Tác giả: Frida Ghitis | World Politics Review

Biên dịch: Trần Phạm Bình Minh | Hiệu đính: Hương Nguyễn | Dự án Đại Sự Ký Biển Đông

Trong vòng 14 tháng qua, ba đối tác chiến lược then chốt của Nga đã lần lượt mất quyền kiểm soát trong những hoàn cảnh khác nhau: Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei bị tiêu diệt trong chiến dịch của liên minh Hoa Kỳ – Israel, cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị Hoa Kỳ bắt giữ, và chính quyền Bashar al-Assad tại Syria sụp đổ nhanh chóng trước sức ép từ các lực lượng đối lập. Chuỗi sự kiện này cung cấp cơ sở thực nghiệm để đánh giá lại năng lực bảo trợ an ninh của Moskva đối với các đồng minh toàn cầu.

Trái ngược với cuộc can thiệp quân sự trực tiếp từng xoay chuyển cục diện tại Syria năm 2015, phản ứng hiện tại của Moskva trước các cuộc khủng hoảng sinh tử của đồng minh giờ đây chỉ dừng lại ở những tuyên bố ngoại giao và lời chia buồn. Sự bất lực này đặt ra những câu hỏi có tính thực tiễn: mức độ cam kết thực chất trong các hiệp ước an ninh do Nga bảo trợ là gì, và các đối tác có thể kỳ vọng đến đâu khi đối mặt với áp lực cường độ cao từ bên ngoài?

Danh sách các đồng minh bị sụp đổ và phản ứng của Nga

Quốc gia	Nhà lãnh đạo / Sự kiện	Thời điểm	Hình thức phản ứng của Nga	Hệ quả chiến lược
Iran	Ali Khamenei bị tiêu diệt	Tháng 3, 2026	Gửi điện chia buồn, chỉ trích bằng lời nói.	Mất đi đối tác cung cấp máy bay không người lái (Shahed) chủ lực.
Venezuela	Nicolas Maduro bị bắt giữ	Tháng 1, 2026	Lên án vi phạm chủ quyền (mức độ nhẹ nhàng).	Mất bàn đạp chiến lược tại Nam Mỹ.
Syria	Bashar al-Assad bị lật đổ	Tháng 12, 2024	Chấp nhận cho Assad lưu vong tại Moscow.	Đe dọa quyền tiếp cận Địa Trung Hải và các căn cứ quân sự (Tartus, Latakia).
Armenia	Mất Nagorno-Karabakh	Năm 2023	Đứng ngoài quan sát khi Azerbaijan tấn công.	Armenia quay sang tập trận chung với Hoa Kỳ, rời xa tầm ảnh hưởng của Nga.

Căn nguyên trực tiếp có thể được lý giải một phần từ việc Moskva tập trung nguồn lực cho chiến sự tại Ukraina, vốn đang tác động đáng kể đến năng lực phóng chiếu sức mạnh của Nga ở các mặt trận khác. Hệ quả cấu trúc là Nga đã để lại những khoảng trống quyền lực tại các khu vực trọng yếu từ Trung Đông, Kavkaz đến Mỹ Latinh trong bối cảnh các cường quốc khu vực và phi khu vực đang định hình lại cục diện.

Bài viết của Frida Ghitis phân tích những rạn nứt trong hệ thống liên minh của Nga, cung cấp một cái nhìn rõ nét hơn về một cục diện địa chính trị đang thay đổi sâu sắc.  Putin hiện là một nhà cai trị chuyên chế tuyệt đối tại Nga, nhưng cuộc chiến của ông ta nhằm vào Ukraina gần như đã triệt tiêu hoàn toàn năng lực hành động của Moskva với tư cách là một cường quốc toàn cầu.

Đọc toàn văn bản dịch ở đây.

Chính Sách Tiếp Cận Báo Cáo Và Dữ Liệu Chuyên Sâu Của Dự Án Đại Sự Ký Biển Đông.

Nguyên tắc hoạt động của Dự án Đại Sự Ký Biển Đông.

—————

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông tồn tại dựa trên tài trợ của cộng đồng. Nếu quý độc giả muốn có một nguồn thông tin tri thức khách quan, đa chiều dựa trên chiều sâu chuyên môn và dữ liệu có hệ thống, Dự án Đại Sự Ký Biển Đông là một địa chỉ mà mọi người có thể tin tưởng. Hãy chung tay cùng với chúng tôi duy trì Dự án bằng cách tài trợ cho Dự án, và khuyến khích bạn bè, đồng nghiệp cùng tài trợ Dự án. Xem hướng dẫn tài trợ ở đây: https://dskbd.org/tai-tro-cho-du-an/. Báo cáo tài chính sẽ được tổng kết vào cuối mỗi hai năm. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn.