Bản Tin Biển Đông Số 47

(Tuần từ 30/11 – 09/12/2020)

Thực hiện: Nguyễn Nhật Minh, Lê Đức TâmTrần Phạm Bình Minh

Biên tập: Vân Phạm

Nguồn tư liệu: Nhóm South China Sea News

Số ngày các hải cảnh Trung Quốc tuần tra ở các điểm trong vùng đặc quyền kinh tế các nước Việt Nam, Philippines và Malaysia kể từ ngày 1/12/2019 – 30/11/2020. Ảnh: CSIS/AMTI

Tải bản PDF ở


Trong Bản Tin Biển Đông Số 47 có những nội dung sau:

I- TRÊN THỰC ĐỊA

II- QUAN HỆ AUSTRALIA – TRUNG QUỐC

III- QUAN HỆ MỸ – TRUNG QUỐC

IV- CHUYỂN ĐỘNG TRUNG QUỐC

V- CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG

VI- PHÂN TÍCH/BÌNH LUẬN

VII- BÁO CÁO CHÍNH SÁCH/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC


I- TRÊN THỰC ĐỊA

Biển Đông qua bản đồ AIS

Trong tuần từ 30/11 – 6/12/2020, Hải cảnh 5204 thực hiện 2 lần tiếp cận khu vực khai thác dầu khí của Việt Nam tại Lô 06.1 và Lô 05.2 vào các ngày 30/11 (lần thứ 31) và ngày 3/12/2020 (lần thứ 32). Khoảng cách gần nhất đến giàn khai thác tại mỏ khí Lan Tây (Lô 06.1) là 1,5 hải lý (ngày 30/11) và hơn 3 hải lý (ngày 3/12); đến giếng 05-2-NT-1X (Lô 05.2) khoảng hơn 4 hải lý (ngày 30/11) và đến giếng 05-2-B-1X (Lô 05.2) khoảng hơn 1 hải lý (ngày 3/12). 

Sơ đồ hoạt động của Hải cảnh 5204 tuần từ 30/11 – 6/12/2020. Ảnh: Đức Tâm/Dự án Đại Sự Ký Biển Đông/Marine Traffic

Sau lần tiếp cận thứ 32, Hải cảnh 5204 đã di chuyển về neo tại đá Chữ Thập từ 5-7/12 khả năng để tiếp tế hoặc thay đổi nhân sự. Sáng 7/12/2020, Hải cảnh 5204 rời Đá Chữ Thập có thể sẽ quay trở lại tiếp tục tiếp cận các khu vực dầu khí của Việt Nam.

Trong khi đó, Hải cảnh 5402 tiếp tục hoạt động tại cụm bãi cạn Luconia; có thời điểm tàu chấp pháp Trung Quốc chỉ cách bờ biển Malaysia khoảng 45 hải lý. Ngày 5/12, tàu tuần tra cỡ lớn KD Keris của Hải quân Malaysia đã quay trở lại Biển Đông. Ngày 6/12, KD Keris di chuyển qua khu vực cách bãi ngầm Tư Chính (nơi Hải cảnh 5204 thường thả trôi sau các lần tiếp cận khu vực dầu khí của Việt Nam) khoảng 47 hải lý về phía đông nam sau đó di chuyển quay trở lại bãi cạn Nam Luconia. Sáng 7/12, KD Keris giảm tốc độ và di chuyển cách Hải cảnh 5402 khoảng hơn 6 hải lý.

Ngày 4/12/2020, Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (tại Hoa Kỳ đã công bố báo cáo xác nhận việc tàu hải cảnh Trung Quốc xâm nhập Bãi Tư Chính (Vanguard Bank) của Việt Nam từ ngày 01/07 đến 01/12/2020, như Dự án Đại Sự Ký Biển Đông đã đưa tin hàng tuần từ đầu tháng 7 tới giờ. 

Thủ đoạn quấy nhiễu của Hải cảnh 5204 ở Bãi Tư Chính cũng giống như việc áp sát giàn khoan của Malaysia ở bãi cạn Luconia, chứng tỏ đây là một chiến thuật hẳn hoi, theo AMTI

Vẫn theo AMTI, đại dịch Covid-19 đã không ngăn cản hoặc kìm hãm bớt Trung Quốc triển khai các tàu hải cảnh “xung quanh các địa điểm mang tính biểu tượng quan trọng” ở Biển Tây Philippines, trong đó có các bãi cạn Scarborough và bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal). Các đội tàu hải cảnh của Trung Quốc không chỉ duy trì “sự hiện diện lâu dài” tại những bãi cạn Scarborough, bãi Cỏ Mây và bãi Luconia, mà còn dường như đã “gia tăng tần số tuần tra” tại những khu vực này trong suốt giai đoạn dịch bệnh.

Theo nhận định của AMTI, “việc các tàu tuần tra Trung Quốc phát sóng thường xuyên hệ thống nhận dạng tự động từ những bãi cạn, bãi chìm trên, vốn dĩ không thuộc chủ quyền của Trung Quốc, cho thấy là Bắc Kinh cố ý đánh đi tín hiệu đòi hỏi chủ quyền của mình.”

Với vị trí là nơi khu trú của các nguồn năng lượng quan trọng và các giàn DK1 dễ bị tổn thương tại Bãi Tư Chính, liệu Hà Nội có tích cực phản đối sự hiện diện thường trực của hải cảnh Trung Quốc sẽ là điều cần tiếp tục theo dõi, AMTI kết luận trong báo cáo.

Xem thêm:

AMTI ngày 4/12/2020: Still on the beat: China Coast Guard Patrols in 2020. Một bản lược dịch không đầy đủ ở đây.

Tàu bệnh viện mới của Hải quân Trung Quốc triển khai đến Biển Đông

Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) đã đưa vào vận hành một tàu bệnh viện mới trọng tải 4.000 tấn mới, Nanyi 13, vào ngày 30/11. Trọng tâm chính của con tàu sẽ là cung cấp hỗ trợ y tế cho các nhân viên quân sự và dân sự ngày càng tăng trên khắp quần đảo Trường Sa. Nó cũng sẽ được giao nhiệm vụ viện trợ nhân đạo quốc tế, cứu hộ khẩn cấp, vận chuyển nhân sự và thí nghiệm khoa học. 

Nanyi 13 là chiếc thứ hai trong số hai tàu bệnh viện lớp Anshen được đóng tại nhà máy đóng tàu Rongcheng Shidao. Con tàu dài 109 m và được trang bị sàn đáp có khả năng sẽ được sử dụng cho trực thăng Z-8. Tàu có hơn 100 giường, ba phòng mổ, máy chụp cắt lớp vi tính (CT) và nhiều thiết bị y tế khác và bao gồm các nhân viên được cử tới từ Bệnh viện Hải quân đầu tiên của Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam. Kích thước nhỏ hơn của con tàu này so với các tàu bệnh viện lớn hơn của PLAN cũng nhằm cho phép nó di chuyển dễ dàng hơn khắp các đảo và đá ngầm đang được phát triển ở Biển Đông. 

Trong khi các chuyên gia Trung Quốc khẳng định con tàu thể hiện ý định của họ trong việc cung cấp các dịch vụ công quốc tế, chẳng hạn như tìm kiếm và cứu nạn hàng hải, các nhà phân tích phương Tây cho rằng con tàu này cho thấy Trung Quốc đang mở rộng khả năng duy trì luân chuyển nhân sự thường xuyên trên khắp Trường Sa, qua đó củng cố yêu sách Biển Đông . Tàu Nanyi 13 có khả năng sẽ được PLAN sử dụng như một công cụ ngoại giao y tế trên khắp Biển Đông và Đông Nam Á, kiềm chế sự hung hăng của hạm đội quân sự hóa của họ trong khu vực.

Xem thêm:

Janes ngày 2/12/2020: New PLAN hospital ship deploys to the South China Sea

II- QUAN HỆ AUSTRALIA – TRUNG QUỐC

Chính phủ Úc giành được quyền lực mới để huỷ bỏ các thoả thuận với nước ngoài

Quốc hội Australia hôm thứ Ba đã thông qua Luật Quan hệ đối ngoại mới, trao quyền cho chính phủ Úc hủy bỏ các thỏa thuận với nước ngoài của các cấp chính quyền thấp hơn khi những thoả thuận này xung đột với lợi ích quốc gia, bất chấp việc Trung Quốc cảnh báo sẽ làm gián đoạn hợp tác song phương.

Trong số 135 thoả thuận với 30 quốc gia mà chính phủ Úc cho rằng cần phải được xem xét lại, thu hút sự chú ý là một thỏa thuận được ký bởi bang đông dân thứ hai của Australia, Victoria, với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh để xây dựng cơ sở hạ tầng liên quan đến thương mại. Bộ trưởng Tài chính Úc Josh Frydenberg cho biết chính phủ Úc đã không đồng ý với thoả thuận này ngay từ đầu.

Xem thêm:

AP ngày 8/12/2020: Australia government gains new power to scrap foreign pacts

ABC News ngày 8/12/2020: The Federal Government’s new foreign relations laws have passed Parliament. Here’s what that means

Trung Quốc đình chỉ nhập khẩu gỗ tròn từ các bang Tasmania và Nam Úc của Úc

Trung Quốc đã đình chỉ nhập khẩu gỗ tròn từ các bang Tasmania và Nam Úc của Úc kể từ ngày 3 tháng 12, theo một tuyên bố của Tổng cục Hải quan Trung Quốc hôm thứ Hai.

Xem thêm:

Global Times ngày 8/12/2020: China has suspended timber logs imports from the Australian states of Tasmania and South Australia

Các quan chức thương mại Trung Quốc nhắm mục tiêu vào ngành xuất khẩu thịt cừu trị giá 780 triệu đô la của Úc

Hai nhà xuất khẩu thịt cừu có trụ sở tại Victoria, Australian Lamb Company và JBS Brooklyn, đã bị đình chỉ giấy phép xuất khẩu sang Trung Quốc hơn 4 tháng và vẫn đang bị đình chỉ mà không có bất kỳ cập nhật nào từ các quan chức Trung Quốc, mặc dù Victoria đã ghi nhận 40 ngày liên tục mà không có bất kỳ trường hợp nhiễm coronavirus nào tại địa phương, trong khi thịt từ Mỹ vẫn tiếp tục được nhập khẩu vào Trung Quốc. Nông dân địa phương phàn nàn về các hạn chế dịch COVID không nhất quán của Trung Quốc.

Xem thêm:

The Australian ngày 9/12/2020: China trade officials target Australia’s $780m lamb export industry. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Giám đốc điều hành Hội đồng công nghiệp thịt Úc nói về cách hành xử của Trung Quốc đối với các lô hàng của Úc: “chặn nhập trước, đặt câu hỏi sau!”

Bộ trưởng Bộ Thương mại Simon Birmingham đã cáo buộc Bắc Kinh phá hoại “văn bản và tinh thần” của hiệp định thương mại tự do Trung Quốc-Úc và các nghĩa vụ của hiệp định này theo các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới trong bối cảnh gia tăng các biện pháp trừng phạt nhằm vào hàng xuất khẩu của Úc.

Hôm thứ Ba ngày 8/12/2020, Trung Quốc đã bất ngờ chặn nhà cung cấp thịt bò từ lò mổ Meramist có trụ sở tại Queensland mà không đưa ra lý do gì, dẫn đến suy đoán rằng việc đình chỉ này liên quan đến việc chính phủ Australia thông qua Dự luật Quan hệ Đối ngoại cho phép Canberra hủy bỏ thỏa thuận Vành đai và Con đường của Victoria.

Thượng nghị sĩ Birmingham cho biết việc Trung Quốc áp đặt “các biện pháp hạn chế và gây gián đoạn” đối với một loạt hàng hóa và dịch vụ của Úc trong những tháng gần đây là vi phạm thỏa thuận năm 2015.

Cuối tháng 8 vừa rồi, Trung Quốc đã cấm một công ty gia đình chế biến thịt, một ngày sau khi Thủ tướng Scott Morrison công bố dự thảo luật. Giám đốc điều hành Hội đồng Công nghiệp Thịt Úc Patrick Hutchinson cho biết “đối thoại bình thường” giữa các nhà sản xuất Úc và các đối tác Trung Quốc của họ đã “hoàn toàn chấm dứt”. Cách hành xử của Trung Quốc là cứ tạm ngưng trước, rồi muốn thì đặt câu hỏi sau, ông Hutchinson nói. 

Xem thêm:

The Australian ngày 8/12/2020: For China, it’s ‘suspend first, asks questions later’. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Truyền thông Úc âm thầm ngừng chuyên mục quảng cáo của Đảng Cộng sản Trung Quốc

Hãng Nine Entertainment đã âm thầm từ bỏ thỏa thuận với China Daily dành 8 trang mỗi tháng cho mục tuyên truyền China Watch trên các tờ báo Sydney Morning Herald, The AgeAustralian Financial Review.

Động thái hủy bỏ này được thực hiện sau các quyết định tương tự của các tổ chức truyền thông trên toàn thế giới, chẳng hạn như tờ Daily Telegraph của Vương quốc Anh.

Xem thêm:

The Guardian ngày 8/12/2020: Nine Entertainment newspapers quit carrying China Watch supplement

Phân tích/Bình luận

Quặng sắt có thể là một trong những lợi thế của Úc trong bối cảnh quan hệ với Trung Quốc đang xấu đi

Trung Quốc có ít lựa chọn thay thế vì họ đang tìm cách kích thích nền kinh tế của mình sau Covid-19 thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng, với Australia chiếm hơn một nửa lượng quặng sắt xuất xưởng trên toàn cầu. Theo phân tích của Nhóm Goldman Sachs, nếu Bắc Kinh cố gắng chỉ mua từ các nhà sản xuất không phải của Úc, thì họ chỉ có thể nhận được tối đa 56% khối lượng mà họ thường nhập khẩu.

Andrew Boak, nhà kinh tế trưởng của Goldman tại Australia, cho biết: Trung Quốc có thể sẽ vẫn phụ thuộc vào quặng sắt của Úc trong tương lai gần.

Xem thêm:

Bloomberg ngày 9/12/2020: As China-Australia Ties Worsen, Iron Ore Remains Bulletproof. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Giang Vân và Nghê Lăng Siêu: Cơn bão Twitter trong tách trà

Theo hai học giả từ Trung tâm Chính sách Trung Quốc có trụ sở ở Úc, đã có nhiều giấy mực đã đổ dồn về dòng tweet gây tranh cãi của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên, nhưng đó chỉ là một cơn bão trong tách trà. Đã có những điểm mà nhiều báo cáo về sự kiện này đã bỏ sót. Đó là:

– Dòng Tweet của Triệu ít quan trọng hơn nhiều so với các hành động khác của Bắc Kinh chống lại Australia trong năm nay, bao gồm các hạn chế thương mại đối với hàng hoá xuất khẩu của Australia. Nhưng câu chuyện về dòng Tweet của Triệu lại nhận được được sự chú ý nhiều hơn của truyền thông trên toàn thế giới.

– Hình ảnh mà Triệu đã tweet không phải là “thông tin sai lệch” như Úc và nhiều chính phủ trên thế giới cáo buộc. Rõ ràng đây là một tấm ảnh kỹ thuật số được tạo ra theo kiểu phim hoạt hình chính trị châm biến. 

– Vấn đề không phải nằm ở chỗ đây có phải là “ảnh giả”, “thông tin giả”. Vấn đề là tấm ảnh phản cảm này được tweet bởi một nhà ngoại giao Trung Quốc, nhất là từ một người phát ngôn chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, và hành động này có lẽ được sự hậu thuẫn của những quan chức cao cấp hơn. Triệu Lập Kiên có một lịch sử sâu rộng về cố tình khiêu khích và kích động. Nhưng dường như điều này lại ảnh hưởng tích cực đến con đường thăng tiến của Triệu, giúp Triệu được thăng chức trong năm nay. 

Các tác giả cho rằng Chính phủ Australia nên phản hồi, bởi vì Triệu đại diện cho Chính phủ Trung Quốc, và hình ảnh này là (cố tình) khiêu khích. Theo thông lệ sẽ là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Thương mại triệu tập Đại sứ Trung Quốc, và có thể để Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đưa ra một tuyên bố báo chí. Thủ tướng tổ chức “họp báo khẩn cấp” là một phản ứng thái quá. Tuy nhiên, điều này có thể hiểu được vì Thủ tướng Úc cũng là người công khai không đồng ý với Tổng cục trưởng Lực lượng Quốc phòng về các khuyến nghị từ báo cáo Brereton về cáo buộc tội ác chiến tranh của binh lính Úc ở Afghanistan. Người tố giác thúc đẩy cuộc điều tra này lại đang phải chờ xét xử. Từ góc độ trong nội bộ nước Úc, trên thực tế nhiều người Úc cảm thấy phẫn nộ khi Thủ tướng phản ứng với một dòng tweet mạnh mẽ hơn nhiều so với những gì ông đã làm về các cáo buộc tội ác chiến tranh. 

III- QUAN HỆ MỸ – TRUNG QUỐC

John Ratcliffe: Trung Quốc là mối đe dọa an ninh quốc gia số 1 của Hoa Kỳ

Ngày 3/12/2020, Giám đốc tình báo Quốc gia John Ratcliffe đã có bài viết trên The Wall Street Journal với thông điệp Trung Quốc là mối đe dọa an ninh số 1 của Hoa Kỳ. Ông cho biết với tư cách là Giám đốc Tình báo quốc gia, ông được quyền tiếp cận với thông tin tình báo nhiều hơn bất kỳ thành viên nào của chính phủ Hoa Kỳ ngoài Tổng thống. Bởi vậy nếu như có thể truyền đạt một điều cho người dân Mỹ từ vị trí thuận lợi duy nhất này, thì thông điệp đó là Trung Quốc đang đặt ra mối đe dọa lớn nhất đối với nước Mỹ ngày nay và là mối đe dọa lớn nhất với nền dân chủ và tự do trên toàn thế giới kể từ Thế chiến thứ hai. 

Thông tin tình báo rất rõ ràng: Bắc Kinh có ý định thống trị Hoa Kỳ và phần còn lại của thế giới về kinh tế, quân sự và công nghệ. Nhiều sáng kiến công cộng lớn của Trung Quốc và các công ty nổi tiếng chỉ là lớp ngụy trang cho các hoạt động của Đảng Cộng sản Trung Quốc. 

“Tôi gọi cách tiếp cận gián điệp kinh tế của Trung Quốc là “cướp, nhân rộng và thay thế.” Trung Quốc cướp tài sản trí tuệ của các công ty Mỹ, sao chép công nghệ và sau đó thay thế các công ty Mỹ trên thị trường toàn cầu,” ông viết.

Trên Fox News, ông Ratcliffe nói Trung Quốc là quốc gia duy nhất có năng lực đánh cắp giấc mơ Mỹ.

Xem thêm:

The Wall Street Journal ngày 3/12/2020: China Is National Security Threat No. 1. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Fox News Video ngày 8/12/2020: Ratcliffe: China is only country capable of stealing American dream

Mỹ chính thức đưa 4 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách đen về quốc phòng nhằm ngăn chặn chiến lược hợp nhất quân sự-dân sự của Trung Quốc

Ngày 3/12, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức đưa nhà sản xuất vi mạch hàng đầu của Trung Quốc SMIC và Tổng Công ty Dầu khí Hải dương Trung Quốc (CNOOC) vào danh sách đen gồm các công ty bị cáo buộc có liên quan đến quân đội Trung Quốc.

Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết việc đưa các công ty này vào danh sách phù hợp với nỗ lực của Mỹ nhằm đối phó chiến lược hợp nhất quân sự-dân sự (MCF) của Trung Quốc, vốn tìm cách áp dụng các công nghệ thương mại tiên tiến để đạt được lợi ích quân sự.

Theo giới quan sát, lý do khiến Mỹ trừng phạt CNOOC rất có thể là vì tập đoàn này đã góp phần đắc lực vào việc giúp chế độ Bắc Kinh thăm dò năng lượng tại vùng Biển Đông. Các biện pháp trừng phạt mới nhất của chính quyền Trump chống lại tập đoàn năng lượng Trung Quốc là một phần trong những nỗ lực rộng lớn hơn của Mỹ và các đồng minh nhằm ngăn chặn việc Trung Quốc thâu tóm các nguồn năng lượng quý giá tại Biển Đông.

Ngoài SMIC và CNOOC, Bộ Quốc phòng Mỹ còn đưa thêm 2 công ty khác – được cho là thuộc quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát của quân đội Trung Quốc – vào danh sách đen gồm Công ty TNHH Công nghệ Xây dựng Trung Quốc và Công ty Tư vấn Công trình quốc tế Trung Quốc. 

Phát biểu tại họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đề nghị Washington ngừng lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia, nêu rõ, động thái này sẽ làm phương hại nghiêm trọng lợi ích và hình ảnh của Mỹ.

Xem thêm:

Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 3/12/2020: DOD Releases List of Additional Companies, In Accordance With Section 1237 of FY19 NDAA

Janes ngày 7/12/2020: US expands list of ‘Communist Chinese military companies’

Thế giới & Việt Nam ngày 4/12/2020: Mỹ chính thức đưa 4 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách đen về quốc phòng

Thế giới & Việt Nam ngày 4/12/2020: Các tập đoàn lớn lần lượt bị ‘dồn’ vào danh sách đen, Trung Quốc nói Mỹ ‘ngừng lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia’

Nhà cung cấp chỉ số FTSE Russell xoá cổ phiếu các công ty Trung Quốc bị Hoa Kỳ đưa vào danh sách đen

Nhà cung cấp chỉ số FTSE Russell vào ngày 5/12/2020 đã thông báo thông qua người phát ngôn của công ty mẹ là Tập đoàn Giao dịch Chứng khoán Luân Đôn rằng họ sẽ xóa cổ phiếu của 8 công ty Trung Quốc mà chính phủ Hoa Kỳ đưa vào danh sách đen khỏi các sản phẩm liên quan bao gồm chuỗi Chỉ số chứng khoán toàn cầu FTSE bắt đầu từ ngày 21/12 và có thể xóa thêm các công ty Trung Quốc khác tùy thuộc vào kết quả điều tra của Hoa Kỳ. 

Phản hồi về sự việc này, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói: “Chúng tôi đã phản hồi về cái gọi là danh sách do phía Hoa Kỳ tổng hợp về các doanh nghiệp Trung Quốc có liên kết quân sự. Tôi muốn nhấn mạnh rằng Trung Quốc kiên quyết phản đối việc Hoa Kỳ thẳng tay đàn áp các công ty Trung Quốc. Những gì Hoa Kỳ đã làm vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc cạnh tranh thị trường và các quy tắc thương mại quốc tế mà nước này luôn tuyên bố ủng hộ, và cuối cùng sẽ gây tổn hại đến lợi ích của các nhà đầu tư cũng như lợi ích và hình ảnh của chính quốc gia họ.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 7/12/2020: Foreign Ministry Spokesperson Hua Chunying’s Regular Press Conference on December 7, 2020

Ngoại trưởng Mỹ: Mỹ áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Trung Quốc tham gia vào các hoạt động cưỡng chế

Ngoại trưởng Mỹ Michael Pompeo tuyên bố áp đặt hạn chế thị thực đối với các quan chức thuộc nhà nước và Đảng Cộng sản Trung Quốc, hoặc các cá nhân tích cực trong các hoạt động của Ban Công tác Mặt trận Thống nhất, mà đã tham gia vào sử dụng hoặc đe doạ bạo lực thể chất, đánh cắp và tiếp lộ thông tin cá nhân, gián điệp, phá hoại hoặc can thiệp ác ý trong các vấn đề chính trị trong nước, tự do học thuật, quyền riêng tư cá nhân hoặc hoạt động kinh doanh. Các hoạt động này, theo ông Pompeo, nhằm mục đích hợp tác và ép buộc các nhà lãnh đạo, cộng đồng người Hoa ở nước ngoài, giới học giả và các nhóm xã hội dân sự khác ở Mỹ và những nước khác trong việc thúc đẩy các ưu tiên chính sách và các câu chuyện có lợi cho ĐCSTQ. 

Trước đó ngày 03/12/2020, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cũng đã thông báo rút ngắn thời hạn visa cho các đảng viên Trung Quốc và thân nhân họ, từ 10 năm xuống chỉ còn vỏn vẹn 1 tháng. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói rằng việc hạn chế visa “hoàn toàn không có lợi cho chính Hoa Kỳ và ảnh hưởng đến hình ảnh của Mỹ trên thế giới”.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 4/12/2020: U.S. Imposes Sanctions on People’s Republic of China Officials Engaged in Coercive Influence Activities

Ngoại trưởng Mỹ: Chấm dứt các chương trình tuyên truyền do CHND Trung Hoa tài trợ

Ngày 4/12/2020, Ngoại trưởng Mỹ Michael R. Pompeo ra thông cáo báo chí cho biết Bộ Ngoại giao Mỹ đã chấm dứt năm chương trình mà Mỹ cho rằng được ngụy trang dưới vỏ bọc “giao lưu văn hóa” với Trung Quốc, nhưng thực chất chỉ là những công cụ tuyên truyền quyền lực mềm. Các chương trình này hoàn toàn được tài trợ và vận hành bởi chính phủ Trung Quốc, và theo Mỹ, những chương trình này cung cấp quyền tiếp cận được lựa chọn cẩn thận cho các quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc, chứ không phải cho người dân Trung Quốc. 

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 04/12/2020: Termination of PRC-Funded Propaganda Programs

Trung Quốc “sẽ đáp trả” nếu Mỹ “kiên quyết đi con đường sai lầm”

Ngày 7/12, phát biểu trong một cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh tuyên bố “kiên quyết phản đối và lên án mạnh mẽ sự can thiệp của Mỹ vào công việc nội bộ của Bắc Kinh.” Bà Hoa nói nếu Mỹ kiên quyết đi theo con đường sai lầm, Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp đáp trả kiên quyết để bảo vệ chủ quyền và an ninh của mình.

Xem thêm:

Thế giới & Việt Nam ngày 7/12/2020: Trung Quốc dọa phản đòn nếu Mỹ “kiên quyết đi con đường sai lầm”

Hoa Kỳ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 14 quan chức Trung Quốc liên quan tới Hồng Kông, Trung Quốc “phẫn nộ mạnh mẽ và lên án mạnh mẽ”

Ngày 7/12, Ngoại trưởng Mỹ Michael Pompeo thông báo Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 14 quan chức bị Mỹ cáo buộc có vai trò nhất định trong việc Trung Quốc bãi bỏ tư cách của một số nhà lập pháp đối lập được bầu ở Hong Kong. Mười bốn quan chức này là các thành viên của Ủy ban Thường vụ Đại hội Nhân dân Toàn quốc Trung Quốc. Hai nguồn tin cho biết, các biện pháp trừng phạt được áp dụng có thể bao gồm việc đóng băng tài sản và các biện pháp trừng phạt khác về tài chính.

Những cá nhân này và các thành viên gia đình trực tiếp của họ sẽ bị cấm xuất cảnh đến Hoa Kỳ. Tài sản của họ trong phạm vi quyền hạn của Hoa Kỳ hoặc thuộc quyền sở hữu hoặc kiểm soát của người Hoa Kỳ sẽ bị phong tỏa và người Hoa Kỳ nhìn chung bị cấm giao dịch với họ.

Trung Quốc đã triệu tập một nhà ngoại giao Mỹ để phản đối lệnh trừng phạt này. 

Trung Quốc sẽ “thực hiện các biện pháp đối phó kiên quyết và mạnh mẽ, đồng thời kiên quyết bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển của mình”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói tại một cuộc họp báo.

Các hành động của Hoa Kỳ “vi phạm nghiêm trọng các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế, can thiệp nghiêm trọng vào chính trị trong nước của Trung Quốc, gây thiệt hại nghiêm trọng cho mối quan hệ Trung Quốc – Hoa Kỳ.” Các hành động này “là kiêu ngạo, vô lý và thấp hèn,” Thứ trưởng Ngoại giao Trịnh Trạch Quang nói.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 7/12/2020: Designations of National People’s Congress Officials Undermining the Autonomy of Hong Kong

The New York Times ngày 8/12/2020: U.S. Imposes Sanctions on Chinese Officials Over Hong Kong Crackdown

AP ngày 8/12/2020: China condemns new US Hong Kong sanctions, Taiwan arms sale

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi cài đặt lại quan hệ song phương

Tại một cuộc đối thoại qua video với Hội đồng Kinh doanh Mỹ – Trung hôm 7/12/2020, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi Washington và Bắc Kinh nối lại đối thoại nhằm cài đặt lại quan hệ. trong bối cảnh chính quyền Trump sắp mãn nhiệm, Bắc Kinh, một cách thận trọng, đang hy vọng về một mối quan hệ hiệu quả hơn và có thể dự đoán được với Tổng thống sắp tới của Mỹ, được dự đoán là Joe Biden.

Ông Vương nói rằng nhiệm vụ cấp bách nhất hiện nay là hai bên cùng nhau tháo gỡ mọi rào cản để đạt được sự chuyển đổi suôn sẻ trong quan hệ Trung – Mỹ, đồng thời cố gắng khởi động lại đối thoại, xây dựng lại lòng tin trong giai đoạn quan hệ kế tiếp, quản lý những vấn đề không thể giải quyết ngay lập tức để tránh leo thang căng thẳng trong quan hệ hai bên.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 7/12/2020: 在同美中贸易全国委员会董事会代表团举行视频交流时的讲话

South China Morning Post ngày 7/12/2020: Time for a reset in US-China relations, Foreign Minister Wang Yi says

Giáo sư Trung Quốc có liên kết với chính phủ Trung Quốc để lộ tin về việc Bắc Kinh có “tay trong” ở lõi quyền lực cao nhất nước Mỹ

Trước thời của chính quyền Trump, Trung Quốc đã có thể tác động các chính sách của Mỹ trong nhiều thập niên nhờ một mạng lưới bí mật gồm những “người bạn cũ” – những người ủng hộ và cả các điệp viên, giáo sư Trạch Đông Thăng, Phó viện trưởng Viện quan hệ quốc tế thuộc Đại học nhân dân Trung Quốc, tiết lộ trong một bài phát biểu trên một chương trình truyền hình ngày 28/11/2020 với chủ đề “Liệu việc Trung Quốc mở cửa lãnh vực tài chính có thu hút những con sói phố Wall?” Một đoạn video bài phát biểu của ông đã được đăng trên tài khoản mạng xã hội Weibo của ông nhưng nhanh chóng bị gỡ bỏ. Tuy nhiên, các bản sao của video vẫn tồn tại và lan truyền mạnh mẽ.

Ông Trạch ngụ ý Đảng Cộng sản Trung Quốc đã giúp Hunter Biden, con trai của Tổng thống được dự đoán đắc cử Joseph R. Biden, có được các giao dịch kinh doanh tại Trung Quốc.

Đề cập sự tác động đối với nước Mỹ, ông Trạch nói rằng không thể cung cấp chi tiết về công việc của các điệp viên Trung Quốc bởi rủi ro làm lộ danh tính của họ. Dù vậy, ông cho biết cuộc chiến thương mại mà Tổng thống Trump phát động nhằm vào Trung Quốc đã làm đảo lộn những liên hệ chặt chẽ trong nhiều thập kỷ giữa Washington và Bắc Kinh mà mạng lưới điệp viên đã gây dựng.

Tuy nhiên ông Trạch khẳng định khi chính quyền ông Joe Biden nhậm chức, Trung Quốc sẽ khôi phục những liên hệ cũ thông qua Wall Street và một người phụ nữ gốc Hoa bí ẩn đứng đầu các hoạt động ở châu Á của một tổ chức tài chính lớn tại Wall Street

“Giờ thì ông Biden đang chiến thắng trong cuộc bầu cử, và những nhân vật tinh hoa truyền thống và trong chính trường, những tập đoàn thế lực đều có quan hệ hết sức mật thiết với Wall Street.”

Xem thêm:

Video bài phát biểu của Trạch Đông Thăng: CCP Expert: We Can’t Fix Trump Via Wall Street, But with Biden …

Washington Times ngày 6/12/2020: Excerpts of remarks by Di Dongsheng on Nov 28, 2020 in Shanghai on the television program “The Answers.” The topic for a panel discussion was “Will China’s Opening Up in the Financial Sector Attract Wall Street Wolves?” [PDF]

Washington Times ngày 6/12/2020: Red alert: Chinese boast of operatives ‘inside America’s core circle of power’. Một bản dịch tiếng Việt ở đây.

Axios ngày 8/12/2020: Exclusive: Suspected Chinese spy targeted California politicians

IV- CHUYỂN ĐỘNG TRUNG QUỐC

Tập Cận Bình gặp gỡ các đại diện tham dự hội nghị giáo dục chính trị tư tưởng toàn quân được tổ chức tại Bắc Kinh

Ngày 3-4/12/2020, hội nghị giáo dục chính trị tư tưởng toàn quân được tổ chức tại Bắc Kinh. Ông Tập đã có buổi gặp gỡ đại diện các lực lượng vũ trang tham dự hội nghị.

Các chỉ thị và yêu cầu của ông Tập về việc tăng cường và nâng cao công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong quân đội đã được nghiên cứu tại hội nghị.

Tập trung vào vấn đề tăng cường sự lãnh đạo về tư tưởng, chính trị của Đảng đối với quân đội và xây dựng hệ thống công tác giáo dục liên quan trong thời kỳ mới, hội nghị được tổ chức với mục đích bảo đảm vững vàng về tư tưởng, chính trị “để quân đội vững mạnh,” theo Tân Hoa Xã.

Tân Hoa Xã ngày 4/12/2020: Xi meets representatives to military conference on ideological, political education

Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc La Chấn Huy vạch đường tương tác với các phương tiện truyền thông và tổ chức tư vấn toàn cầu

Ngày 5/12/2020, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc La Chấn Huy đã có bài phát biểu tại một diễn đàn về ảnh hưởng quốc tế của các think tanks Trung Quốc, trong đó ông vạch ra một lộ trình mà các nhà ngoại giao và các nhà tư tưởng Trung Quốc cần tương tác với các phương tiện truyền thông và các tổ chức tư vấn toàn cầu như thế nào trong tương lai.

“Các chuyên gia và học giả nên tiến hành nghiên cứu học thuật cũng như lên các phương tiện truyền thông để nói lên ý kiến của mình, đó là yêu cầu của thời đại ngày nay và của Trung Quốc. Nghiên cứu là cơ sở và điều kiện tiên quyết để nói ra, trong khi nói ra là ứng dụng và khuếch đại kết quả nghiên cứu, đồng thời thông qua trao đổi và truyền cảm hứng, nghiên cứu có thể được thúc đẩy tốt hơn. Vì vậy, chúng ta nên ra khỏi phòng làm việc và lên các phương tiện truyền thông để giải thích về văn hóa Trung Quốc, câu chuyện Trung Quốc, tinh thần Trung Quốc, đóng góp của Trung Quốc. Thành công của con đường chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc đã cung cấp cho chúng ta những tư liệu phong phú để kể câu chuyện Trung Quốc. Ở đây, tôi xin đưa ra ba gợi ý,” ông La nói. 

Ba gợi ý ông đưa ra là:

“Thứ nhất, nâng cao tính nhạy cảm về chính trị. Ngày nay, cuộc đấu tranh quốc tế diễn biến hết sức phức tạp, nhân tố tư tưởng ngày càng nổi lên trong quan hệ quốc tế. Một số người ủng hộ sự phục sinh của “Chủ nghĩa McCarthy” và cố gắng xếp Trung Quốc vào một phạm trù khác bằng cách vẽ các đường ngăn dựa trên cái gọi là giá trị. Chúng ta không nên quá ngây thơ trong quan hệ đối ngoại, ngay cả khi những người khác không ngừng cố gắng đưa chúng ta đến cùng hệ giá trị với họ. Chúng ta phải luôn duy trì một bản lĩnh chính trị rõ ràng, đồng thời nâng cao sự nhạy cảm và sáng suốt của mình. Trong mọi thời điểm, điểm xuất phát cơ bản là bảo vệ lợi ích của đất nước và nhân dân.”

Thứ hai, kể tốt câu chuyện Trung Quốc. Câu chuyện Trung Quốc rất phong phú và nhiều màu sắc, và rất dễ hiểu. Chúng ta có những câu chuyện chống đại dịch, chuyện xóa đói giảm nghèo, chuyện bảo vệ môi trường, chuyện chống tham nhũng và nhiều cái khác. Có rất nhiều tài liệu câu chuyện không thể cạn kiệt, và tôi hy vọng rằng qua lời kể của bạn, một Trung Quốc ba chiều chân thực, sống động sẽ được giới thiệu ra thế giới bên ngoài. Đồng thời, đối với một số thế lực chống Trung Quốc ở nước ngoài thực hiện các hành vi vu cáo chính trị và tấn công ác ý vào Đảng Cộng sản Trung Quốc và chính phủ Trung Quốc, các chuyên gia và học giả cũng phải đứng lên phản bác những chỉ trích, xì xào, bênh vực Đảng cho đất nước. Sự thật lớn hơn lời nói, nhưng nếu sự thật bị bóp méo, thì cần phải có tài hùng biện.

Thứ ba, tích cực đóng góp trí tuệ. Xã hội loài người đang phải đối mặt với hàng loạt câu hỏi của thời đại, và các chuyên gia, học giả cần tăng cường nghiên cứu và đóng góp trí tuệ Trung Quốc, chiết xuất và thể hiện bản chất của giá trị Trung Quốc đương đại và nền văn hóa truyền thống Trung Quốc.

Ông La đã bác bỏ những chỉ trích rằng các nhà ngoại giao Trung Quốc tham gia vào ngoại giao “chiến “, nói rằng thuật ngữ này chỉ là một phiên bản khác của “thuyết đe dọa Trung Quốc” và là một cái bẫy ngụy biện nhằm ngăn chặn Trung Quốc trả đũa khi phẩm giá và lợi ích của họ bị xâm hại.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 5/12/2020: Toàn văn bài phát biểu của La Chấn Huy: 大疫情、大变局呼唤大团结、大作为

Phân tích: Năm 2020, Bộ Chính trị đã học gì?

Trên trang Pekingnology có một bài tổng kết về các ưu tiên của Tập Cận Bình dựa trên các nghiên cứu nhóm hàng tháng: IPR, Khoa học lượng tử, Khảo cổ học, Quốc phòng, Đường lối tổ chức và Bộ luật Dân sự.

Xem thêm:

Pekingnology ngày 4/12/2020: What did the Politburo learn in 2020?

V- CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG

Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương NATO công bố báo cáo NATO 2030

Báo cáo “NATO 2030”, do một nhóm được gọi là ‘những người thông thái’ chuẩn bị và bao gồm 138 đề xuất, được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều nghi ngờ về mục đích và mức độ liên quan của một liên minh bị Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào năm ngoái bình luận là “đã chết não”.

Báo cáo ghi nhận rằng “mặc dù Trung Quốc không gây ra mối đe dọa quân sự tức thì đối với châu Âu – Đại Tây Dương, nhưng họ đang mở rộng phạm vi quân sự sang Đại Tây Dương, Địa Trung Hải, Bắc Cực, phát triển tên lửa tầm xa, máy bay, tàu ngầm tấn công hạt nhân với phạm vi toàn cầu.”

Trong một cuộc họp báo vào ngày thứ Hai 30/11/2020 trước khi báo cáo được công bố, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết sự trỗi dậy của Trung Quốc đặt ra “những thách thức quan trọng đối với an ninh của chúng ta”.

“Trung Quốc đang đầu tư ồ ạt vào các loại vũ khí mới. Họ đang đến gần chúng ta hơn, từ Bắc Cực đến Châu Phi. Trung Quốc không chia sẻ các giá trị của chúng ta… và cố gắng đe dọa các nước khác.” Ông kêu gọi các đồng minh cùng nhau giải quyết vấn đề này.

NATO nên xem xét đưa Trung Quốc vào “Khái niệm chiến lược”, tài liệu chiến lược tổng thể chính thức của NATO, các nhà ngoại giao trích dẫn báo cáo cho biết, mặc dù họ chưa gọi nước này là đối thủ.

Tải toàn văn báo cáo ở đây.

Xem thêm:

Reuters ngày 30/11/2020: NATO must focus more on challenge of rising China, report to say

Mỹ khôi phục Hạm đội 1 sau hơn 40 năm nhằm đối phó Bắc Kinh

Đài ABC News (Úc) ngày 3/12/2020 đưa tin chính quyền Tổng thống đương nhiệm Donald Trump đang tăng cường sự hiện diện của Hải quân Mỹ trên các tuyến đường biển quan trọng ở Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương tới khu vực phía bắc Úc nhằm ngăn chặn bất kỳ sự bành trướng nào của Trung Quốc. 

Phát biểu trước Ủy ban quân lực Thượng viện Mỹ, Bộ trưởng Hải quân Mỹ Kenneth Braithwaite tuyên bố hải quân nước này sẽ cải tổ Hạm đội 1 lần đầu tiên sau hơn bốn thập niên. Ông Braithwaite cho biết động thái này nhằm “tăng cường vai trò của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và chịu trách nhiệm chính tại khu vực Ấn Độ Dương và Nam Á với tư cách một hạm đội viễn chinh”.

Xem thêm:

Pháp Luật TP Hồ Chí Minh ngày 5/12/2020: Mỹ khôi phục Hạm đội 1 sau hơn 40 năm nhằm đối phó Bắc Kinh

Đài Loan sửa quy định, cho phép bắn trả nếu bị tấn công trên Biển Đông

Nếu các tàu Đài Loan bị tấn công gần các thực thể tranh chấp trên Biển Đông, quyền bắn trả sẽ do người đứng đầu Hội đồng các vấn đề đại dương (OAC) quyết định. Đây là một phần trong các quy định mới vừa được bổ sung và có hiệu lực lập tức vào ngày 3/12/2020, theo trang tin Taiwan News. Theo một số quan chức Đài Loan, các sửa đổi và bổ sung mới cho lực lượng tuần duyên là cần thiết vì “ngày càng có nhiều mối đe dọa trên biển”. Trong trường hợp liên lạc giữa Đài Bắc và quần đảo Đông Sa hoặc đảo Ba Bình bị cắt đứt, sĩ quan cấp cao nhất có mặt tại chỗ được toàn quyền quyết định nổ súng đáp trả những kẻ tấn công trước.

Động thái diễn ra không lâu sau khi Trung Quốc công bố dự thảo Luật Hải cảnh cho phép hải cảnh nước này dùng vũ khí trấn áp trên biển.

Xem thêm:

Tuổi Trẻ ngày 4/12/2020: Đài Loan sửa quy định, cho phép bắn trả nếu bị tấn công trên Biển Đông

Pháp muốn tham gia các cuộc huấn luyện Bộ Tứ an ninh

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Sankei Shimbun nhân chuyến thăm Nhật Bản cuối tháng 11 đầu tháng 12 vừa rồi, Tham mưu trưởng Hải quân Pháp Pierre Vandie cho biết Pháp có chính sách tăng cường hợp tác và sẵn sàng tham gia các đợt tập huấn chung với Bộ Tứ an ninh Nhật Bản – Hoa Kỳ – Australia – Ấn Độ. Pháp cũng đã có kế hoạch tổ chức huấn luyện chung với Nhật Bản và Hoa Kỳ, dự kiến vào tháng 5 năm 2021, tập trung vào hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm khoạ và huấn luyện đổ bộ. Ông Vandie đây là một thông điệp gửi tới Trung Quốc về tầm quan trọng của tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng tự do hàng hải.

Xem thêm:

Sankei Shimbun/Yahoo Japan ngày 5/12/2020: 「日米豪印はパートナー」仏海軍参謀総長単独インタビュー

Reuters ngày 6/12/2020: Japan, France, U.S. plan their first joint military drills in May: media

Lực lượng đặc nhiệm hải quân HMS Queen Elizabeth đến Nhật Bản vào năm tới

Hôm thứ Bảy ngày 5/12/2020, các nguồn tin chính phủ Nhật Bản cho Kyodo News biết hải quân Anh sẽ cử một nhóm tàu sân bay đến vùng biển gần Nhật Bản vào đầu năm tới, trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động trên biển trong khu vực. Đây là một diễn tiến mới khi trước đây vốn chỉ có Hoa Kỳ giữ một tàu sân bay hoạt động ở tây Thái Bình Dương.

Nhóm tàu, bao gồm cả tàu sân bay Queen Elizabeth, dự kiến sẽ tiến hành các cuộc tập trận chung với quân đội Hoa Kỳ và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản ở các khu vực bao gồm ngoài khơi quần đảo Nansei ở tây nam Nhật Bản, các nguồn tin cho biết.

Tuy nhiên ngày 7/12/2020, các quan chức Bộ Quốc phòng Nhật Bản nói với Stars and Stripes rằng họ đã nghe về các báo cáo về sự hiện diện của tàu sân bay Anh, nhưng chưa có gì được quyết định.

Xem thêm:

Kyodo News ngày 5/12/2020: Britain to send aircraft carrier strike group to waters near Japan

Stars & Stripes ngày 7/12/2020: British aircraft carrier strike group will soon deploy to waters near Japan, report says

Đài Loan nói đối mặt với đe dọa hàng ngày – Hoa Kỳ thông báo gói vũ khí mới cho Đài Loan

Chính quyền Trump sắp mãn nhiệm đã tăng cường hỗ trợ cho Đài Loan, với tổng cộng 11 gói vũ khí. Vào thứ Hai ngày 7/12/2020, chính phủ Hoa Kỳ đã thông báo cho Quốc hội về việc bán Hệ thống Thông tin Truyền thông Hiện trường trị giá 280 triệu USD cho Đài Loan để giúp hiện đại hóa các lực lượng vũ trang của hòn đảo và duy trì khả năng phòng thủ đáng tin cậy.

Trong khi đó, tại một diễn đàn an ninh ở Đài Bắc hôm thứ Ba, bà Thái Văn Anh đã nói về các mối đe doạ trong khu vực, bao gồm Biển Đông. Và bà nói rằng Đài Loan đã và đang phải đối mặt với những đe doạ quân sự hàng ngày.

Xem thêm:

Reuters ngày 8/12/2020: Taiwan says faces daily threat as U.S. notifies of new arms sale

The Taiwan News ngày 8/12/2020: US Security Commitment To Taiwan Stressed At Trilateral Dialogue

South China Morning Post ngày 8/12/2020: Washington approves US$280 million arms sale to Taiwan

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ công du tới châu Á

Christopher Miller đã gặp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Indonesia Prabowo Subianto hôm thứ Hai ngày 7/12/2020. Sau Indonesia, Miller sẽ đến Philippines.

Trước đó, Lầu Năm Góc cho biết trong chuyến đi tới châu Á, Miller sẽ gặp những người đồng cấp và các quan chức cấp cao khác để thảo luận về tầm quan trọng của các mối quan hệ quốc phòng song phương và đảm bảo một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và cởi mở.

Ngày 8/12/2020, ông Miller đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana và Bộ trưởng Ngoại giao Teodore Locsin tại Manila. Theo thông cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ, Bộ trưởng Miller nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh và giá trị mà Thỏa thuận Các Lực lượng Thăm Viếng Hoa Kỳ-Philippines (VFA) mang lại cho cả hai nước. Các Bộ trưởng cũng thảo luận về các cơ hội để làm sâu sắc hơn hợp tác quốc phòng song phương và thúc đẩy lợi ích chung về Biển Đông tự do và rộng mở và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Xem thêm:

Military News ngày 7/12/2020: Acting US Defense Secretary in Indonesia on Asia Tour

Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 8/12/2020: Readout of Acting Secretary of Defense Christopher C. Miller’s Meeting with Philippines Secretary of National Defense Delfin Lorenzana and Secretary of Foreign Affairs Teodore Locsin

Nhật Bản và Mỹ tập trận chung trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động

Lực lượng Phòng vệ Mặt đất của Nhật Bản và quân đội Mỹ hôm thứ Hai đã mời giới truyền thông xem một cuộc tập trận chung quy mô lớn ở tây nam Nhật Bản trong khi khởi động một cuộc tập trận khác ở phía tây bắc Tokyo trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng tỏ ra hung hăng ở Biển Hoa Đông và Biển Đông.

Hai cuộc tập trận – “Yama Sakura” (hoa anh đào núi) ở tỉnh Kumamoto và “Ánh sáng rừng” ở tỉnh Niigata và Gunma – tập trung vào các kịch bản trong đó Nhật Bản và Hoa Kỳ thực hiện các biện pháp đối phó với các cuộc tấn công của đối thủ vào các hòn đảo xa xôi, Bộ Quốc phòng cho biết.

Xem thêm:

Kyodo News ngày 7/12/2020: Japan, U.S. conduct joint military drills amid China’s assertiveness

Đức chặn Trung Quốc tiếp quản công ty vệ tinh vì lo ngại an ninh

Đức đã chặn việc tiếp quản công ty công nghệ vệ tinh và radar IMST bởi một công ty con của Tập đoàn Công nghiệp và Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASIC) do nhà nước kiểm soát do lo ngại về an ninh quốc gia, một tài liệu của chính phủ Đức cho thấy hôm thứ Ba.

Xem thêm:

Reuters ngày 8/12/2020: Germany blocks Chinese takeover of satellite firm on security concerns: document

Ông Biden giải thích lý do vì sao chọn tướng về hưu gốc Phi làm Bộ trưởng Quốc phòng

Ông Joe Biden đã chọn Lloyd Austin III, một tướng quân đội bốn sao đã nghỉ hưu, người gần đây nhất đã lãnh đạo các cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq, làm ứng cử viên cho Bộ trưởng quốc phòng. Nếu được Thượng viện thông qua, ông Austin sẽ là Bộ trưởng người Mỹ gốc Phi đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ.

Trước nhiều tranh cãi và nghi ngờ của chính giới và giới chuyên gia về lựa chọn này, ông Biden đã có bài viết trên The Atlantic giải thích lý do vì sao ông chọn ông Austin. Một trong những lý do được đưa ra, đó là “ông ấy và tôi chia sẻ cam kết trao quyền cho các nhà ngoại giao và chuyên gia phát triển của chúng tôi dẫn dắt chính sách đối ngoại, chỉ sử dụng vũ lực là biện pháp cuối cùng.”

“Chúng ta phải xây dựng một chính sách đối ngoại dẫn đầu bằng ngoại giao và phục hồi các liên minh của chúng ta, đưa Mỹ trở lại vai trò lãnh đạo và tập hợp thế giới để đối phó với các mối đe dọa toàn cầu đối với an ninh của chúng ta – từ đại dịch đến biến đổi khí hậu, từ phổ biến hạt nhân đến khủng hoảng người tị nạn.”

Xem thêm:

The Atlantic ngày 9/12/2020: Why I Chose Lloyd Austin as Secretary of Defense

VI- PHÂN TÍCH/BÌNH LUẬN

Donald R Rothwell: Vẫn còn những rào cản pháp lý cho Thoả thuận tiếp cận tương hỗ Úc – Nhật

Như tin đã đưa, ngày 17/11/2020 vừa rồi, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga và Thủ tướng Úc Scott Morrison đã ký về mặt nguyên tắc Thỏa thuận Tiếp cận Tương hỗ (RAA). Đây được giới quan sát và truyền thông đánh giá là một bước tiến quan trọng trong quan hệ song phương hai nước. Tuy nhiên, giáo sư Luật quốc tế Donald R Rothwell tại Đại học Quốc gia Úc chỉ ra rằng vẫn còn tồn tại những rào cản pháp lý cần phải vượt qua trước khi RAA được chính thức ký kết và có hiệu lực. Hiện tại văn bản dự thảo vẫn chưa được công bố nên không rõ hai bên đã đạt được những thỏa thuận gì ngoài cam kết chính trị sẽ hoàn tất RAA và một thời điểm nào đó vào năm tới. 

Nhiều chuyên gia: Hệ thống radar ở Trường Sa có thể mang lại lợi thế thông tin cho quân đội Trung Quốc như thế nào

Tờ South China Morning Post tổng hợp bài viết trên các tạp chí Trung Quốc và ý kiến của các chuyên gia phương Tây, cho biết mạng lưới radar và liên lạc Trung Quốc bố trí ở Trường Sa có thể nhằm giành lợi thế trước Mỹ ở Biển Đông. Theo một bài báo trên tạp chí quân sự Thương thuyền và Chiến thuyền của Tập đoàn Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc đầu tháng 12, Mỹ đang “tạo ra vùng xám” bằng cách thành lập liên minh “tiểu NATO” trên Thái Bình Dương với sự góp mặt của Ấn Độ, Singapore, Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tác giả bài viết cho rằng ưu thế mặt trận thông tin liên lạc có thể là cách hiệu quả nhất để đánh bại Mỹ khi nổ ra xung đột trên Biển Đông, khi các đảo nhân tạo Trung Quốc đã bồi đắp có thể bảo đảm mạng lưới liên lạc không gián đoạn giữa đầu não chỉ huy quân sự ở Bắc Kinh với tiền tuyến.

Các chuyên gia phương Tây cho rằng bài viết này phần nào hé lộ ý đồ của Trung Quốc khi bố trí mạng lưới thông tin liên lạc và radar cảnh giới quy mô lớn trên các đảo nhân tạo phi pháp ở Trường Sa. Chúng dường như là công cụ đóng vai trò quyết định trong kế hoạch kiểm soát khủng hoảng của Bắc Kinh khi căng thẳng với Washington leo thang tại Biển Đông.

Xem thêm:

South China Morning Post ngày 5/12/2020: South China Sea: how a Spratlys radar system could give the PLA an information edge. Một bản dịch tiếng Việt ở đây.

Kathy Walsh: Trung Quốc đang chiến thắng trong cuộc đua tiền kỹ thuật số

Cuộc cạnh tranh để triển khai một loại tiền kỹ thuật số có chủ quyền đang diễn ra sôi nổi. Các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới đang điều tra tính khả thi của nó. Đồng tiền kỹ thuật số có thể giải quyết một số thách thức liên quan đến hòa nhập kinh tế và tài chính, nhưng nó cũng có tiềm năng thay đổi hình dạng của thị trường tài chính toàn cầu. Trung Quốc đang đi trước rất nhiều trong việc phát triển một loại tiền kỹ thuật số, gây lo ngại ở một số nhà quan sát về tác động của việc Trung Quốc tham gia nhiều hơn vào các dòng tài chính quốc tế.

Xem thêm:

The China Story ngày 3/12/2020: China is winning the digital currency race

Thái Hà: Một Đảng thất bại

Thái Hà (sinh năm 1952) từng là một Giáo sư tại Trường Đảng Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc từ năm 1998 đến năm 2012. Bà là người ủng hộ tự do hóa chính trị tại Trung Quốc và lên tiếng phê phán Tập Cận Bình. Bà đã thoái Đảng vào tháng Tám năm 2020 và định cư tại Hoa Kỳ từ năm 2019. Trên số mới nhất của tạp chí Foreign Affairs, bà đã vạch ra những thất vọng của bà đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc. Theo bà, trái với kỳ vọng ban đầu, ông Tập không phải là nhà cải cách. Trong suốt nhiệm kỳ của ông, chế độ này đã suy thoái sâu hơn thành một chế độ đầu sỏ trị, cố gắng nắm giữ quyền lực thông qua sự tàn bạo và tàn nhẫn. Nó thậm chí còn trở nên áp bức và độc tài hơn. Một sự sùng bái cá nhân hiện đang bao quanh ông Tập, người đã thắt chặt sự kìm kẹp của Đảng đối với ý thức hệ và loại bỏ không gian ít ỏi dành cho tự do ngôn luận và xã hội dân sự. 

Xem thêm:

Foreign Affairs số tháng Giêng/tháng Hai năm 2021: The Party That Failed – An Insider Breaks With Beijing. Một bản dịch tiếng Việt ở đây.

VII- BÁO CÁO CHÍNH SÁCH/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

SIPRI (2020) Mapping The International Presence Of the World’s Largest Arms Companies 

Viện nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) vừa công bố báo cáo thường niên về doanh số vũ khí trên toàn thế giới. Lần đầu tiên báo cáo công bố số liệu về các công ty quốc phòng Trung Quốc. Trong vòng 5 năm qua, Trung Quốc là ngành công nghiệp sản xuất vũ khí lớn thứ hai thế giới, xếp sau Mỹ về doanh số bán hàng nhưng vượt xa Nga và các quốc gia hàng đầu châu Âu. 

Doanh số bán hàng cho nhà sản xuất quốc phòng hàng đầu Trung Quốc trong 4 năm qua, công ty hàng không vũ trụ Aviation Industry Corp of China, tăng 0,8% trong năm 2019, trong khi China North Industries Group Corp, nhà sản xuất xe tăng và xe bọc thép lớn nhất Trung Quốc, giảm 0,3 %.

Theo bà Béraud-Sudreau, trưởng nhóm nghiên cứu của SIPRI, “điều này phù hợp với các ưu tiên quân sự của chính phủ Trung Quốc. “Họ đang phát triển các chương trình hàng không và hàng hải, và xe tăng và xe quân sự ít được ưu tiên hơn.”

Tuy nhiên, dữ liệu của SIPRI về các công ty Trung Quốc loại trừ số liệu bán hàng của các công ty lớn trong ngành sản xuất tên lửa và đóng tàu vì không tiếp cận được. 

Andrew Erickson, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc tại Trường Cao đẳng Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ, cho biết: “Những người có quyền truy cập vào dữ liệu bổ sung có thể thấy hoạt động bán vũ khí của [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa] thậm chí còn lớn hơn. “Xét cho cùng, Trung Quốc đã được hưởng mức chi tiêu quốc phòng lớn thứ hai trên thế giới theo bất kỳ phương pháp đo lường nào và đang theo đuổi sự phát triển quân sự nhanh chóng và mở rộng ảnh hưởng”.

Tải toàn văn báo cáo ở đây. [PDF]

Xem thêm:

The Wall Street Journal ngày 6/12/2020: Chinese Arms Industry Ranks Second Behind U.S., Report Says. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Kerem Coşar & Benjamin D. Thomas (2020) The Geopolitics of International Trade in Southeast Asia

Trước tình hình địa chính trị căng thẳng vốn đã kéo dài ở Đông Nam Á, nhóm tác giả đến từ Đại học Virginia đã mô phỏng khả năng các tuyến đường hàng hải quan trọng trong khu vực bị đóng cửa để dự đoán tác động đến thương mại và phúc lợi. Nhóm tác giả nhận thấy có một sự giảm GDP không đồng nhất nhưng đáng kể về mặt kinh tế, đồng thời cho thấy mức độ tổn thất phúc lợi tương quan trực tiếp với chi tiêu quân sự tính theo tỷ trọng GDP. 

Các tác giả, nhận xét rằng những phát hiện này là phù hợp với ý tưởng rằng những mối đe dọa an ninh kinh tế do các cuộc xung đột tiềm ẩn có thể xảy ra ở khu vực có thể dẫn tới một cuộc chạy đua vũ trang nhanh chóng cho các quốc gia liên quan.

Tải toàn văn bản thảo nghiên cứu ở đây.

———-

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông đang nỗ lực duy trì tri thức mở, độc lập và phi chính trị. Mỗi sản phẩm của Dự án đều được thực hiện với thái độ nghiêm túc, khoa học dù trong giới hạn thời gian cá nhân của các thành viên và cộng tác viên Dự án. Nếu độc giả thấy sản phẩm của Dự án Đại Sự Ký Biển Đông hữu ích, hãy chung tay với Dự án để Dự án có thể duy trì hoạt động. Mọi khoản tài trợ xin gửi về: Tài khoản Paypal: sukybiendong@gmail.com. Hay chuyển khoản: Hoàng Việt. Số tài khoản: 207503269. Ngân hàng ACB (Asia Commercial Bank). Báo cáo tài chính sẽ được tổng kết vào cuối năm. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.