Tàu Thương Mại Khả Nghi trong Nhóm Tàu Haiyang Dizhi 8

Tác giả: Nguyễn Thế Phương

Báo Thanh Niên ngày 29 tháng 7 năm 2019

———–

Chiến thuật “vùng xám”, hay còn được gọi là những hành động “dưới ngưỡng chiến tranh”, tức là không sử dụng hải quân mà thay bằng những lực lượng quân sự hoặc bán quân sự trá hình tiến hành các hoạt động trên biển nhưng không vượt qua một giới hạn nào đó để không kéo theo phản ứng quá mạnh từ các nước trong khu vực và trên thế giới.

Bộ mặt đại diện của “vùng xám” mà ai cũng có thể nhìn thấy một cách rõ ràng chính là những tàu hải cảnh mà Trung Quốc đang sử dụng. Ngoài ra còn là các tàu dân quân biển ngụy trang dưới dạng tàu cá. Tính đến thời điểm hiện tại, theo dữ liệu theo dõi tàu biển, có khoảng 6 tàu hải cảnh đang tiến hành bảo vệ tàu khảo sát Hải Dương Địa chất 8 của Trung Quốc trên thực địa.

Tuy nhiên còn một yếu tố khác cần được theo dõi và nghiên cứu nhiều hơn, đó là sự tham gia của các tàu thương mại dân sự. Tàu thương mại dân sự cũng đã xuất hiện trong vụ giàn khoan HD-981 năm 2014, tham gia trực tiếp chặn đường ngăn cản các tàu kiểm ngư VN tiếp cận giàn khoan.

Theo dõi tín hiệu vệ tinh qua trang Marine Traffic, chúng tôi phát hiện dấu vết của một tàu dân sự Trung Quốc quanh quẩn xung quanh tàu Hải Dương Địa chất 8 cùng đoàn hộ tống. Thông tin từ các công cụ theo dõi tàu thuyền cho thấy đây là tàu thương mại Meicheng 822, bắt đầu rời cảng ở Châu Hải thuộc tỉnh Quảng Đông ngày 28/6/2019. Cần lưu ý là tàu Hải Dương Địa chất 8 bắt đầu có mặt ở vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa VN từ ngày 3/7. Các dữ liệu điểm về vị trí của tàu Meicheng 822 trong những ngày qua cho thấy đây khó có thể chỉ là một tàu thương mại bình thường đang đi ngang qua khu vực này.

06h04-220719
Tàu Meicheng 822 hiện diện gần khu vực nhóm tàu Haiyang Dizhi 8 trễ nhất từ ngày 22/7/2019 và liên tục có mặt trong những ngày tiếp theo. Nguồn: Dự án Đại Sự Ký Biển Đông/Marine Traffic.
11h09-230719
Vị trí tàu Meicheng 822 được ghi nhận ngày 23/7/2019. Nguồn: Dự án Đại Sự Ký Biển Đông/Marine Traffic.
10h52-240719
Vị trí các tàu Trung Quốc xung quanh tàu Haiyang Dizhi 8 được ghi nhận qua vệ tinh ngày 24/7/2019, bao gồm bốn tàu hải giám, tàu dân quân biển Qiong Sansha Yu01122 và tàu dân sự Meicheng 822. Nguồn: Dự án Đại Sự Ký Biển Đông/Marine Traffic. (Lưu ý là Marine Traffic chỉ định vị được những tàu bật AIS. Trên thực tế đã có nhiều tàu hiện diện ở khu vực đối đầu đã tắt AIS nhằm lẩn tránh các ứng dụng theo dõi hàng hải).
22h25-250719
Tàu Meicheng 822 vẫn tiếp tục hiện diện trong khu vực nhóm tàu Haiyang Dhi Zhi 8, trong khi tất cả những tàu thương mại bình thường đi qua vô hại đều đã đi xa khỏi khu vực chỉ trong một ngày. Ảnh vệ tinh tối ngày 25/7/2019. Nguồn: Dự án Đại Sự Ký Biển Đông/Marine Traffic.

