh có một hiệp ước chính thức. Trên thực tế, giá trị của các hiệp ước là khác nhau, trong khi có những liên minh không cần hiệp ước.

Thứ hai, Ngô Di Lân chỉ ra mục đích liên minh của Việt Nam và Trung Quốc là khác nhau. Là một nước lớn, Trung Quốc xem liên minh là công cụ để gây ảnh hưởng đến nước khác hoặc giành lợi thế trong cạnh tranh chiến lược. Trong khi đó, Việt Nam thường coi liên minh như công cụ bảo vệ trước mối đe dọa trước mắt hoặc đề phòng rủi ro trong tương lai.

Cuối cùng, tác giả cho rằng nguyên nhân của chính sách không liên kết của Việt Nam và Trung Quốc là khác nhau. Trung Quốc có thể tự bảo vệ mình, trong khi họ không thể xây dựng mạng lưới liên minh như Mỹ. Trong khi đó, nguyên nhân của Việt Nam nằm ở lịch sử, khi có liên minh khiến tình hình an ninh còn tồi tệ hơn.

Xem thêm:

The Diplomat ngày 27/5/2021: The Gulf Between Chinese and Vietnamese Alliance Policies

Bản dịch tiếng Việt trên trang Nghiên cứu Quốc tế tại đây.

Adam Leong Kok Wey: Malaysia có thực sự là một “quốc gia biển”?

Trong bài viết trên trang The Diplomat, chuyên gia Adam Leong Kok Wey (Lương Quốc Vĩ) tại Đại học Quốc phòng Malaysia cho rằng dù có mối liên hệ mật thiết với biển và tự định vị là “quốc gia biển với gốc rễ lục địa” trong Sách Trắng Quốc phòng 2019, Malaysia vẫn tư duy và hành xử như một cường quốc lục địa về mặt chiến lược.

Theo tác giả, dù về mặt lịch sử chiến lược, người Malaysia sử dụng biểu để xây dựng sức mạnh chính trị và kinh tế trong một thời gian dài, nhưng về mặt văn hóa chiến lược, Malaysia không phải là quốc gia biển, dựa trên vị thế chiến lược của đất nước và tính cách của người dân.

Tác giả cho rằng nguyên nhân Malaysia kiên trì tự gọi mình là quốc gia biển là do đóng góp quan trọng của biển với Malaysia, cả về kinh tế lẫn chiến lược. Theo tác giả, chỉ khi đất nước này định hình văn hóa chiến lược cho phù hợp với lĩnh vực biển, họ mới có thể trở thành quốc gia biển thực thụ. Do đó Malaysia cần có một chiến lược chặt chẽ, bao gồm giáo dục, đào tạo kỹ năng cho học sinh hay phân bố nguồn lực cho lĩnh vực biển…

Xem thêm:

The Diplomat ngày 25/5/2021: Is Malaysia Really a ‘Maritime’ Nation?

Nguyên Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Umeda Kunio: Nhật Bản và Việt Nam là “đồng minh tự nhiên”.

Trong bài đăng mới đây trên trang Facebook cá nhân, giáo sư Trần Văn Thọ giới thiệu cuốn sách có tựa đề “Hiểu Việt Nam sẽ thấy nguy cơ của Nhật” (NXB Shogakukan, 6/2021) của nguyên Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Umeda Kunio. Trong cuốn sách, tác giả cho rằng Nhật Bản nên rút ra 3 bài học từ Việt Nam trong quan hệ với Trung Quốc: không mất cảnh giác để xảy ra “khoảng trống thế lực”, Trung Quốc sẽ không ngần ngại dùng vũ lực đối với các nước đang suy yếu và phải phản kháng mạnh mẽ khi Trung Quốc có hành vi xâm lược.

Xem thêm bài đăng của GS. Trần Văn Thọ tại đây

Link cuốn sách của Đại sứ Umeda Kunio trên trang web của nhà xuất bản tại đây.

IX- NGHIÊN CỨU KHOA HỌC/BÁO CÁO CHÍNH SÁCH

Malcolm Jorgensen (2021) The Jurisprudence of the rules-based order- Germany’s Indo-Pacific Guidelines and the South China Sea Code of Conduct

Cam kết đối với “trật tự dựa trên quy tắc” đã nổi lên như lập luận hàng đầu giữa những người ủng hộ sự ổn định trong trật tự toàn cầu. Tuy nhiên, mặc dù các quy tắc giá trị nhất là các quy tắc được các Quốc gia đồng ý có tính ràng buộc pháp lý, chính giới chính trị mới sử dụng thuật ngữ này nhiều nhất với giả định rằng chúng cũng thể hiện cam kết của giới luật sư đối với “pháp quyền quốc tế”. Giới luật gia thì ngược lại, vẫn còn hoài nghi về cả ý nghĩa của khái niệm trật tự dựa trên quy tắc và những nguy cơ của việc thống nhất các quy tắc pháp lý và phi pháp lý trong một ý tưởng quy phạm duy nhất. Bài báo này định nghĩa trật tự dựa trên quy tắc theo các thuật ngữ pháp lý để phân tích một giả định chiến lược trong cuộc tranh luận rằng thiết lập các quy tắc phi pháp lý thực dụng và dễ tiếp cận phù hợp với luật pháp quốc tế sẽ bổ sung và củng cố các quy tắc pháp lý điều chỉnh cùng một vấn đề. 

