Bản Tin Biển Đông Số 98

(Tuần từ 14/03 – 21/03/2022)

Thực hiện: Nguyễn Nhật Minh, Đoàn Thị Hằng Ni, Trần Phạm Bình Minh, Hoàng Cẩm Thanh

Biên tập: Phạm Huệ Việt

Tư liệu: South China Sea News

Người Do Thái biểu tình ủng hộ Ukraine trước Đại sứ quán Nga tại Tel Avid hồi đầu tháng Ba. Ảnh: Jack Guez/AFP/Getty Images

Tải bản PDF ở

—————

Trong Bản Tin Biển Đông Số 98 có những nội dung sau:

I- TÁC ĐỘNG TOÀN CẦU CỦA CUỘC CHIẾN NGA – UKRAINE: SỰ KIỆN VÀ PHÂN TÍCH

II- CHUYỂN ĐỘNG ĐÔNG NAM Á

III- TRÊN BIỂN

IV- CHUYỂN ĐỘNG ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG

V- CHUYỂN ĐỘNG TRUNG QUỐC

VI- BÁO CÁO CHÍNH SÁCH/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

—————

I- TÁC ĐỘNG TOÀN CẦU CỦA CUỘC CHIẾN NGA – UKRAINE: SỰ KIỆN VÀ PHÂN TÍCH

Trung Quốc cảnh báo sẽ trả đũa nếu bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt Nga  

Vào ngày 15/3/2022, trong nhận xét được Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Vương Nghị nói với người đồng cấp Tây Ban Nha, José Manuel Albares rằng Trung Quốc không phải là một bên của cuộc khủng hoảng, cũng không muốn các lệnh trừng phạt ảnh hưởng đến Trung Quốc. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc cho biết Trung Quốc lo ngại nước này có thể bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Nga vì cuộc xâm lược Ukraine và sẽ trả đũa nếu cần thiết.

Xem thêm:

Financial Times ngày 16/3/2022: China warns of retaliation if hit by Russia sanctions fallout | Financial Times. Một bản PDF được lưu trữ tại đây.

Nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh vai trò định hình của Nga-Ấn-Trung trong việc củng cố thế giới đa cực; cuộc chiến ở Ukraine là cuộc chiến về trật tự thế giới

Vào ngày 17/3/2022, Đại sứ Nga tại Ấn Độ Denis Alipov cho biết “Nga, cũng như Ấn Độ và Trung Quốc là ba quốc gia lớn nhất trong khu vực Á-Âu, và không có cách nào khác hơn là tương tác, đặc biệt theo định dạng này”. Trên thực tế, định dạng này phản ánh tình hình khách quan đang hình thành trên đường đua địa chính trị, cụ thể là sự củng cố và phát triển hơn nữa của một thế giới đa cực. 

Trước đó vào ngày 16/3, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov đã không ngần ngại bộc lộ rằng cuộc chiến này “không phải là về Ukraine, mà là về trật tự thế giới. Cuộc khủng hoảng hiện nay là một thời điểm định mệnh, mang tính kỷ nguyên trong lịch sử hiện đại. Nó phản ánh cuộc chiến về trật tự thế giới sẽ như thế nào.”

Xem thêm:

TASS ngày 16/3/2022: Лавров заявил, что есть надежда на компромисс в переговорах с Украиной – Политика  

TASS ngày 18/3/2022: Diplomat highlights Russia-India-China format role for strengthening of multi-polar world – Russian Politics & Diplomacy

Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Medvedev: Kinh tế Nga sẽ không bị sụp đổ và có nhiều đối tác đáng tin cậy ở Trung Quốc, Đông Nam Á

Tờ Thông tấn xã Nga TASS dẫn bình luận của ông Medvedev trên Instagram nói rằng Nga có tất cả các khả năng để tự phát triển và Nga đã chuẩn bị cho điều này sau các lệnh trừng phạt trước đây. Hơn nữa, 

Hơn nữa, “Nga có nhiều đối tác đáng tin cậy không chỉ trong không gian hậu Xô Viết, mà còn ở Trung Quốc, Đông Nam Á, các nước châu Phi”, ông nhấn mạnh. “Đó là một thị trường rộng lớn, đầy hứa hẹn, không mâu thuẫn như Châu Âu. Kết quả của những mối quan hệ đối tác này và sự hợp tác là khá rõ ràng.”

Xem thêm:

TASS ngày 19/3/2022: Russia’s economy to see no collapse – Medvedev

The Hill ngày 22/3/2022: Five ways US sanctions are hurting Russia 

JD Supra ngày 22/3/2022: Foreign commercial activities in Russia: Analyze risks and consider consequences now

Tổng thư ký NATO thông báo về Hội nghị thượng đỉnh NATO đặc biệt 

Vào ngày 14/3/2022, Tổng thư ký Nato Stoltenberg thông báo rằng ông sẽ triệu tập một cuộc họp đặc biệt với các nhà lãnh đạo NATO tại Brussels vào tuần tới. Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden dự kiến sẽ thực hiện chuyến đi vào thứ Năm để gặp gỡ các nhà lãnh đạo NATO khác, sau đó ông sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh theo lịch trình chính quy của các nhà lãnh đạo EU- đây chỉ là lần thứ hai trong lịch sử một tổng thống Hoa Kỳ thực hiện điều này, sau Tổng thống George. W. Bush vào năm 2005. Hai cuộc họp sẽ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, như trường hợp cuộc họp của các ngoại trưởng NATO và EU cách đây vài tuần, với ranh giới giữa hai tổ chức ngày càng trở nên mờ nhạt. Các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về viện trợ quân sự ngắn hạn cho Ukraine, cũng như việc tổ chức lại liên minh trong dài hạn để tăng cường năng lực. Tại cuộc họp báo của mình, Stoltenberg cũng lưu ý rằng quân đội Hoa Kỳ được tăng cường ở Châu Âu, với 100.000 binh sĩ Hoa Kỳ hiện có mặt lần đầu tiên kể từ năm 2005.

Xem thêm:

Nato ngày 15/3/2022:  Secretary General announces extraordinary NATO Summit

Stripes ngày 15/3/2022: US has 100,000 troops in Europe for first time since 2005

Video clip : Russia-Ukraine conflict: NATO chief says 40,000 troops on “heightened alert” in east Europe

Blinken gọi những hành động tàn bạo của Nga là ‘tội ác chiến tranh’, cảnh báo về các cuộc tấn công hóa học 

Vào ngày 17/3/2022, Ngoại trưởng Antony Blinken cho biết chính quyền Mỹ có cảm giác mạnh mẽ rằng “Moscow có thể đang tạo tiền đề nhằm sử dụng vũ khí hóa học và sau đó đổ lỗi cho Ukraine để biện minh cho việc leo thang các cuộc tấn công nhằm vào người dân Ukraine”. Nhận xét của ông là một phần trong chiến lược của chính quyền Biden nhằm giải mật thông tin tình báo để chống lại “thông tin và tuyên truyền sai lệch của Nga, cảnh báo thế giới về những hành động tàn bạo tiềm ẩn và đoàn kết phản ứng toàn cầu.” Ngoài ra, Blinken cũng cho biết Mỹ tin rằng Nga sẽ đưa lính đánh thuê từ các nhóm quân sự tư nhân và nước ngoài đến Ukraine.

Xem thêm:

The Hill ngày 17/3/2022: Blinken calls Russian atrocities ‘war crime’, warns of chemical attacks | TheHill

Hạ viện Mỹ bỏ phiếu tước bỏ chế độ thương mại ưu đãi đối với Nga

Theo New York Times, Hạ viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu đình chỉ các hoạt động thương mại bình thường với Nga, cho phép Hoa Kỳ áp đặt mức thuế cao hơn đối với hàng hóa của Nga để trả đũa việc Nga xâm lược Ukraine. Tám nhà lập pháp bỏ phiếu phản đối dự luật đều là thành viên của Đảng Cộng hòa.

Xem thêm:

The New York Times ngày 17/3/2022: House Votes to Suspend Normal Trade Relations With Russia 

Tàu sân bay Trung Quốc đi qua eo biển Đài Loan vài giờ trước cuộc điện đàm Biden – Tập

Theo Reuters, một nguồn tin có hiểu biết trực tiếp về sự việc này nhưng ẩn danh vì không có thẩm quyền nói chuyện với truyền thông, đã nói với Reuters rằng tàu sân bay Sơn Đông đã đi gần đảo Kim Môn do Đài Loan kiểm soát, nằm ngay đối diện với thành phố Hạ Môn của Trung Quốc.

Tàu USS Ralph Johnson, một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường Arleigh Burke, đã theo dõi tàu Sơn Đông ít nhất một phần trên tuyến đường của nó. Nguồn tin cho biết thêm, tàu Sơn Đông không có máy bay trên boong và đi về phía bắc qua eo biển.

Nguồn tin cho hay, Đài Loan cũng cử tàu chiến tới để theo dõi tình hình.

Xem thêm:

Reuters ngày 18/3/2022: Chinese carrier sails through Taiwan Strait hours before Biden-Xi call 

Nhà Trắng: Biden đã cảnh báo Trung Quốc về những hậu quả nếu Bắc Kinh hỗ trợ Nga trong cuộc chiến Ukraine

Tổng thống Biden đã nói chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào sáng thứ Sáu ngày 18/3/2022 để thảo luận về sự miễn cưỡng của Trung Quốc trong việc tham gia cùng các nước khác lên án cuộc xâm lược của Nga đối với Ukraine, theo The Wall Street Journal. Trong cuộc điện đàm, Biden đã đưa ra lời đe dọa về hậu quả nếu Trung Quốc cung cấp hỗ trợ quân sự hoặc kinh tế cho Nga. 

Reuters dẫn nguồn các hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc nói rằng ông Tập Cận Bình ủng hộ hòa bình ở Ukraine. Theo bài báo, ông Tập nói với Tổng thống Mỹ rằng hai nước phải nỗ lực vì hòa bình thế giới.

Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin được biết là có quan hệ đối tác chặt chẽ, điều này đã gây ra căng thẳng trong quan hệ Mỹ – Trung. Trong một bình luận về quan điểm của Trung Quốc đối với Nga, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã tweet, “Việc cho rằng Trung Quốc đứng về phía sai của lịch sử là sự ngang ngược. Chính Hoa Kỳ đang đứng về phía sai của lịch sử.”

Xem thêm:

The Wall Street Journal ngày 18/3/2022: White House Says Biden Warned China’s Xi of Consequences if Beijing Supports Russia on Ukraine

Reuters ngày 18/3/2022: Xi says conflicts like Ukraine crisis in no one’s interests – Chinese media 

The Hill ngày 18/3/2022: Biden warns Beijing: No ‘material support’ to Russia

EU cho biết đang nắm giữ “bằng chứng rất đáng tin cậy” cho thấy Trung Quốc đang xem xét hỗ trợ quân sự cho Nga 

Các quan chức Mỹ tin rằng Bắc Kinh đã chấp nhận yêu cầu của Moscow về việc cung cấp thêm thiết bị quân sự, bao gồm cả máy bay không người lái, và có thể giúp nước này tránh được các lệnh trừng phạt kinh tế. Bên cạnh đó, EU cũng cho biết về việc đang nắm giữ “bằng chứng rất đáng tin cậy” cho thấy Trung Quốc đang xem xét việc cung cấp hỗ trợ quân sự và cho rằng Bắc Kinh đang “tán tỉnh người Nga”. Trước tình hình đó, vào tối ngày 18/3/2022, Tổng thống Joe Biden đã cảnh báo về “tác động và hậu quả” nếu Bắc Kinh cung cấp vũ khí cho Nga để viện trợ cho cuộc xâm lược Ukraine và đưa ra lời thách thức trực tiếp đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một cuộc điện đàm kéo dài hai giờ – lần liên lạc đầu tiên của hai vị lãnh đạo kể từ khi bắt đầu chiến tranh. Đáp lại, ông Tập khẳng định chính Mỹ phải chịu trách nhiệm về cuộc xung đột, đồng thời cho rằng cả Mỹ và Trung Quốc đều có trách nhiệm theo đuổi “hòa bình thế giới”.

Xem thêm:

The Telegraph ngày 18/3/2022: Joe Biden warns China not to send weapons for Vladimir Putin’s invasion of Ukraine

Politico ngày 18/3/2022: EU has ‘very reliable evidence’ China is considering military support for Russia – POLITICO

Mỹ cho rằng Nga sẽ viện tới mối đe dọa hạt nhân khi cuộc xâm lược bị kéo dài

Theo đánh giá từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng, Mỹ tin rằng Nga có thể dựa vào việc sử dụng mối đe dọa hạt nhân để thể hiện sức mạnh của mình khi cuộc xâm lược Ukraine bị kéo dài.

Xem thêm:

The Hill ngày 18/3/2022: US thinks Russia will lean into nuclear threat as invasion drags on 

Biden nói Putin đang cân nhắc việc sử dụng vũ khí hóa học ở Ukraine, nhưng không đưa ra bằng chứng

Hôm thứ Hai ngày 21/3/2022, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết những cáo buộc sai trái của Nga rằng Kyiv có vũ khí sinh học và hóa học cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin đang cân nhắc sử dụng chúng trong cuộc chiến chống Ukraine.

Xem thêm:

Reuters ngày 22/3/2022: Biden says Putin is weighing use of chemical weapons in Ukraine, without citing evidence 

Nga có thể không dừng lại với Ukraine – NATO chú ý tới mắt xích yếu nhất của mình

Vài giờ sau khi tên lửa của Nga tấn công các thành phố của Ukraine lần đầu tiên vào ngày 24/2/2022, Chỉ huy Hải quân Đức Terje Schmitt-Eliassen đã nhận được lệnh điều 5 tàu chiến dưới quyền chỉ huy của ông tới Cộng hòa Latvia thuộc Liên Xô cũ để giúp bảo vệ phần dễ bị tổn thương nhất ở sườn phía đông của NATO.

Việc các tàu chiến được triển khai đột ngột cho thấy NATO và Đức đã bị Nga đẩy vào một thực tế mới như thế nào và đối mặt với điều mà các quan chức, nhà ngoại giao, quan chức tình báo và các nguồn tin an ninh đồng ý là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với an ninh chung của liên minh kể từ Chiến tranh Lạnh.

Xem thêm:

Reuters ngày 21/3/2022: Russia may not stop with Ukraine – NATO looks to its weakest link 

Các nhà đầu tư nước ngoài bán phá giá chứng khoán Trung Quốc với tốc độ kỷ lục

Các nhà đầu tư nước ngoài đã bán phá giá kỷ lục 6 tỷ đô la cổ phiếu của Trung Quốc trong ba tháng đầu năm 2022 bởi nỗi lo sợ về đợt bùng phát dịch COVID-19 mới và nguy cơ các nước phương Tây sẽ trừng phạt Bắc Kinh nếu nước này ủng hộ cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Các khoản đầu tư trong nước đã tăng trở lại sau khi Bắc Kinh báo hiệu rằng họ sẽ thực hiện một loạt các biện pháp thân thiện với thị trường. Nhưng các nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ các cổ phiếu niêm yết tại Trung Quốc đại lục thì không.

Xem thêm:

Financial Times ngày 19/3/2022: Foreign investors dump Chinese stocks at record pace. Một bản PDF được lưu trữ ở đây

Đại sứ Trung Quốc tại Nga kêu gọi các doanh nhân Trung Quốc ở Nga Bắc Kinh nắm bắt cơ hội, lấp đầy khoảng trống kinh tế do lệnh trừng phạt của phương Tây

Đại sứ Zhang Hanhui hôm Chủ nhật đã nói với khoảng một chục người đứng đầu doanh nghiệp không lãng phí thời gian và “lấp đầy khoảng trống” tại thị trường địa phương, Hiệp hội Quảng bá Văn hóa Khổng Tử tại Nga cho biết trên tài khoản WeChat chính thức của họ.

Trong khi Trung Quốc phản đối các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây, và cam kết duy trì “quan hệ thương mại bình thường” với Nga, các công ty lớn của Trung Quốc cho đến nay dường như đang tuân thủ các hình phạt.

Alicia Garcia Herrero, kinh tế trưởng khu vực Châu Á Thái Bình Dương của Natixis SA, cho biết bà nghi ngờ lời kêu gọi này sẽ thành công. “Cảm nhận của tôi là những công ty tư nhân, nhỏ sẽ nghe thấy thông điệp, nhưng họ sẽ rất miễn cưỡng trừ khi thấy những công ty lớn nhất được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn tiến lên,” bà nói.