Đây không phải là một hành động quá mới của Trung Quốc. Theo dữ liệu của nhóm nghiên cứu C4ADS tại Mỹ, đã có tới khoảng 30 tàu thương mại dân sự được cho là hiện diện quanh giàn khoan HD-981 hồi năm 2014, trong đó chỉ có 10 tàu có thể xác định danh tính. Trong báo cáo được đăng trên trang của Trung tâm an ninh hàng hải quốc tế (CIMSEC), nhóm tác giả cho biết đã có ít nhất 3 tàu thương mại quốc doanh Trung Quốc tiến hành các hành vi phun nước, đâm va và rượt đuổi các tàu VN đang làm nhiệm vụ bảo vệ quyền chủ quyền của VN. Theo dõi đường đi của các con tàu cho thấy chúng phối hợp với nhau, cũng như phối hợp với các tàu Trung Quốc khác trên thực địa.

Lâu nay, dân sự – quân sự hỗn hợp luôn là một khái niệm chủ đạo trong quá trình hiện đại hóa quân đội Trung Quốc và là một cấu phần quan trọng của chiến lược “vùng xám”. Nói một cách đơn giản, trong thời chiến cũng như thời bình, nước này cố gắng kết hợp các lực lượng dân sự (nhân lực, vật lực, tài lực) vào hệ thống hậu cần quân sự chung.

Quan hệ giữa các chủ thể dân sự và quân sự được thể hiện thông qua quan hệ chặt chẽ giữa lực lượng hỗ trợ hậu cần của quân đội Trung Quốc và các công ty dân sự. Vụ HD-981 đã cho thấy một thực tế là Bắc Kinh xem các công ty quốc doanh và các tài sản của họ (cũng như các công ty tư nhân) mang tính lưỡng dụng, có thể tận dụng những tài sản này để đạt mục đích bảo đảm quyền và lợi ích ở nước ngoài.

Toan tính độc quyền kiểm soát Biển Đông

Theo chúng tôi, có những lý do sau để Trung Quốc sử dụng tàu thương mại dân sự trong những vụ xâm phạm như HD-981 và, như chúng tôi nghi ngờ, ở Tư Chính.

Đọc tiếp bài viết tại https://thanhnien.vn/the-gioi/tau-thuong-mai-kha-nghi-tai-bai-tu-chinh-1108289.html.

Nguyễn Thế Phương là nghiên cứu viên cộng tác của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế, ĐHKHXH&NV TpHCM và là cộng tác viên Dự án Đại Sự ký Biển Đông. Bài viết có sự góp ý của Trần Bằng ở Nhóm Biển Đông tại Pháp.

Đây là bài thứ ba trong tuyến bài do Dự án Đại Sự Ký Biển Đông tổ chức thực hiện trong những ngày tàu thăm dò địa chất Haiyang Dizhi 8 xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Mời xem hai bài trước:

Bài 1: Các Quy Chế Pháp Lý về Vùng Đặc Quyền Kinh Tế và Áp Dụng vào Diễn Biến Mới Nhất tại Biển Đông

Bài 2: Dân Quân Biển trong Sự Kiện Haiyang Dizhi 8 Xâm Phạm Vùng Đặc Quyền Kinh Tế Việt Nam.

———-

Các ấn phẩm đăng trên Dự án Đại Sự Ký Biển Đông không nhất thiết thể hiện quan điểm của tất cả thành viên và cộng tác viên, hay các nhà tài trợ Dự án Đại Sự Ký Biển Đông. 

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông đang nỗ lực duy trì tri thức mở, độc lập. Mỗi sản phẩm của Dự án đều được thực hiện với thái độ nghiêm túc, khoa học dù trong giới hạn thời gian cá nhân của các thành viên và cộng tác viên Dự án. Nếu độc giả thấy sản phẩm của Dự án Đại Sự Ký Biển Đông hữu ích và muốn giúp Dự án duy trì hoạt động phi chính trị và phi lợi nhuận, hãy tài trợ cho chúng tôi thông qua địa chỉ Paypal sukybiendong@gmail.com. Báo cáo tài chính sẽ được thông báo vào cuối mỗi năm. Xin trân trọng cảm ơn.

.

One thought on “Tàu Thương Mại Khả Nghi trong Nhóm Tàu Haiyang Dizhi 8

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.