Sử dụng trường hợp về dự thảo Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông, bài báo muốn chứng minh rằng trật tự dựa trên quy tắc và nguyên tắc pháp quyền quốc tế là những ý tưởng mang tính đối kháng trong trường hợp các quy tắc pháp lý không thể kiềm chế tham vọng cạnh tranh của một quốc gia vượt trội về mặt địa chính trị. Trong những trường hợp như vậy, sự thiếu phân biệt giữa các quy tắc có tính pháp lý và không có tính pháp lý sẽ có xu hướng củng cố sự mất cân bằng quyền lực cơ bản và tạo điều kiện cho các giải thích gây bất lợi cho tính toàn vẹn của pháp luật. Thay vào đó, các quốc gia phải nhìn xa hơn việc thay thế một loại quy tắc này cho một loại quy tắc khác và tìm kiếm các chiến lược để cấu hình lại quyền lực của chính nó. Mở rộng việc công nhận “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” sẽ kết nối Châu Á – Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương như một khu vực địa chiến lược duy nhất, và từ đó có tính đến sự cân bằng quyền lực cần thiết cho một trật tự dựa trên quy tắc phù hợp với luật pháp quốc tế.

Ngoài ra, bài nghiên cứu cũng cho biết các nhà hoạch định chính sách của Đức đã lý luận ở đây rằng, nếu Bắc Kinh bác bỏ Nguyên tắc Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Đức như một hình thức ngăn chặn, thì Đức cũng sẽ đáp trả tương tự như vậy, bao gồm cả việc phản đối những ý tưởng có trong “trật tự dựa trên quy tắc” của Trung Quốc. Sự nhất trí này được gói gọn trong khái niệm về một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương dựa trên quy tắc, như một nguyên tắc chỉ đạo được thể hiện trong Nguyên tắc Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Đức và chiến lược sơ bộ của Châu Âu. 

Tải toàn văn nghiên cứu ở đây.

Ryan Fedasiuk et al. (2021) China’s foreign technology wish list

“Các nhà ngoại giao khoa học và công nghệ” đóng vai trò môi giới như một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Trung Quốc để có được công nghệ nước ngoài. Mỗi năm, họ gửi hàng trăm báo cáo chính thức về các hoạt động của mình. Báo cáo này làm sáng tỏ các xu hướng trong 642 báo cáo do Ban giám đốc Khoa học & Công nghệ của các Đại sứ quán và Lãnh sự quán Trung Quốc đệ trình từ năm 2015 đến năm 2020, định lượng loại công nghệ nào mà chính phủ Trung Quốc tập trung mua lại nhất và từ đâu.

Tải toàn văn báo cáo ở đây.

Peter Wood and Alex Stone (2021) China’s ballistic missile industry

Peter Wood và Alex Stone đã xuất bản một tài liệu nghiên cứu về ngành công nghiệp tên lửa đạn đạo của Trung Quốc. Dựa trên các nguồn tiếng Trung Quốc, báo cáo đánh giá lịch sử nghiên cứu và phát triển tên lửa đạn đạo của CHND Trung Hoa và truy tìm các tổ chức là chìa khóa của các hệ thống này. Nó trình bày chi tiết các thành phần và hệ thống không thể thiếu của những vũ khí này và mô tả các công ty, học viện nghiên cứu và cơ sở sản xuất hình thành nên cốt lõi của ngành công nghiệp ở CHND Trung Hoa.

Tải toàn văn báo cáo ở đây.

CSIS – Reconnecting Asia: Competing visions

Dự án Reconnecting Asia của CSIS đã đưa ra các tấm bản đồ thể hiện ưu tiên về cơ sở hạ tầng của một số chủ thể: ASEAN, Trung Quốc, EU, Ấn Độ, Iran, Nhật Bản, Nga, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhìn tổng thể, các tấm bản đồ này thể hiện sự cạnh tranh giữa tầm nhìn của các bên.

Xem thêm: CSIS – Reconnecting Asia: Competing Visions

———-

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông đang nỗ lực duy trì tri thức mở, độc lập và phi chính trị. Mỗi sản phẩm của Dự án đều được thực hiện với thái độ nghiêm túc, khoa học dù trong giới hạn thời gian cá nhân của các thành viên và cộng tác viên Dự án. Nếu độc giả thấy sản phẩm của Dự án Đại Sự Ký Biển Đông hữu ích, hãy chung tay với Dự án để Dự án có thể duy trì hoạt động. Xem hướng dẫn tài trợ ở đây: https://dskbd.org/tai-tro-cho-du-an/. Báo cáo tài chính sẽ được tổng kết vào cuối năm. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.