Xem thêm:

Bloomberg ngày 22/3/2022: Beijing Tells Chinese Firms in Russia to Help Fill Economic Void. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Financial Times ngày 22/3/2022: Chinese companies weigh business and politics in Russia after war. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Tổng hợp của Nikos Tsafos: Liệu cuộc xâm lược Ukraine của Nga có đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng của châu Âu?

Bộ Kinh tế Đức cho biết hôm 28/2/2022 rằng Đức đặt mục tiêu tăng tốc các dự án năng lượng gió và năng lượng mặt trời, vì cuộc chiến ở Ukraine nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm bớt sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga. Bộ của Habeck có kế hoạch đẩy nhanh việc thông qua Đạo luật Nguồn năng lượng tái tạo (EEG) thông qua quốc hội để nó có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7. Đạo luật này sẽ khiến Đức dừng cắt giảm trợ cấp cho các tấm pin mặt trời mới trên mái nhà trong năm nay và tăng mức thầu năng lượng mặt trời lên 20 gigawatt vào năm 2028 từ khoảng 5 gigawatt hiện nay, giữ ở mức đó cho đến năm 2035.

Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck nói với Frankfurter Allgemeine Zeitung rằng Đức sẽ ngừng nhập khẩu dầu của Nga vào cuối năm 2022, ngừng nhập khẩu than của Nga vào mùa thu. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng khó có thể ngừng nhập khẩu khí đốt của Nga tại thời điểm này.

Boris Johnson đang có kế hoạch công bố một “chiến lược năng lượng” mới triệt để trong vòng hai tuần để đảm bảo Vương quốc Anh có thể đáp ứng nhu cầu trong nước từ sự kết hợp giữa năng lượng tái tạo và hạt nhân. Các nguồn tin cho tờ The Guardian biết những thay đổi nhằm giúp việc xây dựng các nông trại gió dễ dàng hơn có thể sẽ được công bố như một phần của chiến lược năng lượng mới.

Từ ngày 15 tháng 4 cho đến hết năm 2022, [Pháp] sẽ tăng thêm 1.000 euro (1.102 USD) trợ cấp cho hệ thống sưởi ấm trong khu dân cư và sẽ loại bỏ các khoản trợ cấp cho việc lắp đặt hệ thống sưởi khí mới.

Khi xung đột Ukraine bùng phát, nội các Italy đã phê duyệt sáu trang trại gió mới được xây dựng trên đất liền, từ Sardinia đến Basilicata, và cam kết mở khóa ‘vài chục gigawatt điện gió ngoài khơi’.

Bỉ có thể kéo dài tuổi thọ của các lò phản ứng hạt nhân, hoãn lại kế hoạch rút khỏi năng lượng hạt nhân vào năm 2025, sau khi Nga xâm lược Ukraine buộc liên minh cầm quyền phải suy nghĩ lại. Bộ trưởng Năng lượng Bỉ Tinne Van der Straeten đã trình bày với các thành viên cốt lõi trong nội các hôm thứ Tư ngày 16/3/2022 về một dự luật sẽ được thông qua vào cuối tháng Ba để kéo dài tuổi thọ của hai lò phản ứng mới nhất lên đến 10 năm.

Hà Lan sẽ tăng cường đáng kể việc xây dựng các trang trại gió ngoài khơi trong những năm tới, tăng gấp đôi công suất theo kế hoạch vào năm 2030, nhằm đáp ứng các mục tiêu khí hậu và giảm sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga.

Ủy ban châu Âu đã tăng gấp đôi mục tiêu sản xuất khí methane sinh học lên 35 tỷ mét khối mỗi năm vào năm 2030 như một phần trong nỗ lực thúc đẩy khối chống lại một cuộc khủng hoảng năng lượng đang rình rập, theo bản kế hoạch REPowerEU.

Xem thêm:

Reuters ngày 28/2/2022: Germany to speed renewables push due to Ukraine crisis

Frankfurter Allgemeine Zeitung ngày 12/3/2022: Habeck zu Ukraine-Krieg: Deutschland muss dienend führen

Politico ngày 16/3/2022: Germany backs phasing out combustion engine cars by 2035

The Guardian ngày 13/3/2022: Tories plan big expansion of wind farms ‘to protect national security’ 

Reuters ngày 16/3/2022: France ends gas heaters subsidies, boosts heat pumps in bid to cut Russia reliance 

France 24 ngày 16/3/2022: The Med gets first offshore wind farm as Italy vows energy revolution 

Reuters ngày 17/3/2022: Belgium on verge of delaying 2025 nuclear power exit  

Reuters ngày 18/3/2022: Netherlands ramps up plan for doubling offshore wind capacity by 2030

EURACTIV ngày 10/3/2022: Commission doubles ambition for EU biomethane production from agricultural waste 

Mateusz Kubiak: Ba Lan sẵn sàng cắt nguồn cung cấp khí đốt của Nga

Ba Lan hiện là thị trường khí đốt tự nhiên lớn nhất của Gazprom ở Trung và Đông Âu. Tuy nhiên, chính phủ Ba Lan cách đây vài năm đã quyết định chuyển hoàn toàn từ Nga sang các nhà cung cấp toàn cầu khác, và hiện nay việc Nga xâm lược Ukraine khiến nhu cầu chuyển đổi này trở nên cấp thiết hơn. Tuy nhiên, tình hình có thể trở nên phức tạp hơn nhiều trong những năm tới. Tổng nhu cầu khí đốt ở Ba Lan dự kiến sẽ tăng nhanh trong bối cảnh chuyển đổi từ than đá sang khí đốt tự nhiên ít ô nhiễm hơn. Bởi vậy, Ba Lan đang nghiên cứu phát triển một điểm nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) thứ hai, bao gồm một hoặc hai đơn vị lưu trữ nổi và tái định hóa (FSRU tại) Cảng Gdańsk. Dự kiến công trình sẽ hoàn thành vào năm 2028; theo giả thuyết, nó cũng có thể trở thành nguồn cung cấp cho các khách hàng Ukraine trong tương lai.

Xem thêm:

Eurasia Daily Monitor ngày 7/3/2022: Poland Ready to Quit Russian Gas Supplies 

Biden chuẩn bị công bố các lệnh trừng phạt mới đối với Nga, kế hoạch viện trợ năng lượng

Tổng thống Mỹ Joe Biden và các đồng minh Châu Âu sẽ gặp nhau vào thứ Năm ngày 23/3/2022 tại Brussels, nơi họ dự kiến sẽ công bố cả các biện pháp trừng phạt mới chống lại Nga về cuộc xâm lược Ukraine và các biện pháp mới được thiết kế để ngăn cản Điện Kremlin tránh né các hình phạt hiện có. Ngoài các lệnh trừng phạt, Hoa Kỳ và các quốc gia đối tác sẽ công bố một hành động mới nhằm “tăng cường an ninh năng lượng của Châu Âu và giảm sự phụ thuộc của Châu Âu vào khí đốt của Nga”, Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan cho biết. Một vấn đề quan trọng giữa một số quốc gia đồng minh là tiến xa đến mức nào trong việc hạn chế nhiên liệu hóa thạch của Nga, khi họ phụ thuộc vào nó.

Xem thêm:

Bloomberg ngày 22/3/2022: War in Ukraine: Biden, Europeans to Unveil New Russia Sanctions in Brussels. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Candace Rondeaux: Nga có thể không bao giờ khôi phục được vị thế cường quốc năng lượng

Sau tuyên bố của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden vào tuần trước rằng ông sẽ cấm nhập khẩu dầu của Nga vào Hoa Kỳ, các thị trường toàn cầu đã đưa ra một thông điệp rõ ràng cho những tập đoàn năng lượng hàng đầu của Nga: Không ai muốn mua những gì họ đang bán. Không ai nghĩa là loại trừ Ấn Độ – quốc gia duy nhất cho đến nay đề nghị mua dầu thô của Nga bất chấp vòng trừng phạt mới của Hoa Kỳ và cam kết của Liên minh Châu Âu nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng của Nga.

Ngay cả trong trường hợp đạt được một thỏa thuận hòa bình với Ukraine trong thời gian tới, Nga có thể mất nhiều năm để lấy lại vị thế là nhà sản xuất năng lượng hàng đầu.

Xem thêm:

World Politics Review ngày 18/3/2022: Russia May Never Recover Its Status as an Energy Giant. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Ning Wang: Cuộc chiến mới với khí thiên nhiên hóa lỏng

Theo phân tích của nhóm Table.China, nhu cầu toàn cầu về khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã tăng vọt do Nga tấn công Ukraine. Các dự báo cho rằng Trung Quốc sẽ trở thành nhà nhập khẩu lớn nhất. Trên thị trường toàn cầu, Bắc Kinh là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Đức. Trung Quốc đã chuẩn bị tốt hơn cho cuộc chiến mới đối với LNG.

Xem thêm:

Table.China ngày 22/3/2022: ​​The great hunger for liquid gas. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Alessio Patalano: Trung Quốc có thể sử dụng Nga để xây dựng một trật tự quốc tế mới 

Trước cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine, một bức tranh rõ ràng hơn đang xuất hiện về tương lai mối quan hệ của Moscow với Bắc Kinh. Theo tác giả, Trung Quốc có khả năng củng cố vai trò đối tác cấp cao của mình trong mối quan hệ Nga-Trung, trong đó, nhấn mạnh cách Nga và Trung Quốc tìm kiếm nền dân chủ “thực thụ”, trật tự đa cực, hợp tác khu vực và sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế trong đó Liên Hợp Quốc và Hội đồng Bảo an đóng vai trò trung tâm và điều phối. Bên cạnh đó, ông Tập bày tỏ sự đồng tình với đề xuất của Nga về việc tạo ra các đảm bảo an ninh xung quanh Châu Âu và ủng hộ việc Putin phản đối việc mở rộng NATO. Đổi lại, ông Tập đã nhận được sự tái khẳng định của Nga về nguyên tắc “Một Trung Quốc” và phản đối bất kỳ hình thức độc lập nào cho Đài Loan, cũng như cam kết của Moscow trong việc hợp tác thiết thực ở Bắc Cực và Trung Á. Ngoài ra, các nhà quan sát đã tìm cách đánh giá liệu Trung Quốc có bị ‘lừa’ khi hỗ trợ Nga như một cách để khám phá chiều sâu của mối quan hệ hay không. Cách tiếp cận như vậy rất hữu ích để xác định các đường ranh giới thực dụng của mối quan hệ Nga-Trung, tuy nhiên điều này đã đánh giá thấp ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn của cả hai nước. 

Xem thêm:

Nikkei Asia ngày 19/3/2022: China warns of retaliation if hit by Russia sanctions fallout | Financial Times. Một Bản PDF được lưu trữ tại đây.

Greg Ip: Phương Tây có thể giành chiến thắng trong cuộc đấu tranh quyền lực toàn cầu như thế nào 

Việc Trung Quốc hợp tác với Nga và sự đoàn kết của các nước phương Tây đang biến thành một cuộc cạnh tranh của các liên minh, cụ thể là cuộc Chiến tranh Lạnh về kinh tế. Thông qua bài viết, tác giả đã so sánh lợi thế của các nhóm nước phương Đông và phương Tây. Trong đó, “phương Đông” được định nghĩa là những quốc gia mà Trung Quốc liên kết chặt chẽ, còn “phương Tây” được định nghĩa là Liên minh châu Âu, Mỹ, Úc, Canada, Anh, New Zealand  và ba nền dân chủ lớn, giàu có của Đông Á, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. 

Những lợi thế của các nhóm nước Phương Tây được tác giả đề cập đến bao gồm: Thứ nhất, dựa trên thị trường ở Châu Âu và Châu Á các nước phương Tây như Mỹ và các đồng minh dân chủ đã tạo ra sản lượng kinh tế cũng như chi tiêu nhiều hơn cho nghiên cứu và phát triển so với Trung Quốc, Nga và các quốc gia liên kết. Thứ hai, nếu Nga và Trung Quốc có lợi thế về  khoa học thuần túy, chẳng hạn như du hành vũ trụ và năng lượng nguyên tử, thì các công ty phương Tây dẫn đầu trong hầu hết mọi lĩnh vực về công nghệ hữu ích cho thương mại, từ hàng không thương mại và công nghệ sinh học đến chất bán dẫn và phần mềm. Thứ ba, lợi thế so sánh của phương Tây là về kiến ​​thức và đây cũng chính là lý do tại sao Nga và Trung Quốc thu hút đầu tư từ phương Tây. Và cuối cùng, phương Tây bù đắp cho sự thiếu hụt nhân tài trong nước thông qua việc nhập cư, vì thế các doanh nhân công nghệ được thúc đẩy bởi sự tự do và giàu có, cả hai điều này đều đang vượt ra khỏi tầm với ở Trung Quốc và Nga. 

Theo thời gian, trọng lượng kinh tế, sức mạnh là những gì cho phép các quốc gia duy trì khả năng quân sự và ưu thế công nghệ. Tuy nhiên, trong cuộc Chiến tranh Lạnh về kinh tế, nhóm các nước phương Tây chưa đủ để nắm trong tay những quân bài kinh tế tốt nhất so với phương Đông. Do đó, yếu tố quan trọng trong việc liệu phương Tây có thể duy trì lợi thế của mình hay không chính là liệu nhóm nước này có thể tiếp tục đóng vai trò như một nam châm thu hút nhân tài hay không. Và đây là thách thức cuối cùng và có lẽ là lớn nhất đối với các quốc gia phương Tây. 

Xem thêm:

The Wall Street Journal ngày 18/3/2022: How the West Can Win a Global Power Struggle – WSJ.

Ian Storey and William Choong: Sự xâm lược của Nga: Phản ứng ở Đông Nam Á và tại sao xung đột lại ảnh hưởng đến khu vực

Phản ứng chính thức của ASEAN đối với việc Nga xâm lược Ukraine là tương đối yếu ớt, phản ánh cách tiếp cận khác biệt giữa các nước thành viên. Tuy nhiên, các nước thành viên ASEAN cần lưu ý đến những tiền lệ nguy hiểm do các hành động của Nga gây ra. Cuộc khủng hoảng này gây ra những vấn đề kinh tế nghiêm trọng như gia tăng giá cả năng lượng, thực phẩm và hàng thiết yếu, làm đình trệ chuỗi cung ứng và làm chao đảo thị trường chứng khoán – tất cả những vấn đề này đe dọa đến sự hồi phục kinh tế của các nước thành viên ASEAN sau đại dịch COVID 19.

Bài viết phân tích quan điểm của từng nước ASEAN nói riêng và quan điểm của các nước này tại Liên Hiệp Quốc, đồng thời các tác động an ninh chính trị và kinh tế tiềm tàng đối với khu vực. Mặc dù trước những phản ứng yếu ớt ban đầu trước cuộc xâm lược, tác giả đề xuất các nước thành viên nên lưu ý hai hàm ý chính như sau: Thứ nhất, việc Nga không tuân theo luật pháp quốc tế sẽ gây ra một tiền lệ xấu nếu và khi các vụ việc tương tự xảy ra ở Đông Nam Á và rộng lớn hơn là Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Thứ hai, cuộc xâm lược của Nga có ảnh hưởng đặc biệt đến Đông Nam Á, do quan điểm Trung-Nga tương đồng về việc đẩy lùi trật tự khu vực do Mỹ dẫn đầu và khả năng Bắc Kinh có thể áp dụng một chiến thuật tương tự Nga trước các cuộc tranh chấp hiện nay ở khu vực như Biển Đông, đảo Senkaku/Điếu Ngư hay bán đảo Đài Loan. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng sẽ nhìn bài học của Nga và hành động của phương Tây trước cuộc xâm lược để xem xét các hành động tương tự trong tương lai khi nền kinh tế của Trung Quốc lớn mạnh và hội nhập sâu rộng với chuỗi cung ứng toàn cầu và nền kinh tế thế giới.

Xem thêm: 

FULCRUM ngày 15/3/2022: Russia’s Invasion of Ukraine: Southeast Asian Responses and Why the Conflict Matters to the Region 

Nguyễn Bá Sơn: Một vài suy nghĩ về vấn đề Biển Đông

Việc vừa qua phía Trung Quốc tập trận xâm phạm Vùng Đặc quyền Kinh tế của Việt Nam đúng vào thời điểm đang diễn ra cuộc chiến tranh tàn khốc ở Đông Âu đã gây ra những tranh luận và suy luận trong nội bộ nhiều người Việt Nam. Trong bài viết này, TS. Nguyễn Bá Sơn muốn chia sẻ một vài suy nghĩ về Biển Đông và Trung Quốc với tư cách của một người có một thời gian tham gia đàm phán về biên giới lãnh thổ.

Vị nguyên Chủ tịch sáng lập Hội Luật quốc tế Việt Nam cho rằng những biến động rung chuyển Châu Âu trong những ngày vừa qua cho thấy ý chí kiên cường của một dân tộc và sự đoàn kết quốc tế rộng rãi nhất định sẽ ngăn chặn được những hành động phiêu lưu của một trong những cường quốc quân sự hàng đầu trên thế giới.

Xem thêm:

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông ngày 21/3/2022: TS. Nguyễn Bá Sơn: Một Vài Suy Nghĩ Về Vấn Đề Biển Đông

Đinh Hoàng Thắng: Sau Ukraine, “điểm nóng” tiếp theo sẽ ở đâu?

Cựu Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan đưa ra quan điểm phù hợp với phân tích của nhiều nhà nghiên cứu Việt Nam khi theo dõi tình hình Ukraine trong mối liên hệ với Việt Nam: Đó là rất có thể là Việt Nam, chứ không phải Đài Loan, sẽ là mục tiêu gây hấn đầu tiên của Trung Quốc khi nước này thúc đẩy chương trình nghị sự của mình hay cần có một cuộc xung đột. Phản ứng của Nhật Bản, NATO, EU và Mỹ, cũng như cộng đồng các doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế trên thế giới đối với hành động gây chiến của Nga vào Ukraine sẽ khiến cho Trung Quốc có thể ngần ngại chưa muốn đụng tới Đài Loan. Nhưng Việt Nam thì sẽ có thể không được may mắn như vậy. 

Bài viết cho rằng, đây là thời điểm mà Việt Nam cần phải thay đổi, để kịp thời ứng phó được với những thách thức xung đột có nhiều tiềm năng có thể xảy ra. Việt Nam cần phải nghiêm túc rút tỉa những kinh nghiệm xương máu từ bài học của Ukraine.  

Xem thêm:

RFA ngày 19/3/2022: Sau Ukraine, “điểm nóng” tiếp theo sẽ ở đâu?. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Derek Grossman: Tiếng vọng vang dội nhất của cuộc chiến ở Ukraine là ở Việt Nam, chứ không phải Đài Loan 

Nhà phân tích từ RAND Corp. cho rằng những gì đang diễn ra giữa Nga và Ukraine sẽ phù hợp hơn khi so sánh với một kịch bản Trung Quốc – Việt Nam, trong đó một sự cố ở Biển Đông leo thang thành một cuộc xung đột lớn hơn trên đất liền. Việt Nam có nhiều điểm yếu hơn và dễ bị tổn thương hơn cả về mặt địa lý, vị thế địa chính trị, tương quan sức mạnh quân sự, cũng như thế đơn độc do không có liên minh an ninh với bất kỳ cường quốc nào hoặc không ở trong mạng lưới liên minh nào.

Xem thêm:

Nikkei Asia ngày 21/3/2022: Ukraine conflict echoes loudest in Vietnam, not Taiwan. Một bản toàn văn được lưu trữ ở đây

Hoàng Thị Hà: Chiến tranh Nga – Ukraine: Những điểm tương đồng và bài học cho Việt Nam

Bài phân tích chỉ ra những điểm tương đồng giữa cuộc chiến tranh Nga – Ukraine hiện tại và những thách thức Việt Nam đã và đang gặp phải tương tự như vậy với Trung Quốc và trước sự cạnh tranh địa chiến lược và cạnh tranh cường quyền. Cuộc chiến ở Ukraine nhắc nhở Việt nam một chương đen tối trong lịch sử giai đoạn những năm thập niên 1980 khi chính sách Việt Nam nghiêng hẳn về phía Liên Xô và vấn đề Campuchia đã đem lại những hậu quả kinh hoàng cho đất nước đặc biệt là quan hệ thù địch với Trung Quốc và các nước láng giềng ASEAN. Cũng như một thập niên trước Mỹ cũng bỏ rơi đồng minh miền Nam Việt Nam trong trận chiến chống lại Trung Quốc trên quần đảo Hoàng Sa. Còn gần đây nhất trong tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Nga vào ngày 4 tháng 2 năm 2022 – một vài ngày trước cuộc tấn công của Nga – hai bên đã nói đến khái niệm ‘an ninh không thể chia cắt’ để phản đối sự mở rộng của NATO sang khu vực ngoại vi trực tiếp của Nga. Hai bên cam kết sẽ ‘chống lại các nỗ lực của các thế lực bên ngoài nhằm phá hoại an ninh và ổn định ở các khu vực lân cận chung của hai nước.”

Trước các động thái gần đây của Việt Nam và cách tiếp cận nhiều sắc thái khác nhau đối với cuộc chiến Nga-Ukraine cho thấy Việt Nam sẽ tiếp tục dò dẫm trong chính sách ngoại giao nước đôi giữa Washington và Bắc Kinh. Điều này cho thấy sự tương đồng chiến lược Mỹ – Việt sẽ có giới hạn nhất định so với Trung Quốc. Như Robert Sutter từng nhận định “Các nhà hoạch định chính sách Mỹ nên lưu ý rằng Việt Nam tiếp tục dò dẫm dưới cái bóng quá lâu của Trung Quốc.”

Xem thêm

FULCRUM ngày 14/3/2022: The Russia-Ukraine War: Parallels and Lessons for Vietnam 

Brad Glosserman: Cuộc xâm lược Ukraine trở thành “khoảnh khắc sự thật” cho các nước Châu Á

Tác giả nhận định việc các nước Châu Á hành động khác nhau về vấn đề Ukraine là có thể hiểu được, nếu xét tới vị thế “bên lề”, gây ra ít đe dọa và vai trò nhà cung cấp vũ khí của Nga trong khu vực. Ngay cả những nước mạnh mẽ nhất ở Châu Á cũng không có phản ứng mạnh như Châu Âu. Dù vậy, tác giả đặt ra câu hỏi: Liệu Châu Á có sẵn sàng đứng lên chống lại các thách thức và củng cố trật tự thế giới như những gì Châu Âu đang làm hay không. Theo ông, câu hỏi này vẫn chưa có lời giải.

Xem thêm:

Japan Times ngày 8/3/2022: Invasion of Ukraine becomes moment of truth for Asian nations. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Chris Buckley: Bất chấp kiểm duyệt, nhiều người Trung Quốc thúc giục Bắc Kinh phản đối cuộc chiến của Nga

Yawei Liu, biên tập trang U.S.-China Perception Monitor cho nhà báo của tờ The New York Times biết bài báo của Hồ Vĩ kêu gọi Trung Quốc từ bỏ vị trí trung lập và đứng về đa số cộng đồng quốc tế phản đối Nga đã gây được một sự chú ý lớn từ công luận Trung Quốc. Ông nói “Có rất nhiều ủng hộ đối với quan hệ đối tác Trung – Nga và ủng hộ mạnh mẽ đối với cuộc chiến chống Ukraine của Putin. Nhưng tầng lớp chính trị, học thuật và kinh tế thì khác. Tồn tại một nỗi lo lắng thực sự trong tầng lớp này.”

Xem thêm:

The New York Times ngày 18/3/2022: Defying China’s Censors to Urge Beijing to Denounce Russia’s War. Một bản PDF được lưu trữ ở đây

Bài viết của Hồ Vĩ: Kết Quả Khả Dĩ Của Chiến Tranh Nga – Ukraine Và Lựa Chọn Của Trung Quốc 

Wang Huiyao: https://www.nytimes.com/2022/03/13/opinion/china-russia-ukraine.html. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Phỏng vấn Zheng Yongnian

The Wall Street Journal ngày 17/3/2022: On China’s Internet, Rare Flash of Anger at Beijing’s Position on Ukraine 

Laura He: Trung Quốc đang âm thầm làm 4 thứ này gây khó khăn cho Nga

Với việc nền kinh tế Nga đang bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt từ khắp nơi trên thế giới, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Trung Quốc sẵn sàng hạn chế bớt khả năng viện trợ của mình đối với nước láng giềng phương Bắc. Trung Quốc đã âm thầm làm 4 điều sau gây khó khăn cho Nga: (1) Để mặc cho đồng Rúp giảm giá; (2) Án binh bất động với tài sản dự trữ; (3) Ngưng cung cấp phụ tùng máy bay; (4) Đóng băng đầu tư cơ sở hạ tầng.

Xem thêm:

Nhà Đầu tư ngày 19/3/2022: ​​Trung Quốc đang âm thầm làm 4 thứ này khiến cuộc sống người Nga ngày một khó khăn hơn

Bản gốc: ​​4 ways China is quietly making life harder for Russia 

Vijay Gokhale: Tại sao Trung Quốc cần Putin cho cuộc chiến ở khu vực lân cận của Ấn Độ

Vị cựu Ngoại trưởng Ấn Độ cho rằng Trung Quốc cần chính thể của Putin tồn tại để có thể sử dụng Nga cho những toan tính riêng có lợi cho mình ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Trung Quốc ủng hộ chính trị đối với các mục tiêu của Nga ở Châu Âu, để đổi lại sẽ yêu cầu Nga hỗ trợ để ngăn cản các mục tiêu của Mỹ ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Xem thêm:

Times of India ngày 17/3/2022: Why China needs Putin for its fight in India’s neighbourhood. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

———-

II- CHUYỂN ĐỘNG ĐÔNG NAM Á

Thủ tướng Việt Nam: Bảo đảm độc lập, tự chủ và cân đối về năng lượng trong bất cứ hoàn cảnh nào

Tuy trong hai tháng đầu năm 2022, sản lượng khai thác dầu của Việt Nam vượt 24% kế hoạch (1,8 triệu tấn), hoạt động của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã và đang đối diện nhiều khó khăn, thua lỗ và xu hướng chuyển dịch năng lượng, cũng như những biến động địa chính trị và tranh chấp quốc tế, đặc biệt là xung đột vũ trang ở Ukraine đã ảnh hưởng đến cung cầu dầu thô, xăng dầu, phân bón.

Trong những tháng qua, chính phủ đã có nhiều cuộc làm việc với PVN để xử lý các vấn đề liên quan đến nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2, nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn và các vấn đề năng lượng khác. Thủ tướng nêu rõ trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải bảo đảm độc lập, tự chủ và cân đối về năng lượng, không phụ thuộc vào bên ngoài, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh, quốc phòng an ninh, an sinh xã hội.

Năm 2022, tình hình địa chính trị, địa kinh tế, cạnh tranh chiến lược đang diễn ra hết sức phức tạp, khó dự đoán, liên quan trực tiếp tới hoạt động dầu khí; những địa bàn, đối tượng mà PVN đang hợp tác đều chịu tác động bởi những yếu tố này. Do đó, Thủ tướng yêu cầu PVN phải nhanh chóng thích ứng tình hình và linh hoạt xử lý các vấn đề cụ thể thuộc chức năng, thẩm quyền, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, bảo đảm cân đối lớn về năng lượng.

Xem thêm

Báo Điện tử Chính Phủ ngày 16/3/2022 :Bảo đảm độc lập, tự chủ và cân đối về năng lượng trong bất cứ hoàn cảnh nào

Việt Nam tăng cường giám sát tàu cá dựa trên vệ tinh để xóa bỏ đánh bắt cá IUU [khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định]

Việt Nam lắp đặt hệ thống giám sát tàu thuyền (VMS) – một trong những biện pháp quan trọng mà Ủy ban Châu Âu (EC) khuyến nghị cho Việt Nam để loại bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Tổng cục Thủy sản đã chứng nhận tám VMS đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại Nghị định số 26/2019 / NĐ-CP của Chính phủ.

Xem thêm:

VietnamPlus ngày 18 tháng 3 năm 2022: Vietnam boosts satellite-based vessel monitoring to eradicate IUU fishing

Trung Quốc cảnh báo các nước ASEAN không nên trở thành con tốt trong cuộc đối đầu của các cường quốc

Vào thứ hai vừa rồi, trong cuộc điện đàm Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nói với Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi rằng các nước ASEAN nên trân trọng sự ổn định và an ninh khu vực. Các cường quốc không nên sử dụng các nước nhỏ như là công cụ.

Xem thêm:

South China Morning Post ngày 15/3/2022:China warns Asean countries not to be pawns in major power confrontation

Singapore kêu gọi Trung Quốc sử dụng ‘Ảnh hưởng to lớn’ đối với Nga

Trong cuộc phỏng vấn của phóng viên Haslinda Amin với Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan, Bộ trưởng Ngoại giao Singapore nêu một số điểm quan trọng sau. Bộ trưởng Vivian Balakrishnan hi vọng với đặc tính thầm lặng, kín đáo nhưng hiệu quả, Trung Quốc sẽ gây ảnh hưởng đến cuộc xung đột này. Singapore là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á áp dụng đơn phương những biện pháp trừng phạt đối với Nga khi nước này xâm lược Ukraine và ông Balakrishnan gọi đây là điều cần thiết vì “sự nghiêm trọng cho tất cả chúng ta”. Sáu điểm đáng lưu ý từ cuộc phỏng vấn đó là: (i) Balakrishnan bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc rằng Mỹ đang tìm cách thành lập một liên minh quân sự kiểu NATO ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương; (ii) Mỹ nên quay trở lại với hiệp định TPP; (iii) Cuộc chiến ở Ukraine sẽ là sự sa lầy của Nga và dẫn đến nhiều thập niên bất ổn; (iv) Việc gia tăng chi phí quân sự khắp nơi; (v) Balakrishnan ngạc nhiên một cách thích thú về tuyên bố chung của 10 nước thành viên ASEAN và nói thêm rằng chỉ có hai quốc gia bỏ phiếu trắng tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khi lên án Nga; (vi) Cần có một cuộc đối thoại chính trị giữa lãnh đạo dân sự Aung San Suu Kyi và chính quyền quân sự.

Xem thêm

Bloomberg ngày 16/3/2022: Singapore Calls on China to Use ‘Enormous Influence’ on Russia. Một bản PDF được lưu trữ ở đây.

Thủ tướng Nhật Kishida và Thủ tướng Campuchia Hun Sen đối thoại về cuộc khủng hoảng ở Ukraine và Myanmar

Thủ tướng Nhật Kishia và Thủ tướng Campuchia đã gặp nhau ở Phnom Penh vào Chủ nhật 20/3/2022. Trong cuộc, hai bên kỳ vọng sẽ tìm kiếm cơ hội hợp tác để giải quyết các vấn đề liên quan đến những hành động hiếu chiến của Nga tại Ukraine. Hai bên cũng thảo luận về nỗ lực của ASEAN trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng ở Myanmar trong bối cảnh Campuchia hiện đang là Chủ tịch ASEAN 2022.

Xem thêm

Kyodo News ngày 20/3/2022: Japan, Cambodia urge Russia to immediately end war in Ukraine

Thủ tướng Campuchia Hun Sen lần đầu tiên gọi cuộc chiến của Nga là “cuộc xâm lược”

Theo thông tin từ nhà báo người Campuchia Chhengpor Aun, Thủ tướng Campuchia và Chủ tịch ASEAN Hun Sen lần đầu tiên coi cuộc chiến của Nga với Ukraine là “cuộc xâm lược”, và nói rằng các nghị sĩ của Quốc hội Campuchia tham dự kỳ họp thứ 144 của Liên minh Nghị viện Thế giới sẽ bỏ phiếu ủng hộ một nghị quyết do New Zealand soạn thảo nhằm lên án các nhà lãnh đạo Nga về “tội ác xâm lược”. 

“Hãy tưởng tượng ai sẽ giúp chúng ta trong trường hợp chúng ta bị tấn công trong tương lai nếu bây giờ chúng ta không” phản đối cuộc tấn công này của Nga vào Ukraine?”, ông Hun Sen nói. “Đó là lý do tại sao chúng ta cần phải giữ vững những nguyên tắc nhất định.”

Malaysia xác nhận hiệp định thương mại tự do RCEP có hiệu lực, dự kiến mức tăng 200 triệu USD

RCEP là hiệp định thương mại tự do giữa 10 nước thành viên ASEAN cùng với Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc. Hiệp định này đã được phê chuẩn tại Úc, Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Nhật Bản, Lào, New Zealand, Thái Land, Singapore và Việt Nam tháng 1, Hàn Quốc vào 1 tháng 2 vừa qua.

Bộ trưởng thương mại Malaysia xác nhận hiệp định thương mại RCEP có hiệu lực ở nước này và kỳ vọng Malaysia sẽ là nước thụ hưởng lớn nhất về xuất khẩu trong ASEAN từ hiệp định RCEP, dự kiến tăng đến 200 triệu đô-la.

Xem thêm

South China Morning Post ngày 18/3/2022: Malaysia confirms China-backed RCEP free trade pact comes into force, expects US$200 million boost

Myanmar trông đợi đồng baht Thái, đồng nhân dân tệ Trung Quốc cho thương mại biên giới để cắt giảm sự phụ thuộc vào đồng đô-la Mỹ

Chính quyền quân sự Myanmar cho biết sẽ chấp nhận đồng baht Thái, đồng rúp của Ấn Độ để bình ổn giao dịch thương mại biên giới; đồng thời sẽ chấp nhận đồng nhân dân tệ Trung Quốc như là đồng tiền quyết toán chính thức. Chính quyền Thái Lan và Ấn Độ chưa có phản hồi trước các thông tin trên. Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai sau Trung Quốc của Myanmar. Theo Bộ trưởng bộ thông tin và đầu tư việc giảm phụ thuộc vào đồng đô-la, Myanmar sẽ giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá hối đoái đột ngột do các yếu tố địa chính trị từ bên ngoài.

Xem thêm

South China Morning Post ngày 15/3/2022: Myanmar looks to Thai baht, Chinese yuan for border trade to cut reliance on US dollar

Vài ngày sau báo cáo của Liên Hợp Quốc về các vụ lạm dụng quân sự, đặc phái viên ASEAN có chuyến công du đầu tiên đến Myanmar để xem xét khủng hoảng

Phó Thủ tướng Campuchia Prak Sokhonn sẽ có chuyến công du đầu tiên đến Myanmar với tư cách là đặc phái viên của ASEAN – một nỗ lực của tổ chức ASEAN trước cuộc khủng hoảng trong ở Myanmar khi giới quân sự nắm quyền. Liên Hợp Quốc đã đưa ra bản báo cáo trong quốc nhận định giới quân sự Myanmar chịu trách nhiệm về các vụ lạm dụng mang tính hệ thống, trong số đó có cả tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người như giết người hàng loạt, tra tấn, bạo lực tình dục và cố ý nhắm vào thường dân trong các cuộc không kích. Giới quân sự Myanmar hiện vẫn không có phản hồi gì về báo cáo này nhưng đã từng lên tiếng phản đối gay gắt sự can thiệp của Liên Hợp Quốc trước đây. Người phát ngôn quân sự cũng không trả lời về chuyến thăm của đặc phái viên ASEAN.

ASEAN đã cấm các tướng lĩnh Myanmar tham gia các hội nghị thượng đỉnh khu vực từ năm ngoái và một số nước thành viên khẳng định họ đứng ngoài cuộc cho đến khi tiến bộ đạt được bao gồm việc cấp quyền tiếp cận đặc biệt cho đặc phái viên của các bên.

Xem thêm

South China Morning Post ngày 19/3/2022: Asean special envoy to make first Myanmar trip to address crisis, days after UN report on junta abuses

———-

III- TRÊN BIỂN

Nhóm tàu sân bay Mỹ tiến hành các cuộc tập trận ở Hoàng Hải giữa căng thẳng ở Bắc Triều Tiên

Nhóm tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã tiến hành các cuộc tập trận trên không ở Hoàng Hải hôm thứ Ba cùng với các máy bay khác của Lực lượng Không quân đóng tại khu vực. Lực lượng Mỹ tại Căn cứ Không quân Osan, Hàn Quốc cũng tăng cường các cuộc tập trận phòng không cùng ngày. Những màn phô diễn sức mạnh không quân của Mỹ diễn ra trong bối cảnh có nhiều đồn đoán rằng Triều Tiên có thể sắp thử một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa mới.

Xem thêm:

Reuters ngày 15/3/2022: US carrier displays air power over Yellow Sea as North Korea may be set to test long-range missile

Philippines triệu tập đặc phái viên Trung Quốc về việc “xâm nhập bất hợp pháp” trong vùng biển nội địa

Bộ Ngoại giao Philippines (DFA) cho biết Đại sứ Huang Xilian đã được Quyền Thứ trưởng Ngoại giao Theresa Lazaro triệu tập về các hoạt động của một tàu hải giám hải quân Trung Quốc trong khoảng thời gian từ ngày 29/1 đến 1/2/2022.

Sự hiện diện của tàu trinh sát điện tử lớp Dongdiao của Quân đội Giải phóng Nhân dân, PLAN 792, ở Biển Sulu từ ngày 29/1 đến ngày 1/2 xảy ra trong lúc Thủy quân lục chiến Philippines và Hoa Kỳ đang tổ chức Cuộc tập trận Hàng hải 2022 (MAREX 22) ngoài khơi Palawan.

“Quyền Thứ trưởng Lazaro yêu cầu Trung Quốc tôn trọng lãnh thổ và quyền tài phán trên biển của Philippines, đồng thời tuân thủ các nghĩa vụ của nước này theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS, và chỉ đạo các tàu của họ không được phép đi vào vùng biển của Philippines mà không được mời và không được phép”, DFA cho biết trong một tuyên bố.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Philippines ngày 14/3/2022: DFA Summons Chinese Ambassador for PLA Navy Vessel’s Illegal Intrusion and Lingering Presence in Philippine Archipelagic Waters 

South China Morning Post ngày 14/3/2022:Philippines summons Chinese envoy over ‘illegal intrusion’ in inland waters

ABS-CBN ngày 16/3/2022 :‘Innocent passage’: Beijing defends Chinese navy ship’s intrusion into Sulu Sea

Philippine Daily Inquirer ngày 16/3/2022: Chinese ship ‘spied on PH-US war games’ 

Hoa Kỳ và Philippines chuẩn bị bắt đầu cuộc tập trận Balikatan “lớn nhất từ trước đến nay” trước khi ông Duterte hết nhiệm kỳ

Sau hai năm đại dịch thì cuộc tập trận hằng năm Balikatan sẽ tổ chức vào ngày 28/3 đến ngày 8/4/2022, một tháng trước khi cuộc bầu cử tổng thống ở Philippines diễn ra. Với 5.100 lính Mỹ và 3.800 lính Philippines thì đây là cuộc tập trận lớn nhất từ trước đến nay giữa hai nước. Quan hệ an ninh hai nước hiện nay đang được tăng cường đặc biệt trước diễn biến của cuộc xâm lược của Nga đối với Ukraine và khả năng Trung Quốc tấn công Đài Loan ‘trong vòng 6 năm nữa” (theo phát biểu của Đô đốc Philip Davison – Tư lệnh Bộ chỉ huy Ấn Độ – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ).

Xem thêm 

Stars and Stripes ngày 17/3/2022: US, Philippines prepare to kick off ‘largest ever’ Balikatan drills ahead of Duterte’s exit

Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc tiến hành huấn luyện ba bên ở Biển Đông 

Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Momsen (DDG 92) của Hải quân Hoa Kỳ đã gia nhập Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản (JMSDF) và Hải quân Hoàng gia Úc (RAN) ở Biển Đông để tham gia cuộc huấn luyện đa quốc gia kết thúc vào ngày 15/3/2022. Khóa đào tạo được thiết kế nhằm giải quyết các ưu tiên và mối quan tâm chung về an ninh hàng hải, tăng cường khả năng tương tác và giao tiếp, phát triển các mối quan hệ đôi bên cùng có lợi, cũng như thúc đẩy tự do hàng hải nhằm hỗ trợ một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở. 

Xem thêm:

Naval News ngày 18/3/2022: U.S., Japan, Australia Conduct Trilateral Training In South China Sea

F-35 của Mỹ đối mặt với Chengdu J-20 của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông: Tướng Mỹ

Phát biểu mới nhất của Tướng Mỹ Kenneth Wilsbach của Lực lượng Không quân Hoa Kỳ (USAF) cho biết F-35 đã tương tác với Chengdu J-20 của Trung Quốc và “tương đối ấn tượng với khả năng chỉ huy và kiểm soát của J-20”. Phát biểu được đưa ra sau khi Hải quân Mỹ mới trục vớt được máy bay chiến đấu tàng hình F-35C Lightning II bị chìm ở Biển Đông. Bên cạnh đó, Kenneth Wilsbach cũng cho biết về một cuộc đối mặt gần đây ở Biển Hoa Đông khi những chiếc F-35 của Mỹ tiến gần đến những chiếc J-20 của Trung Quốc.  

Xem thêm:

Defence Aviation Post ngày 19/3/2022: American F-35 Had An Encounter With China’s Chengdu J-20 In East China Sea: US General

Trung Quốc đã quân sự hóa hoàn toàn các đảo ở Biển Đông

Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, Adm. John C. Aquilino, nói rằng Bắc Kinh đã ‘quân sự hóa hoàn toàn’ ít nhất ba hòn đảo ở Biển Đông. Bình luận của ông được đưa ra trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin AP, nơi ông nói rằng quân đội Trung Quốc đã trang bị cho các đảo nhân tạo các hệ thống tên lửa chống hạm và phòng không, thiết bị gây nhiễu và laser, cùng máy bay chiến đấu. Đô đốc Aquilino nói rằng động thái này thể hiện sự tăng cường quân sự lớn nhất của Trung Quốc kể từ Thế chiến II và các động thái gây hấn của Bắc Kinh có thể ‘đe dọa tất cả các quốc gia’ hoạt động gần đó.

Xem thêm:

AP News ngày 21/3/2022: AP Exclusive: US admiral says China fully militarized isles

Cập nhật bản đồ Hải quân Mỹ ngày 17/3/2022

Xem thêm:

Stratfor ngày 17/3/2022: US Naval Update Map: March 17, 2022  

———-

IV- CHUYỂN ĐỘNG ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG 

Hội nghị thượng đỉnh thường niên Nhật Bản – Ấn Độ

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã có chuyến thăm chính thức Ấn Độ, là chuyến thăm song phương đầu tiên của ông, từ ngày 19 đến ngày 20 tháng 3 năm 2022 cho Hội nghị cấp cao thường niên Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 14 với Thủ tướng Ấn Độ Shri Narendra Modi. 

Trong tuyên bố chung sau hội nghị, hai Thủ tướng nhấn mạnh Ấn Độ và Nhật Bản, với tư cách là hai cường quốc hàng đầu ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, có lợi ích chung về an toàn và an ninh, tự do hàng hải và hàng không, thương mại hợp pháp không bị cản trở và giải quyết hòa bình các tranh chấp, tôn trọng đầy đủ các tiến trình pháp lý và ngoại giao phù hợp với luật pháp quốc tế. Hai bên tái khẳng định quyết tâm tiếp tục ưu tiên vai trò của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS); nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phi quân sự hóa và tự kiềm chế; kêu gọi thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông và sớm hoàn thành Bộ Quy tắc ứng xử thực chất và hiệu lực ở Biển Đông phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS, không gây ảnh hưởng đến các quyền và lợi ích của tất cả các quốc gia kể cả những quốc gia không tham gia vào các cuộc đàm phán này.

Mặc dù trong bản tuyên bố chung không đề cập đến Nga và chỉ nói chung chung về cuộc chiến ở Ukraine, Thư ký báo chí của Bộ Ngoại giao Nhật Bản Hikariko Ono nói rằng Kishida đã đề nghị Modi hợp tác hơn nữa, bao gồm cả việc làm việc với Nga, chính xác hơn là Tổng thống Putin, để duy trì trật tự quốc tế tự do và cởi mở. Và sau cuộc thảo luận kéo dài và căng thẳng, hai nhà lãnh đạo đã thống nhất bốn điểm sau:

– Bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi hiện trạng bằng vũ lực đều không thể được chấp nhận ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.

– Chúng ta cần tìm cách giải quyết xung đột một cách hòa bình.

– Hai quốc gia cần cùng nhau giải quyết tình hình để chấm dứt ngay bạo lực và phá vỡ thế bế tắc.

– Cả hai nước sẽ cùng nhau hỗ trợ Ukraine và các nước láng giềng.

Xem thêm:

Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 19/3/2022: India-Japan Summit Joint Statement Partnership for a Peaceful, Stable and Prosperous Post-COVID World 

 Phát ngôn của bà Hikariko Ono

Reuters ngày 19/3/2022: Japan’s Kishida and India’s Modi discuss response to Ukraine crisis 

Business Standard ngày 20/3/2022: India, Japan are on same page on Ukraine, says Japanese official 

Outlook India ngày 20/3/2022: India Maintains Neutral Stand On Russian Invasion Of Ukraine Despite Japan’s Attack On Russia

V- CHUYỂN ĐỘNG TRUNG QUỐC

Tướng Hoa Kỳ nói rằng Trung Quốc đang tìm kiếm một căn cứ hải quân ở Tây Phi  

Tại phiên điều trần ngày 17/3/2022 của Ủy ban Vũ trang Hạ viện về những thách thức an ninh quốc gia và các hoạt động quân sự của Hoa Kỳ ở Trung Đông và Châu Phi, Tướng quân đội Stephen J. Townsend, Tư lệnh Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ cho biết Trung Quốc đang tìm kiếm một căn cứ hải quân quân sự ở châu Phi trên bờ biển Đại Tây Dương, nơi có thể đe dọa an ninh quốc gia của Mỹ. Ông cho biết rằng Trung Quốc cũng đang tìm kiếm các cảng khác trên bờ biển Tây Phi, nhưng nước này đã đạt được nhiều tiến bộ nhất ở Guinea Xích đạo. Trước tình hình đó, Chính quyền Biden gần đây cũng đã cử một phái đoàn liên ngành đến quốc gia đó để thảo luận về những lo ngại về an ninh của Hoa Kỳ.

Xem thêm:

U.S. Department of Defense ngày 17/3/2022: General Says China Is Seeking a Naval Base in West Africa

Quan chức Đài Loan: Các học giả Trung Quốc được yêu cầu nghiên cứu thống nhất với Đài Loan bằng vũ lực

Các học giả Trung Quốc được cho là đã được chỉ thị đánh giá khả năng thống nhất với Đài Loan bằng vũ lực, vì cuộc chiến ở Ukraine đã khiến Bắc Kinh đưa vấn đề Đài Loan lên hàng đầu trong chương trình nghị sự của mình, một quan chức an ninh quốc gia của Đài Loan ẩn danh nói với tờ Taipei Times hôm Chủ nhật ngày 20/3/2022.

Xem thêm:

Taipei Times ngày 22/3/2022: Official says Chinese academics told to study unifying with Taiwan by force 

———-

VI- BÁO CÁO CHÍNH SÁCH/NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

​​Roland Rajah và Alyssa Leng (2022) Revising down the rise of China

Bản báo cáo của hai nhà nghiên cứu thuộc Viện Lowy cho rằng hầu hết các dự đoán về triển vọng kinh tế Trung Quốc là quá lạc quan. Trên thực tế, tăng trưởng hàng năm của Trung Quốc sẽ chậm lại 3% vào năm 2030 và 2% vào năm 2040. Điều này tác động lớn đến vai trò toàn cầu và khu vực của Trung Quốc.

Tải toàn văn báo cáo ở đây.

—————

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông đang nỗ lực duy trì tri thức mở, độc lập và phi chính trị. Mỗi sản phẩm của Dự án đều được thực hiện với thái độ nghiêm túc, khoa học dù trong giới hạn thời gian cá nhân của các thành viên và cộng tác viên Dự án. Nếu độc giả thấy sản phẩm của Dự án Đại Sự Ký Biển Đông hữu ích, hãy chung tay với Dự án để Dự án có thể duy trì hoạt động. Xem hướng dẫn tài trợ ở đây: https://dskbd.org/tai-tro-cho-du-an/. Báo cáo tài chính sẽ được tổng kết vào cuối năm. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.